Ziyadenevis

2004-07-05T10:34:00.000-12:00

" چقدر حالا من
برعکس آنچه بودم
هستم !" *

در راستای تفتيش عقايد
( برسد به دست آقا – ي اان )

ساعت بوغ را با قاف از دو بامداد نواخت. کنار پنجره ام باز به ماه نگاه مي کردم که هنوز سياه بود شب و باد آن لنگه های ديگر در را مي کوباند.
- پشه ها، روزها مي ميرند
- خواهر موهای بلند ريخته اش را جارو مي کند
- نمک درد را از حوزه ی ادراکش به حوزه ی ادراک رياضي انتقال مي دهد

هفتاد سنگ قبر را باز مي کنم:
" برای چشمهای من
آن همه ناخن، زياد بود" *
مي خوانم.

اين متن در حوزه ی نوشتاری ديگر گشوده مي شود: يک صورت مچاله ( به علاوه ی ) يک ميخ.
همه ی اين اتفاقات در چند لحظه افتاد: تصميم کبری و بابا آب داد يا پدر، مادر را.

آن روزها رولت روسي بدجور به جانم افتاده بود. يک بازي ديگر بود که جز من، لاقل، دو نفر ديگر را مي خواست. يک هفت تير خالي بود و يک دايره، من با دو تا صندلي خالي. هرکس روی صندليها مي نشست توی بازي بود. من نگفته بودم اين صندلي ها هميشه بايد يکي اش خالي باشد. من حتي نگفته بودم توی هفت تير، گلوله ای هم نيست. من فقط گفته بودم اين بازي را مي شود با سه تا هفت تير بازي کرد، يا با يکي. نوبتي يا با هم. هرکه مي نشست هر کدام را مي خواست مي توانست انتخاب کند، اما من فقط يک هفت تير داشتم، گلوله هم که نداشتم. گلوله ی هفتم هميشه سهم خودم بود و گلوله ی هفتم هميشه سهم هرکس.
ديگر آن روزها گذشته. اما
يادم هم مي آيد که يکبار چند نفر با هم مي خواستند روی يک صندلي بنشينند و آن صندلي ديگر خالي بود. هيچ کدام حاضر نمي شدند روی صندلي خالي بنشيند.
من نفر سوم بودم. معمولا از بيرون مي آمدم. از پشت پرده ای که آويخته بود. ساعت ها انتظار لازم نبود. صندلي ها هرگز خالي نمي شد چون هميشه آنها مي خواستند که بازی کنند. آنها هم از يک طرف ديگر پرده مي آمدند و تماشاچي ها – به شما نمي گويم تماشاچي، به شما مي گويم کلنگ، به شما مي گويم اهانت، به شما مي گويم افترا، به شما مي گويم سگبازهای حرفه ای: استادهای بي چون جلق يک دست! - بعضي هايشان دستشان را از اضطراب روی کجايشان مي گذاشتند و بعضي هاي ديگرشان روی کجای ديگرشان از سه تا صندلي لهستاني و آن همه صدای گلوله که خنده شان مي آورد.
بعد که گذشته بود من ديگر از پشت پرده ی آويخته نيامدم که روی صندلي ای بنشينم؛ مي دانستم که آن همه خنديدن مرعوبشان مي کند. آن همه شاديدن، آن همه شراب...

در دور هرمنوتيکي، تعليق(اپوخه) يعني کشک. پديدارشناسي سوبژه محور هوسرل با طرح دازاين هايدگر به درون پرانتز رانده نمي شود، به کوچه ای بن بست تبديل مي شود که برای رد شدن از آن مي بايست از پل دازاين گذر کرد.

اينطور بود که فکری بازی دونفره ای شدم که نتيجه ی همان رولت روسي بود.

در اين رويکرد، خوانش فرديدي از هايدگر، به همان شکل ناخودآگاه هميشه، نمايان شد و طرح سنتي و عقيم هجرت خودش را القا کرد.

ديگر ساعت از سه بار بو با هر gh گذشته.
اما اينبار هفت تيرها پر بود. نه بازی بين من بود با هرکه، که بازی بين هرکه بود با هرکه که هربار يک کدام ازين که ها مي توانست من باشد و اين بار من لخت با تپانچه.

" يک صورتِ افتاده بر نيمکت، تراشکاری ِ برجسته روی سنگ. گور را در فضای بسته نگذاريد، و اگر مي شود در مسير باد، که رضوان روزها روی منجنيق مانده بود و انديشه کرده بود که « مرگ همان خدا بايد باشد، فرق در اسمهاشان مي کند». در ميان اشيا تزييني: روسری و نارنجک با آيه هايي از تلاوت باشد. " *

* از مجموعه ی هفتاد سنگ قبر – يدالله رويايي

پانزدهم تيرماه هشتاد و سه

2004-04-21T23:16:00.000-12:00

2004-04-18T08:08:00.000-12:00

اني اعوذ بک منک

۱. گفت دي از شکم مادر بيرون آمده است مي گويد من خدايم! بيزارم از آن خدای که از فلانه ی مادر بيرون آيد. خدا خداست.

۲. و مي گفت فلاني از سفر دور به آوازه ی فلان شيخ بيامد.
چون پرسيد گفتش چه آمدی؟
گفت به طلب خدا.
گفت خدا کيری در هوا کرد در کسي کرد همين بود بازگرد!
گفتم سرد گفت و کفر گفت و آنگه کفر سرد. و دشنام آغاز کردم و درانيدم و رها نکردم نه نجم کبرا را نه خوارزم را نه ری را.

۳. آن شيخ مي گفت که فلان شيخ بولطيف از خدا به بويي زيادت بود يعني خدای را لطيف گويند و او را بولطيف از خدا به بويي زيادت.
گفتم اين بو به کس زنت و به کون قواده اش! زهي خر از خری گفت.

۴. آن دگر گفت در کشتي بودم گوهری چون آفتاب پيدا آمد در روی دريا. يکي نظر کردم در آن گوهر خواست نور چشمم را ربودن. به دو دست چشمم را گرفتم و تماشاها و عجايب دريا مي گفت.
گفتم تماشا مي روی؟ تماشا مي خواهي؟ بيا اندرون من تماشا کن. تفرج عالم خود و اندرون خود کردی تفرج عالم من و اندرون من بکن!

۵. آن دگر پنداشت که حال ما را نقصاني در آمد. مي گويد با ياران خود که با ما دشمنند همت ما را ديدی که چه کرد؟
ای زنک تو چه داني که همت چه باشد. برو وضو کن نماز کن و توبه کن. بگو در کفر بودم ايمان آوردم از کفر بگشتم. پنبه بخر و دوکه؛ بنشين و مي ريس. تو که باشي؟ خود مردان مرد را آرزو آيد که دو سبوی آب بر درم نهند.

مقالات شمس

ازين کريه تر ديگر نمي توانم.
لينکها پيشکش.
سمباده ام را بر سينه ی خودم خواهم کشاند.
...

والسلام

- هرگز حق نگويد که اناالحق. هرگز حق نگويد سبحاني. -

2004-04-17T08:32:00.000-12:00

به عقيده ی بگ مردها مطلقا سورئاليست اند. لني درست نمي فهميد ثورآليست يعني چه؟! ولي بگ مي گفت صورـاليسم درست يعني همين؛ نبايد کوشش کرد که آن را فهميد. مردها همه کاملا همينطورند.

خداحافظ گری کوپر - رومن گاری

قاب قوسين

گفتا - گفتم! - جفات تا کي
گفتم - گفتا!- هميشه باشد : از ما - ؟! - وفا نيايد شايد شنيده باشي

.
..
...
....
...
..
.

&

.

2004-04-15T06:24:00.000-12:00

پاياني به اين مفهوم که خدا مرده است يا تاريخ مرده است، وجود ندارد. من ترجيح مي دهم نقش پيامبر ملال آور و به کلي بي مصرفي را بازی نکنم. اين رخداد تراژيکي خميده از بار احساسات نيست، چيزی نيست که بتوان ماتم اش را گرفت، چون در آن صورت هنوز مي توان کاری در آن باره کرد. ناگهان انحنايي در مسير، نقطه ی عطفي پديدار مي شود. در جايي صحنه ای واقعي از دست رفته است، صحنه ای که در آن قواعد بازی را مي دانستيد و شرايط مستحکمي وجود داشت که هرکس مي توانست بر آن متکي باشد.

بودريار را فراموش کن - ژان بودريار

رونوشت :

نازکتر از تصوير در پنجره مي آيد مي گويد در چشمهاي تو که باز مي شود اين شبها وقتي سرم را روي خشت مي خوابانم کوکب با حسن يوسفي پيچيده دور کشاله اش از زير در جمجمه ي استخواني ام چيزي شبيه درد را با آهه هايي که من از تو وقتي دندانهايت را در هم قفل مي کني نمي شنوم از درد که مي آيد تکرار مي کند. آنوقت خاک در زاويه هاي گنگ حنجره ي پوسيده ام آب مي خورد که بوش چشمهاي پوکيده ام را بيدار مي کندم زير ردي که مانده از کف آن همه کفشها...
دستم را توي پنجره مي برم شبيه خودم را... يک دست ديگرم را – يادت مي آيد وقتي که توي اينجا بود مي گفتي، گوشت را مي چسباندي: اين قلب صداي بچه ي من است – روي رحمم – يادت مي آيد وقتيکه بعد شد مي گفتي لبهايت را با شيره ي جانم شيرين کنم، مي خواستي؟ بعد يک سهم شير من براي تشنگي مادام تو بود، ته مانده اش را – دستهايم را پس مي زند از توي پنجره پشت مي کند مي گويد کوکب که هست حسن يوسف بالاي سرم را آب مي دهد. ريشه هايش در گوش من نوسان مي کنند مي آيد گريه مي کند آنوقت حسن يوسف در گوش من اشکهايش را تاويل مي کند به پدر ريه اش را در آورده اند و يک واژه ي ديگر که شبيه بچه انداختن است. رو مي کند به آسمان...
خيلي وقتها که در قاب من سيل مي آيد پدر از کربلاي پنج صدايش شبيه صداي ستاره اي که از روي زمين پيدا نيست من را تکرار مي کند آنوقت در آينه چيزي چشمهاي کوکب را آتش مي زند وقتي مي افتم و پدر صدايش را در باد گم مي کنم. قابله مي گويد دو تا ماه از چاه بيرون آوردم تو مي خندي و سهم شيرشان را نيمش را براي خودت مي خواهي و نيم ديگرش را نيمي براي کوکب و نيم ديگرش را که نمي ماند براي وقتي که از پنجره مي آيد نازکتر از نگاه تو و صدايش را مي شنوم که از شيشه آزاد نمي شود مي گويم آنوقتها وقتي مي آمدي کوکب تو را ياد عباس مي انداخت بغلش مي کردي مي خنديدي؟
دستهايم را توي پنجره که مي برم لبهايش بر دستهايم ها مي کند مي گويد دلش براي دست بوسيدنم تنگ شده - چرا ديگر دستهايم را نمي بيني؟ - مي گويد به پدر بگو عباس مي گويد پدر چشمهايت را باز کني هنوز من را داري کوکب که مي آيد و يکبار هم که آمده بود حسن يوسف خشکيده بود از بس نيامده بود و صورتش را از من گرفته بود که يکروزي بوده که تو از تو داشتي مي لرزيدي و داشته کوکب چانه مي زده که از آن شب ديگر نيامد تا وقتي که آمد هنوز فکر مي کرد از آن رد انگشتها روي صورتش مانده که صورتش را از من مي گرفت...
قابله مي گويد دوتا و من مي گويم آن يک صداي قلبي که شنيده بودي مال من بود حالا که صدايت را ديگر نداري مي آيد از نازکتر از صدايت در پنجره تو را نگاه مي کند و من براي نلرزي ات از وقتي برگشتي کوکب را برنداشتي فهميدم عباس را نمي آورند تا وقتي آوردند و ما رفتيم بالاي سرش کوکب آن حسن يوسف را گذاشت به جاي قران به جاي عکس به جاي تو که ديگر من را نديدي و من را دست نکشيدي؛ نتوانستم کاري کنم. کوکب وقتي رفت گنگ نگاهش کردي وقتي برگشت توي چشمهايت آتشي بود که عباس وقتي مي آيد مي گويد…

+

مي گويم عباس را هانس بخوان؛ کوکب را لولا. به مادر هم بگوييم هنوز مادر و اينها توي هزار و نهصد و چهل و چند... مي گويم شعرهايمان بوي عفونت مي دهد و پدرانمان را عقيم کرده اند. مي گويم اين در ماداممان تکرار مي شود. مي گويم: بگويم؟؟

۲۷ فروردين ۸۳

2004-04-13T16:30:00.000-12:00

از تو تصویر فاحشه ای می سازم
که سردش است
و زیر من
حتی
طاقت یک حرف عاشقانه را نمی آورد
آخر کلاغها من را در جای جای تنت تکرار می کنند.

۲۶ فروردين ۸۳

پسرک روزنامه فروش سر نبش خيابان داد می زند: حراجش کردم. کردمش ده سنت... آهای حرامزاده های مادر قحبه. تخم سگهای آشغال...

امتحان نهايي - خوليو کورتاسار

2004-04-12T21:01:00.000-12:00

I feel I know you
I don't know how
I don't know why

I see you feel for me
You cried with me
You would die for me

I know I need you
I want you
To be free of all the pain
You have inside

You cannot hide
I know you tried
To be who you couldn't be
You tried to see inside of me

And now i'm leaving you
I don't want to go
Away from you

Please try to understand
Take my hand
Be free of all the pain
You hold inside

You cannot hide
I know you tried
To feel...

ANATHEMA - Parisienne Moonlight

2004-04-10T22:35:00.000-12:00

ببين سام اين کتاب خيلي کوتاه و قروقاطي و شلوغ پلوغ است. علتش هم اين است که انسان نمي تواند درباره ی قتل عام حرفهای زيرکانه و قشنگ بزند. بعد از قتل عام قاعدتا همه مرده اند و طبعا نه صدايي از کسي بيرون مي آيد و نه کسي ديگر چيزی مي خواهد. بعد از قتل عام انسان انتظار دارد آرامش برقرار شود و همين هم هست البته بجز پرنده ها.
و پرنده ها چه مي گويند؟ مگر درباره ی قتل عام هم مي شود حرف زد؟ شايد فقط بشود گفت « جيک جيک جيک؟ »

سلاخ خانه ی شماره ی پنج - کورت ونه گات

2004-04-10T08:54:00.000-12:00

ليلي!
چشمان تو ييلاق آهوست

المصباح في زجاجة
۳۵/نور

.

2004-04-08T10:41:00.000-12:00

ما در آن موقع نمي گفتيم ميس اميلي ديوانه است. ما خيال مي کرديم که بايد اين کار را بکند. ما تمام جوانهايي که پدرش از او رانده بود را به ياد داشتيم و چون ديگر کسي نمانده بود، مي گفتيم بايد هم به کسي که او را غارت کرده است دو دستي بچسبد؛ همانطور که همه مي چسبند.

يک گل سرخ برای اميلي - ويليام فالکنر

بازخواني يک

چند نقطه ی سیاه، خطوطی در فضایی منطبق، خانه هایی که با حروف پر می شوند و حرکت. ارتباط حرف ها بی قاعدگی را در چهاردیواری های بدون سقف محصور می کند. سکوت بر سطح قاعده آن رگه های نامرئي انعکاس را در هم می پيچاند و از ادغام اين ريسمان - ذره ها ابر مولدی زاده می شود در سطحی که سطح مقطعي است در فضایی فرابعد که دیگر نه سطح است نه قاعده. آنجا بازمي گردد تجزيه شده در همان بعد توانش مِه وارگي پیدا مي کند سیلانده مي شود و در ابهام واژه ها مي تند.

اول. اينها زاييده ی هم آغوشي جفت نقطه های سياه نيستند؟
دوم. حرفها تنها افزاينده ی سرعت واکنش اند؟
سوم. کوبش مدام حروف به ديواره ها محيطي کاتوره ای مي آفريند که چهارچوب را از قاعده مي اندازد؟
چهارم. آنچه در فرابعد اتفاق می افتد شبيه شکست نور است؟
پنجم. آيا اين زنجيره ايست از کنش ها و واکنش های صرفا شيميايي يا مقوله ايست که در شيمي – فيزيک تحليل مي شود؟
ششم. حد فاصل فيزيک و متافيزيک طيف است؟

فرسايش- قاب قوسين يعني چه؟

2004-04-07T19:31:00.000-12:00

در دوزخ ما همه عارفان باشند دوزخ ما چنين باشد آن يکي هست که دوزخ از او مي نالد او مي گويد دوزخ آمددوزخ او را مي بيند مي گويد دوزخ آمد دوزخ آرزومند مومن است

مقالات شمس

غمي هست در دل که گفتن ندارد
شنفتن ندارد نهفتن ندارد
چو گفتن ندارد غم دل چه گويم
چه گويم غم دل که گفتن ندارد
نهفتن ندارد غم دل چه پوشم
چه پوشم غم دل نهفتن ندارد
شنفتن ندارد غم دل چه پرسي
چه پرسي غم دل شنفتن ندارد
دلم چون غبار از تو دارد چه روبم
چه روبم غباری که رفتن ندارد
شکفتن ندارد دلي کز تو گيرد
دلي کز تو گيرد شکفتن ندارد
چو خوابي به چشمم نيايد چه خسبم
چه خسبم که اين ديده خفتن ندارد
ز درد نهان لب فروبند ای فيض
فروبند لب را که گفتن ندارد

ملا محسن فيض کاشاني

اوج مناره ها
کز هول تند صاعقه سرباختند،
در بي زباني اش - همه سرشار سنگ -
خاموش مانده وسعت شن های دور را
انديشه مي کند:
شايد گريز سايه ی بالي؟
شايد طنين بانگ اذاني!...

- اي يادگارهای ويران!
(ترکيبي از غلاف تهي از مار)
آن مار، آن خزنده ی معصوم،
من بود کز ميان شما بگريخت
و جلد گوهرين سر ويرانه ها نهاد
تا روزگار - اين بسيار -
بگذشت...

آه... ای من!
ای برادر پنهانم!
زخم گران مرا بنواز!
من بازگشت بي تو نتوانم

دلتنگي ها - یدالله رويايي

به خود گفتم: رهايش کن
و خود از نظرها کناره گير نيز
بي قول شاديهاي برتر
ای در خود فرورفتن آرام
مگذار چيزی متوقفت کند

آنچنان صبور بوده ام
که همه چيز را فراموش کرده ام
ترس و رنج به آسمانها گريخته اند
عطشي مهلک
رگهای مرا تيره مي کند

جواني بي حاصل
اسير همه چيز
من زندگي ام را
با حساسيتي فزون از حد
بر باد داده ام
آه بگذار زمان عاشق شدن دلها فرارسد.

ترانه ی بلندترين برج - آرتور رمبو

2004-04-06T09:25:00.000-12:00

فک رقبة
۱۳/بلد

کمالش ملامت است و ملامت سه روی دارد: يک روی در خلق و يک روی در عاشق و يک روی در معشوق. آن روی که در خلق دارد صمصام (= شمشير) غيرت معشوق است تا به اغيار بازننگرد و آن روی که در عاشق دارد صمصام غيرت وقت است تا به خود واننگرد و آن روی که در معشوق دارد صمصام غيرت عشق است تا قوت هم از عشق خورد و بسته ی طمع نگردد و از برون هيچ چيزش در نبايد جست.
و هر سه صمصام غيرت است در قطع نظر از اغيار زيرا که اين کار بود که به جايي رسد که عاشق غير بود و معشوق هم غير بود. و اين سلطنت تابش عشق بود زيرا که قوت کمال عشق از اتحاد بود و در او تفاصيل عاشق و معشوق در نگنجد آنکه وصال فراهم رسيدن داند و از آن حال قوت خورد آن نه حقيقت عشق بود.
عشق بايد که هر دو را بخورد. تا حقيقة الوصال در عشق بود امکان هجران برخيزد و اين هرکس فهم نکند چون وصال انفصال بود انفصال عين وصال بود پس انفصال از خود عين اتصال بود اينجا قوت بي قوتي بود و بود نابود و يافت نايافت و نصيب بي نصيبي.

سوانح العشاق - احمد غزالي

2004-04-04T08:32:00.000-12:00

:I don't know his name.
:He's a lunatic.
:I don't know who he is.
:I don't know him.
:I don't know.
:He tried to rape me.
:I don't know who he is.
:I don't know his name.
:I don't know what he's called.
:He tried to rape me. He's a lunatic.
:He followed me in the street.
:I don't know who he is.

- will remember.
- Our children...
- Our children.
- Our children.
- Jeanne.
- I wanna know your name.
- And I love you.
- And now I've found you.

...

Last Tango In Paris

2004-04-03T06:38:00.000-12:00

گفت: البته من به خدا اعتقاد ندارم. تنها چيزی که من به آن اعتقاد دارم مريم عذراست. به همين خاطر است که هيچوقت ازدواج نمي کنم.

موش و گربه - گونتر گراس

تف به اين شهر
با اين کوچه ها

تف به اين زن
با اين پستانهای چروکيده

2004-04-01T22:33:00.000-12:00

عقل گويد که من او را به زبان بفريبم
عشق گويد تو خموش باش به جان بفريبم
جان به دل گويد رو بر من و بر خويش مخند
چيست کو را نبود تاش بدان بفريبم

مولانا

2004-03-31T20:41:00.000-12:00

- تو نمي فهمي که بچه ی حرامزاده داشتن يعني چه. تو خودت هيچوقت بچه اي نداشته ای که مال خودت نباشد.
- زکي! دنيا پر از بچه هايي است که مال من نيستند.

خداحافظ گری کوپر - رومن گاری

« سيلان نسيان در نشيب سخاوت »
(نوستالژي)

(۱+) شالي بويش پرم مي کند از پنجره نگاه مي کنم هوا ابريست. مي گويم يادم مي آيد مادر مادر دريا دريا و شب بود و صدايش توي گوشم بود دريا هرطرف بود که چيزي معلوم نبود صدايش بود يا صدايش هم نبود بوي شالي بود بوي آب بود و من تا آنجا خوانده بودم اي لشکر صاحب زمان آماده ايم آماده ايم که مادر مي گفت انتهايش خاکستري مي زند از اينش مي تواني بفهمي که درياست و توي آن کتاب که داشتي مي خواندي برايم مادر که يک فانوس دريايي داشت پس کو حالا اگر اينجا درياست صدايش که هست بهر نبردي بي امان که بعد صداي آژير قرمز مي آمد و تو نگران مي شدي چون بابا اگر خوابش ببرد مي رويم توي دريا؟ آماده ايم آماده ايم... آن صدا از کدام فانوس مي آمد که نورش نبود من بودم و يادم مي آمد.

(۱-) پشتش بود ماه گرفته بود يا نبود توي دست ديگرم تبر توي آن دستم لاله ي عباسي سياه چيده بودم اگر عقبتر مي رفت تبر هم نمي خواستم دره بود و صداي آب مي آمد از ته دره بود مي افتاد و هيچکس پيدايش نمي کرد اگر مرگ خودش آدمها را خبر نمي کند مرده بود پس لاله را از کجا چيده بودم پشتم را کردم برگردم زل زده بود به دست من که تبر بود انگار بگويد بزن ببر و سرش را مي ديدم که پرت مي شود پايين و تبر را که خوني مي شد و دست و پايي که مي زد و اين فکر هميشه با من بود تا آن لاله ي عباسي که سياه بود را از کجا چيده بودم اش چون او به لاله وگرنه من نچيده بودم اش تجاوز کرده بود و آن خون... من نبودم

(۲+) فردايش برگشته بوديم و من مدرسه رفتم و پدر خوابش نبرده بود بعد از آن صداها نرفته بوديم توي دريا چون باز صداي آژير سرخ بلند شد و ما همه من و بچه ها و بچه ها و معلم ها و معلم ها و مدير و مدير و ناظم و ناظم و من رفتيم پناهگاه چقدر تاريک بود اما موش نداشت و يکباره روشن شد و بچه ها خنديدند اما چرا صداي گريه آمد شنيديم و آن يکي که گريه مي کرد با اينحال گربه نبود بچه گربه بود که چراغ روشن شد موش نبود جيغ بود من بودم وقتي برگشتم خانه خانه ديگر نبود و مادرم و هيچ موشکي به خانه ي ما نرسيده بود همان صداي گريه ها از من بود چون کپسول گاز بود موشک نبود و ترکيده بود من از گريه از ترس نبود از يک چيزي بود که وقتي رفتم خانه خانه نبود چون مادرم مادرم و ديگر هيچکس نبود تا پدر برگشت وقتي برگشت تنها نبود يک چيزي ديگر توي چشمهايش بود که تنها نبود من بودم گربه نبود که آن گوشه ي پناهگاه زار مي زدم بچه ها مي گفتند خفاش دارد از بس تاريک است وقتي رفتيم نداشت با آن همه تاريک بود صداي سرخ نيامد توي تاريکي اش اولش بعد که روشن شد همان آماده ايم آماده ايم از بس يادم مي آيد ازين بوي شالي واي..

(۲-) من اسم مادرم را رويش گذاشته بودم لاله و اسم زنم را رويش گذاشته بودم لاله و اسم تو را رويش گذاشته بودم لاله و اسم دخترم را و براي هرکدام سه هزار تومان پول مي دادم پول آبي که تا حالا داده بودند و پول آفتابي که تا حالا داده بودند و پول خاکي که تا حالا ريخته بوند پا و شبها تماشا مي کردم و روزها پژمرده مي شدند سايه نبود چون سايه نبود سه هزار تومان بود يک چيزي خريده بودم که نور به اش مي خورد برق مي زد توي چشمم کورم مي کرد نزديک آن صدا که آفتاب بند آمد پشت ماه و آن صداي آب که مي آمد از قعر موجي مي شدم او بود که دور بود ته آن صدا خوابيده بود تو نورش که لاله صدايش مي کردند توي دست ديگرم خيس بود سرخ و خيس و سياه و آن هوا خاکستري تيره بود از خورشيد پشت ماه بند آمده بود نورش دستم را چه کورم مي کني دستش را کشيدم ببرم اش لب آنجا که ته اش آن صدا بود توي دست ديگرم بود که نورش خيره ام مي کرد مي زد توي چشمم موجي مي شدم اسمش اسم مادرم را که رويش بود و اسم دخترم بود اسم زنم لاله اسم تو که توي دست ديگرم سياه و خيس و خون و تقلا نمي کرد اگر يک قدم عقب مي رفت ديدم افتاد سرش را و مي رفت آن ته ها روي سنگ ها از حالت مي افتاد مي رفت يک تيزي توي چشمش خون داشت هنوز و آن تنه اش که مي افتاد روي من لباسهايم را خونيست اسمش لاله ست؟

هاي دختر اسمت چيه؟
...

هرچه مي خواهم صدايش مي کنم گفتند اسم مادرم را صدايش مي کنم و لاله اسم زنم را لاله موهايش را از پشت بسته مي گيرم مي کشم اش آن سمتي که صداي تويش تو خوابيده اي لاله و اسم دخترم را

(۳+) مي افتاديم توي دره پدر خوابش مي برد اگر يادم مي آيد مادر مي گفت و هر طرف دريا بود روي خطي بوديم بين هر طرف دريا بود ولي يک طرف کوه بود صداي آژير مي آمد با آماده ايم آماده ايم قاطي مي شد باد مي زد به شيشه مثل حالا بوي شالي مي آورد آن وقتها زنده بود بويش و دستهاي مادر را مي گرفتم که آرام ام مي کرد مي گفت نترس دستهايش مي گفت موهايش چشمهايش وقتي هيچ طرف دره نيست آن طرف درياست چقدر تاريک بود تويش گوش ماهي يادم نمي رود عين باد که صدايش را مي برد مي زند به کوه بر مي گرداند توي گوش من پس همه طرف دريا نبود مثل شبها که خواب همه طرف دريا بود مي ترسيدم اگر پدر خوابش ببرد مي افتاديم ته دره نبود مي ديدم مادر مي گفت اينجا دره ديگر نيست همه اش درياست يک طرف و آن طرف ديگر که نيست درخت است روي کوه صداي کوه کوه يادم مي آيد حالا ولي نمي آيد فقط توي يادم مي آيد تکرار مي شود وگرنه دريا که همان دريا نيست بي صداي آژير سرخ يا از آن همه تکرار من که اي لشکر صاحب زمان مادر مي گويد خسته نمي شوي و نمي شدم دستهايش را وقتي مي گرفتم پدر اگر خوابت ببرد من بيدارم نمي گذارم بيافتيم توي دريا خفه مان کند دره ته اش آتش مي گيريم مادر... مادر... سوختن...

(۴+) سياه گنگي بود که ازش گريه ام مي گرفت وقتي برگشتيم آژير تکرار شد همه مان بوديم من و بچه ها و حتي همه و آن همه خفاش که مي گفتند نبود وزوز سوت موشک را پدرم با دهنش در مي آورد توي آن تاريکي مادر نبود رسيدم خانه پدر پدر يک چيزهايي مانده بود دستش از کتفش و سينه بندي خوني براي پدرم که برگشت توي چشمهايش بود که هيچوقت فرود نيامد جاري بود از آنطرف اگر قرار بود باشد طرفي که نمي ديدم من همين است که زمين گرد است وگرنه که دريا خط نداشت توي دورش آنجا که مي گفتي خاکستري مي شود ازين بوي نيست بوي آن دستهايت که از کتف مانده پنجه هايت لايش موهايت موهاي من تا آن صدا آمد که بعد از پناهگاه آمديم بيرون اي لشکر...

(۳-) حالا مي روم دارم کسي نمي پرسد کجاست مثل وقتي مي رفتم نمي پرسيدند براي چه مي خواهي مي گفتم يادم نياوريدش سه ساله بود تا بزرگ شود من تو را مي خواستم بياورم او را آوردم بزرگ مي کردمت او بودي هيچکس نمي دانست او تويي و من هرگز براي آن کار نياورده بودم اش با يک فرق از تو که آرام ام مي کردي چه چشمهايي ات را مثل توست چه دستهايي اش را من نه من نبودم نمي توانستم من باشم هرکس ديگر مي توانست باشد جز من ولي آن کاري نبود از هيچکس ديگر بر بيايد که براي همين که مي پرسيدم چي صدايش مي کنند گفتند

هاي دختر اسمت چيه؟
...

لاله.. لال.ـه.. لال..ـه... لال...ـه بس کنيد به جاي خواهرم که نداشتم مادرم که مثل تو نداشتم بس کنيد.. به آنها گفتم اينها همه شان اينطور هم را مسخره مي کنند؟ سرشان را پايين انداختند گفته بودم مي برم اش موهايش را چه هربار يکرنگ است گاهي سوخته ي قهوه اي مي شود با تارهاي سرخ و چشمهاي خاکستري اش که شبيه چشمهاي نه توست نه خواهرم نه مادرم صدايش کردم مثل تو را صدا مي کردم و صدايي نداشت بود بزرگ مي شد من نبودم نه من نبودم

لال ِ؟
- لال ِ.

(۵+) دريا را نگاه مي کنم دارم تو را زنده مي کنم پدر برمي گردد خانه نيست مي گويم بابا... هيچکس نگاهم نمي کند تا با آن زن مي آيد که برمي گرديم دريا مادر جديدم مهربان است دستهايم را توي دستهايش مي گيرد آرام ام نمي کني پدر براي من همان کافي بود بوي موي اش را نمي دهد اين پدرم خوابش برده بود اگر آن طرف تر بوديم کمي اينجا که هيچ طرفش دره نيست وگرنه مادر جيغ مي زند برمي گردد نگاهم مي کند نگاهش خيلي شبيه تو نيست مادر به پدرم نگفتم چرا اين را آورده اي نمي گويد مي خواهد جايش را بدهم به اين مي گويد دوستش داري؟
آنروز دوشنبه بود که يادم نمي رود
به اش مي گويم اسمش چرا همان اسم مادر است؟ فکر کردم گشتي کسي را پيدا کردي که قبلش اسمش همان اسمش باشد وگرنه دوستش دارم من توي خوابهايم يکيشان را مي بينم که مادرم است ولي آن اتفاق بايد مي افتاد تا پدرم گفت اين مادرت است و من نگاهش که مي کردم
- نه منظورم اين است که اين واقعن مادرت است.
رفتيم توي کناره ها ماشين روي سنگها صداي بدي مي داد مادر جديدم گفتم يکبار هم وقتي کوچک بودم اين پدر داشت خوابش مي برد فکر کردم اگر خوابش ببرد خواب هم مي بيند که توي خوابش مي افتيم توي دره که مادر دستهايم را گرفت آرام ام مي کرد چرا گريه مي کني؟ به مادر جديدم گفتم
هوا ابری نبود بوی خاکستر می داد اما بود
پدر گفت نگو مادر جديدم اين مادر توست گفتم مادرم سوخته سينه بند خوني اش را نگه نمي داري دستش از کتفش پدر گريه کرد وقتي آمد که يک چيزي توي چشمهايش بود که ديگر هرگز نبود قبلش نبود بعدش نبود و من تقلا مي کردم از انبوه بچه ها که از در پناهگاه مي خواستيم برويم بيرون به ياد تو مي آمدم اينجا که درياي اش اين همه بوي تو را مي دهد به مادر جديدم مي گويم اول شما هم اسم مادر من بوديد يا او اسمش مثل اسم شماست و چرا من اينقدر شبيه تو- ام؟

(۴-) چشمهايم لبهايت برگرد طفلکي التماس بود گفتم نترس گريه کرد از چي مي ترسي گفتم داد زدم صدايم خورد به کوه برگشت ته اش آنجا صدايي بود که تو تويش خوابيده اي صدايت با باد مي آورد لاي موهايش را مي زند انگار لباسش کنده مي شود مي آيم لبه ي پرتگاه مي ايستم مي گويم آوردمش مي شنوي مي خندي صدايت از آن ته ها باد مي آورد به صورتم مي خورد گفتم اين را مي گويي؟ سه هزار تومان خريده ام اش تيز است ترسيده بود صدای گريه ی بچه هم بود قاطي صدايت مي آمد نمي دانم واقعن ترسيده بود يا دلش برايم مي سوخت چه چشمهايي اش را مي خواستم يکي باشد تو باشي که دوباره بياورم اش اينجا بايستانم ات به آن زن گفتم به جاي خواهرم مي خواهم بزرگش کنم يا مادرم را دوباره نگفتم به خاطر تو مي خواهم اش که تنها نباشي بياورم اش اينجا نه من نبودم سه ساله بود و سه هزار تومان برايم آب خورد اين تبر هم نمي دانم چرا خواستم سرش را نه کار من نيست و گرنه چه چشمهايي اش از چيزي که من از تو ديده بودم ولي دختري اش مال من سرش مال تو لبهايش مال من خونش مال تو گفتم مي برم اش

کر هم هست؟
نه.

براي اينکه تنها نباشي وگرنه تو خيلي همه اش حرف مي زني اين بهتر است که هرچه مي خواهي بگويي بشنود مثل من نه خسته شود بياوردت اينجا که شايد کي مي داند چه اتفاقي افتاده من هم که يادم نيست فکرش را نمي کردم کسي هم قانع نمي شود اما من مي توانم آن روز هم همين ماه خورشيد را بند آورده بود که آسمان خاکستري بود، يادت هست؟

(۶+) اين همه کوه تکرارت مي کند اين همه جاده... دريا بوي ماه مادر بوي شالي اين ها مانده پدر مي گويد نخوان صدايم توي گوشم با آن سربازها توي تلويزيون تا چالوس بهر نبردي بي امان... تکرار مي شود پدر نبود چارلي چاپلين هم که لب مي زد توي تصوير مي خنديدم داشتم آژير سرخ بلند مي شد يکهو صدايش مي کشاندتمان توي آغوش هم گريه نکن مادرم تمام مي شود وقتي برگردم فردا خانه خانه نيست مادر کو؟ پدر نمي آيد وقتي به مادر جديدم مي گويم گريه مي کند ياد خودم مي افتم پدر مي گويد اين مادر توست آن يکي زن من بود نگو مادر جديدم وقتي مي گويم به مادرم مادر جديدم هيچ چيز ديگر نمي خواهد بگويم مي لرزد اشکش جمع مي شود توي چشمش دستش را پس مي زنم عکس مادرم را توي اتاقم گذاشته ام را سينه بند خوني مانده اش را يواشکي پدر نبود نديد من برداشتم اش براي خودم بو مي کنم گريه مي کنم مادر جديدم شايد مي داند چون مادرم است به سينه مي چسبانم ولي خفاش نداشت وقتي داشتم برمي گشتم مي خواستم برايت بگويم مادر آنجا نه خفاش داشت نه ترسيدم فقط گريه ام گرفت و بچه ها فکر کردند معلم ها صداي آن بچه گربه است که ترسيده بود نه من ولي اين خرابه خانه ي ما نيست پس کو؟

(۵-) آنجا يک نوانخانه نبود يک جايي بود که معلوم نبود به آن زن گفتم سالي هزار تومان قبول کرد سه هزار تومان هم اين تبر گفتم سه ساله بود وقتي آوردم اش؟ گفت فقط ببريدش آن اتفاق هم افتاده بود تقصير من نبود خودت خواستي ولي چرا پشيمان شدي بعد که کشاندي ام آنجا آن لبه گفتم چرا مي گفت لال است گفتم اسم زن من هم لاله است دروغ بود اسم مادرم هم لاله بود گفتم دروغ بود کلافه ام مي کند از بس بچه ها اذيتش مي کنند توي چشمهاي زنک برقي اشکي بود که انگار مي گفت زودتر زودتر اين ها پدر و مادر ندارند؟ نگاهم کرد گفت نمي دانم چرا جوابت را مي دهم گفته بود همه شان تخم مول اند آنوقت بود به من گفتي حامله اي بالاي اين بلندي که حالا اين لاله ام را که بزرگش کرده ام همه شان؟ زن گفت خودش هم گفتم از خودت بچه داري؟ تيره نگاهم کرد پيري گفت هنوز دختر است گفتم نگرانش نباش گفتي دوستش داري گفتم بياندازش گفتي با خودم گفتم يعني چه؟

حالا مادرم يادم مي آيد به خاطر باد است که بوی شالي مي آورد يا آنقدر که مي خواستي مادرم باشي به خاطر آن مادری ات آن کار را کردی؟ من هم همين شد که آوردم اش از آنجا به آن زن گفتم من هم مادرش مي شوم هم ولي آن اتفاق وقتي افتاد که خيلي ياد تو افتاده بودم از آنقدر شبيه توست نه من نبودم اگر او توست برای همين تبر برداشتم تا سر نداشته باشد يک سر برای هر دوتان کافي است با دوتا بچه بچه های من که گريه اش از عجز نبود آن پايين را نگاه مي کرد داشت قرص بود نگاهش من مي لرزيدم باد مي آمد آسمان خاکستري اش از ماهي بود که خورشيد را بند آورده بود و اين تکرار مي شود خاکستری آسمان همان فقط اين لالي اش از تو اين بوی شالي هيچکس نخواهد پرسيد پس لاله کجاست؟ آنوقت هم وقتي برگشتم بوی شالي مي آمد و صدای جيغت که تا آن پايين رسيدنت طول کشيدنش آنقدر بود که هنوز توی گوشم مي آيد تا نگاه کرد فهميد از آن بلندي اش آنجا را برای چه آمده ايم و توی چشمهايم نگاه کرد وقتي پدر خوابش بردش بالاخره يک طرفمان دره بود و آن طرف نمي دانم موهاي بسته اش را مي کشيدم تبر را نشانش دادم اما لازم نبود تا به خودم بيايم خودت را پرت کرده بودی و به تو هيچوقت گفتم دو تا مادرم داشتم هر دوتاشان لاله بود اسمشان تقصير پدرم بود؟ يکي شان هميشه گريه مي کرد يکي شان خنده اش آرام ام مي کرد دستهايش حتمن پدر را هم نمي خواستم بترسانمش با تبر اگر آنطور بود نمي گذاشت نه نمي شود به اين گفت تجاوز يا به من
و من که هميشه با لاله ها خوابيده بودم دارم شايد فقط مي خواستم سر يکي شان را نگه داشته باشم برای خودم بر مي گردم توی دريا وقتي خوابم مي برد صدای ماشين اول مي آيد روی سنگ بعد...

(۰) اين داستاني است که من نخواستم بنويسم اش؛ خودش مي خواست نوشته شود، خودش را به من تحميل کرده. به من مي گفت آمدم سراغ تو که گم بمانم مي گفتم من ارتباط ها را پيدا نمي کنم. مي گفت روي محور بنويس ام. نمي دانستم منظورش روي يک محور است؟ چيزي هم نگفت. مي گفت آخرش را به صفر برسان گفتم مختصات دکارتي؟ گفت آنجا هم را قطع مي کنند. من نمي دانم منظورش ازين محورها چه بود. من نمي خواستم بنويسم اش. من گفتم تو مال ظرفهاي من نيستي. گفتم اين زجري که تو مي کشي ساخته گي است. گفتم ساعتهايم را با حرفهايي پر مي کني که سر و ته ندارند. خنديد. مي گفت مگر همين را نمي خواهي؟ گفتم آقاي صامت هنوز که دارد مي سوزد من را مي سوزد هميشه يا همه ي هرچه نوشته ام. گفت آن زجر که مي گويي مي کشي براي خودت درد است، براي من تصنعي است. گفتم کجا تمام مي شود؟ مي گفت مگر نمي گويي هنوز؟ گفت کدام يکي شان کجا تمام شده؟ گفت بايد. گفت نمي تواني نگه اش داري. مي گفت من هرچه را داري تلنبار مي کني توي خودت مي دانم اما من را نمي تواني بريزي توي خودت؛ زجرت نمي دهم اما عقيمت مي کنم. گفتم اگر بنويسم ات چي؟ خنديد گفت نمي تواني.
حالا شکنجه ام مي کند.

سيزدهم فروردين هشتاد و سه

2004-03-30T10:35:00.000-12:00

تو زنانه گي ات را پشت رکيکترين مردانه گي پنهان کرده بودی ات آنطور بود که هرگز گمان من نمي برد بو که آن مردواره که آنقدر نامانوس زجرم مي دهد تويي در لباس بالماسکه با آن سينه های پوشيده در پشمينه ای خاکستری!

عفريته... اژدهاک! فريشته...

لبهايت سرخي اش آتشي است بالهايت بر آن سکون بي واژه ی لرزش بي وقفه ی دستهای من بر گونه ات حالا که فکرش را مي کنم؛ را مي سوزاند. بازی، بازيست با تکرار عنصر آيا حريف بالای اين وارونه گي حباب را ديده؟
حباب...
چقدر دير
سلطان...

چيزی در ذهن من. ردی بر گونه ی چپم. ضربه ای ديگر و ساعاتي که تا بفهمم هنوز وقت داری.

آن ژنده نمايي، تکثير فريب بالهايت را مي سوزاند فريشته ی من!، چه فريبي از حنجره ات آتشي از آنبر موهای مجعد ساخته گي. شادمانه گي اخته گي، لحظه ای بود برای حالا که گريه مي کنم که تو واج – گونه ی مني.
نه! تقلا نيست؛ انکار صداست. شبي است که تو آهويي مي شوی با شاخهای گلي و من دير... دير... دير.... مي فهمم که اين مراسم مبادله ی سخاوت است با کرگدني تاکسي درمي شده که عفريته با شاخهايش مورب بر آن حجم پوشالي هجوم مي آورد تا هم دارد شاخ هايش شکسته مي شوند را مي خندد دريده مي شود خودش را تماشايي اش را بايستد با از خنده تا مرگمور دريده شدن، مي بيند خونش را از پهلويي شکسته: پوشال سرخ با گل قاطي اش، کاهسرخگل و اندوه قهقآهه.
چتری به دست بگير و آن طرف خيابان بايست: منم. سايه باش روی ديوار به تعقيب سايه ها: منم.
رجوليتي که به شاخ بند است همان رخوتيست از دردی که حالا گمي، آهو! آن همه مجال... اما من خودم را درين سياهيها قالب نمي کنم به خودم. من بالای وارونه گي حبابي را ديدم درش تو رايي که حبابش را مي پرستيد و سوزن پنهان نکردم.

باقي اين ديرفهمي اشکهايت.

دوازدهم فروردين هشتاد و سه

2004-03-29T22:12:00.000-12:00

آن يکي آمد در ياری بزد
گفت يارش کيستي اي معتمد
گفت من گفتش برو هنگام نيست
بر چنين خواني مقام خام نيست
خام را جز آتش هجر و فراق
کي پزد کي وارهاند از نفاق

رفت آن مسکين سالي در سفر
در فراق دوست سوزيد از شرر
پخته گشت اين سوخته پس بازگشت
باز گرد خانه ی همباز گشت
حلقه زد بر در به صد ترس و ادب
تا بنجهد بي ادب لفظي ز لب
بانگ زد يارش که بر در کيست آن
گفت بر در هم تويي اي دلستان
گفت اکنون چون مني ای من در آ
نيست گنجايي دو من را در سرا
نيست سوزن را سر سوزن دوتا
چونکه يکتايي درين سوزن در آ

- مثنوی دفتر اول -

سلام عليکم بما صبرتم.
۲۴/ رعد

2004-03-28T10:52:00.000-12:00

در فرانسه وقتي زني گذاشت با او عملي انجام دهيد، اولين چيزی که از شما مي خواهد اين است که احترامش را حفظ کنيد، چرا؟ لني هيچ نمي دانست. زنان فرانسوی هم اين کار را مثل ديگران انجام مي دهند ولي بعدش مي گويند راجع به من چطور فکر مي کنيد؟ مثل اينکه آدم بايد در خصوص نحوه ی همخوابگي آنها نظر بدهد. زنان فرانسوی به محض اينکه کارشان تمام شد، بلند مي شوند و به عجله خودشان را مي شويند؛ اين بايد يک اعتقاد مذهبي باشد؛ فرانسه يک کشور کاتوليک است.زنان فرانسوی تعصب نژادی ندارند. سياهپوستان امريکايي در پاريس برای لني تعريف کرده بودند که هر دختری را بخواهند بلند مي کنند زيرا دخترها به اين عذر که خوابيدن با سياهان چندان گناه نيست و به حساب نمي آيد خود را از نظر اخلاقي تبرئه مي کنند. مردان فرانسوي وقتي زنشان با يک فرانسوي ديگر بخوابد از خشم ديوانه مي شوند ولي وقتي طرف سياهپوست باشد فقط مي خندند و تفريح مي کنند.

خداحافظ گاری کوپر - رومن گاری

من مردی فرانسوی نيستم اما سياه...؟!؟

2004-03-27T20:20:00.000-12:00

در گذرگاه راه مي رفتيم. سکوت و سکون پاپيتال ها وسوسه ام مي کرد که زير پا له شان کنم. روي گوري تابلويي نصب کرده بودند:

به اين گور توجه لازم مبذول نشده است. درخواست مي کنيم ظرف يک ماه به آن سر و سامان دهيد؛ در غير اين صورت صاف خواهد شد.
مديريت گورستان

سرزمين گوجه های سبز – هرتا مولر

(به ياد مادربزرگ مادربزرگم)

ديشب سطل آشغال را
بيرون در که مي گذاشتم
بر روي سقف شهرمان
چپ- گوشه ي آن چهره ي مليح
خواندم نوشته بود
تاريخ انقضا:
ديروز
مهلت
تمام شد
بعد
جيغ گربه اي مرا به خودم
نه
به خانه ام کشاند.

هشت فروردين هشتاد و سه

2004-03-26T18:33:00.000-12:00

هيچ کاری به خودی خود نه زشت است نه زيبا

زشتي و زيبايي هرکار بسته به اين است که آن را چگونه بکنيم. اگر کاری را به نحو درست و زيبا انجام دهيم خود آن نيز زيبا خواهد بود در غير آن صورت زشت. عشق ورزيدن نيز ازين قاعده بيرون نيست.

اروسي که با آفروديته زميني پيوند دارد خود نيز زميني است و در دل مردمان فرومايه خانه مي گزيند. اينگونه مردمان به دوست داشتن پسران قناعت نمي ورزند بلکه به زنان نيز بر حسب هرچه پيش آيد خوش آيد دل مي بندند و با تن معشوق مهر مي ورزند نه با روحش. و به ظاهر مي پردازند نه به معني، و ازين رو دلبری را که روحي از تربيت بي بهره دارد بر ديگران برتری مي نهند و يگانه مقصودشان تسکين شهوت است و اعتنايي هم ندارند به اينکه ارضای شهوت به صورتي زيبا انجام پذيرد. اين اروس زميني چنانکه گفتم با آفروديته ای پيوند دارد که از يک سو جوانتر از آفروديته ی ديگر است و از سوی ديگر از آميزش مرد و زن زاده. ولي اروس آسماني که با آفروديت آسماني پيوند دارد از مردی تنها پديد آمده است و در ايجاد او زني سهيم نبوده. از اين رو تنها روی با پسران دارد و چون سالخورده تر از اروس زميني است گرد هوی و هوس نمي گردد و کساني که از او الهام مي يابند تنها به پسران دل مي بازند که طبعا هم خردمندتر از زنانند و هم نيرومندتر از آنان.
در ميان کساني که با پسران عشق مي ورزند پيروان اروس آسماني را به آساني مي توان از ديگران بازشناخت زيرا به کودکان دل نمي بندند بلکه به جواناني روی مي آورند که آثار خردمندی در سيمايشان نمايان گرديده، و اين هنگامي است که رخسارشان به ريش آراسته شود. کسي که با جواني در اين مرحله عشق ورزی آغازد آماده است که همه ی عمر را در کنار او بسر برد. ازين رو هرگز معشوق را نمي فريبد و دل از او بر نمي کند و او را مايه ی ريشخند مردمان نمي سازد.
به عقيده ی من بايد قانوني نهاده شود که دل باختن به پسران نورسيده را منع کند تا آن همه کوشش در راهي که پايانش روشن نيست صرف نشود زيرا در مورد کودکان هيچکس نمي تواند بدرستي پيش بيني کند که چه دگرگونيهايي در آنها روی خواهد داد سرانجام تن و روحشان به نيکي خواهد گراييد يا به بدی. نيکان و شريفان اين قانون را خود برای خود وضع مي کنند ولي عشقبازان فرومايه را بايد به حکم قانون مجبور ساخت که از کودکان دوری گزينند همچنان که ما مردان را از عشق ورزی با زنان آزاد باز مي داريم. عاشقان فرومايه عشق ورزی با پسران را چنان بدنام ساخته اند که امروز بعضي کسان تسليم شدن در برابر عاشق را ننگ مي شمارند حال آنکه کاري که از روی نظم و قاعده صورت گيرد و با آداب و رسوم اجتماعي موافق باشد سزاوار سرزنش نيست.
رسوم و آداب عشق ورزی در کشورهای ديگر ساده و روشن است و آنها را به آساني مي توان شناخت در حالي که شهر ما رسم و آئيني مبهم و پيچيده دارد. مثلا در اليس و بوئوتيا و ديگر شهرها که مردمانشان مهارتي در سخنوری ندارند رسم و عادت چنين است که تسليم شدن معشوق در برابر عاشق را همه مي پسندند و هيچکس چنان کاری را ننگين نمي شمارد و گمان مي کنم اين رسم بدان سبب پيدا شده است که کسي ناگزير نشود معشوق را به نيروی سخن به دام آورد زيرا چنانکه گفتم مردمان آن شهرها از هنر سخنوری بي بهره اند. در ايونيا و شهرهايي مانند آن که تحت تاثير فرهنگ شرقي قرار دارند تسليم شدن معشوق در برابر عاشق مايه ی ننگ است زيرا در آن شهرها که حکومت استبدادی دارند اصولا عشق ورزی با پسران و همچنين دلبستگي به دانش و ورزش زشت شمرده مي شود و گمان مي کنم علت آن است که فرمانده های مستبد به سود خود نمي دانند که در ميان افراد ملت انديشه های بلند و دوستيهای پايدار که مانند همه ی صفات نيک زاده ی عشق است پديد آيد. پس آنجا که برآوردن تقاضای عاشق به هر حال ننگ به شمار مي آيد علت اين داوری را بايد در بانديشي و خودخواهي حکمرانان و زبوني زيردستان جستجو کرد و در شهری که آن کار به هرحال زيبا شمرده مي شود اين داوری ناشي از سستي و ناتواني روحي مردمان است.
هيچ کاری به خودی خود زشت يا زيبا نيست بلکه هرکار که به وجهي زيبا کرده شود زيباست و در غير آن صورت زشت. کار زشت آن است که آدمي تقاضای مرد بدی را به وجهي بد برآورده کند و کار زيبا آن است که انسان مردی شريف را به وجهي نيکو به آرزويش برساند. مرد بد همان عاشق فرومايه است که تن را بيشتر از روح دوست مي دارد و بديهي است که عشق او عشقي پايدار نمي تواند بود زيرا دل به چيزی بسته که خود پايدار نيست. ولي آنکه به روحي زيبا دل باخته است همه ی عمر را بر سر پيمان خويش استوار مي ايستد زيرا آنچه دل از او برده خود پايدار و جاودان است.

پس به حکم آيين شهر ما تسليم شدن معشوق به تقاضای عاشق تنها در صورتي پسنديده و زيباست که در آن دو اصل در آن واحد رعايت شوند بدين معني که عاشق پيوسته در اين انديشه باشد که به دانش و خرد و فضيلت معشوق بيافزايد و در اين راه از هيچ خدمتي دريغ نورزد و معشوق نيز همواره بر آن باشد که دست رد به سينه ی کسي که او را بهتر و خردمندتر مي سازد نگذارد.

رساله ی ضيافت - افلاطون

2004-03-24T10:02:00.000-12:00

اين سخن از من نيست از مادرم است.

تراژدی ملانيپه - اوريپيدس

گزین‌گویی در واسَرَنگرش ِ زیاده‌نویسی

زیاده‌نویس می‌گوید، عاشق/آزمند گفتن است، پرگوست و خودخواه و بنابرین دراز می‌زید. گزین‌گویی اما، : می‌نویسد، کم می‌نویسد، افشرده می‌شود، می‌میرد، تازه می‌میرد.
زیاده‌نویسی مرده و گزین‌گویی زنده است.

چنان که دریدا گفته:" برای اشتیاق، زمان بدون گزین‌گویه وجود ندارد". زیاده‌نویسی بی‌میلی ژورنالیستی نویسنده از لاسیدن با نام است. بی بنیه و سرد، ترشیده‌گی حشری که فقط داد می‌زند. بی‌کنش، دور از فرونسیس و لاف‌زن در تخنه گری. بی‌اشتیاق برای زیستن در زبان. بی‌اشتیاق برای یکه‌گی اصیل در باهم‌بودگی همیشگی با شعر و نام. بی‌نام ِ بی‌نام.

زیاده‌نویسی، فقر معنا را با حجم پنهان می‌کند. یک پوشیدگی، دروغی مدرن {یعنی دوست‌داشتنی}، یک اثرهنری به سبک فرناندز، بازی با توده‌ی ابزار، تلنبارکردن واج‌ها برروی هم و ساختن یک تپه‌ی پرقال و خودنما بر روی گودالی از نادانی و بی سخنی.

زیاده‌نویسی، پر از ارجاع، پرطرفدار؛ دوست-یاب؛ نوع‌دوست؛ خرکار. زیاده‌نویس دوست ِ کتاب است. جلد و مقوا و حجم. سنگینی و زمختی. عاطفی و شکننده اما بی‌لطف و بی‌ظرافت. با پوستی چروکیده.

در زیاده نویسی، واژه، ابزار می‌شود. زیاده‌نویسی یعنی روزنامه‌نویسی. مرگ شعر. استفاده از نقطه برای جبران ِ ضعف (ضعف در نوشتن چیزی که نمی‌توان گفت: در نوشتن امر بی‌گفتار).

تک‌گویی‌های بسیاری که همه در خود وامی‌پیچند. آشفتگی مبتذل و ایرانی که پیچیده‌نمایی مهوع‌اش، آزارنده و مضحک است. گم‌گشتگه از سر ِ نه-داری و لجاجت و ول-انگاری {و نه سرگشتگی از سر ِ هیچی-همگی}. بی فن و غامی از زبان‌آوری، با زیادتی خسته‌کننده‌اش خواننده را اقناع می‌کند.

در نگره‌اش زیاده‌بین (از آن‌رو که زیاده‌نویسی را نمی‌سزد)، زیاده‌نویسی را می‌توان دشمن ترسوی غریزه‌ی مرگ دانست: برعکس ِگزین‌گویه، که در آن، گویه در رشته‌رشته‌گی، در پیچش و درهم‌تافتگی پرریشه جان می‌دهد، در پیچیدگی غرق می‌شود تا با تریای زبان‌آورانه‌اش همیشه تازگی کند، زیاده‌نویسی در حرص زندگی، غُر می‌زند و پیر و پیرتر می‌شود. گزین‌گویه خودویرانگرانه می‌زید/می‌میرد؛ جابه‌جا می‌شود، واساز ِ جای-گاه است؛ تازه-باشی می‌کند؛ زیاده‌نویسی در خودشیفتگی زیاده‌اش، در پروای مرگ، مدت‌ها پیش مرده!

زیاده‌نویس آسوده است. تنبلی است که له‌له خوانده شدن می‌زند. برده‌ی خواست ِ خوانده شدن. پابوس ِتماشاچی. معرکه‌گیر، نمایشگری برای چشمان نافرهیخته. یک زیبنده برای روان ِ شوخ‌و‌شنگ جوان. آسوده‌ی آسوده، بی‌رنج و بی‌جدیت، قلم‌فرسایی می‌کند؛ به بهای تباهش ِ ...

لذت از ورق زدن‌های پیاپی، تندخوانی مدرن، پرگویی زنانه، روشنفکرمأبی و شاعرانگی‌های مضحک و جوانانه، گرایش به هرچیز مبهم (گرچه پوچ)، جدی نگرفتن واژه و بی‌حرمتی به زبان، همه پسامد افراط در داستان و رمان‌خوانی است که بارآوری رهیافت فلسفی در نوشتن (کنشی که نوشتار می‌کند) را عقیم می‌کند. ادبیات، اصالت‌اش را در شاعری یافت می‌کند؛ زبان، زبان ِ زبان، تمام هستندگی و فردیت‌اش را در شعری به کمال می‌رساند که تن به اندیش‌ورزی سپرده و با این تن‌سپاری (این توانمندی ایثار) تازه‌گی جاودانه‌اش را بیمه کرده؛ نیروهای دالی، خود-آیی معنا و کنایه و مجاز همه در خانه‌ای منزل کرده اند که در آن فلسفه و ادبیات در زیبا-همباشی بانام‌شان، از زبان میزبانی می‌کنند.

زندان‌بان قلم...

زیاده‌نویس نمی نویسد.
.

2004-03-23T18:23:00.000-12:00

شوون گفت: من مي خواستم شما مرده باشيد.
آن دبارد گفت: من مرده ام.

مدراتو کانتابيله - مارگريت دوراس

« سيلان نسيان در نشيب سخاوت »
(نوستالژي)

(۲) فردايش برگشته بوديم و من مدرسه رفتم و پدر خوابش نبرده بود بعد از آن صداها نرفته بوديم توي دريا چون باز صداي آژير سرخ بلند شد و ما همه من و بچه ها و بچه ها و معلم ها و معلم ها و مدير و مدير و ناظم و ناظم و من رفتيم پناهگاه چقدر تاريک بود اما موش نداشت و يکباره روشن شد و بچه ها خنديدند اما چرا صداي گريه آمد شنيديم و آن يکي که گريه مي کرد با اينحال گربه نبود و بچه گربه بود که چراغ روشن شد موش نبود جيغ بود من بودم وقتي برگشتم خانه خانه ديگر نبود و مادرم و هيچ موشکي به خانه ي ما نرسيده بود همان صداي گريه ها از من بود چون کپسول گاز بود موشک نبود و ترکيده بود من از گريه از ترس نبود از يک چيزي بود که وقتي رفتم خانه خانه نبود چون مادرم مادرم و ديگر هيچکس نبود تا پدر برگشت وقتي برگشت تنها نبود يک چيزي ديگر توي چشمهايش بود که تنها نبود من بودم گربه نبود که آن گوشه ي پناهگاه زار مي زدم بچه ها مي گفتند خفاش دارد از بس تاريک است وقتي رفتيم نداشت با آن همه تاريک بود صداي سرخ نيامد توي تاريکي اش اولش بعد که روشن شد همان آماده ايم آماده ايم از بس يادم مي آيد ازين بوي شالي واي..

(۲-) من اسم مادرم را رويش گذاشته بودم لاله و اسم زنم را رويش گذاشته بودم لاله و اسم تو را رويش گذاشته بودم لاله و اسم دخترم را و براي هرکدام سه هزار تومان پول مي دادم پول آبي که تا حالا داده بودند و پول آفتابي که تا حالا داده بودند و پول خاکي که تا حالا ريخته بوند پا و شبها تماشا مي کردم و روزها پژمرده مي شدند سايه نبود چون سايه نبود سه هزار تومان بود يک چيزي خريده بودم که نور به اش مي خورد برق مي زد توي چشمم کورم مي کرد نزديک آن صدا که آفتاب بند آمد پشت ماه و آن صداي آب که مي آمد از قعر موجي مي شدم او بود که دور بود ته آن صدا خوابيده بود نورش که لاله صدايش مي کردند توي دست ديگرم خيس بود سرخ و خيس و سياه و آن هوا خاکستري تيره بود از خورشيد پشت ماه بند آمده بود نورش دستم را چه کورم مي کني دستش را کشيدم ببرم اش لب آنجا که ته اش آن صدا بود توي دست ديگرم بود که نورش خيره ام مي کرد مي زد توي چشمم موجي مي شدم اسمش اسم مادرم را که رويش بود و اسم دخترم بود اسم زنم لاله اسم تو که توي دست ديگرم سياه و خيس و خون و تقلا نمي کرد اگر يک قدم عقب مي رفت ديدم افتاد سرش را و مي رفت آن ته ها روي سنگ ها از حالت مي افتاد مي رفت يک تيزي توي چشمش خون داشت هنوز و آن تنه اش که مي افتاد روي من لباسهايم را خونيست اسمش لاله ست؟

هاي دختر اسمت چيه؟
...

هرچه مي خواهم صدايش مي کنم گفتند اسم مادرم را صدايش مي کنم و لاله اسم زنم را لاله موهايش را از پشت بسته مي گيرم مي کشم اش آن سمتي که صداي تويش تو خوابيده اي لاله و اسم دخترم را

2004-03-22T20:38:00.000-12:00

دوست و استاد عزيز رضا براهني

نامه تان ديروز به دستم رسيد. آن قدر شاد شدم که درجا سه بار خواندم اش. گفته بوديد که در کتابخانه های اروپا مي گرديد و هر دم مطمئن تر مي شويد که ايران را بيشتر دوست داريد. من هم گرچه ايراني نيستم، اما از آنجاکه نزديک پانزده سال در نوشته های فارسي اقامت کرده ام، خود را ايراني مي دانم.
اما ايران من با ايران شما بسيار متفاوت است: ايران شما تنها محله ای در تبريز است يا زيرزميني در خيابان پاسداران؛ اما ايران من ترجمه ی ميرعلايي از بورخس است يا بوف کور هدايت؛ ازهمين رو مي توانم در چمداني جای دهم و ببرمش با خود هرکجا، بگذريم..
دست نوشته ی چند فصل اول رمان « ده مرده » را خوانده بوديد و گفته بوديد ديگر وقت اينگونه نوشتن سر آمده است. گفته بوديد نثر و نگاه مردانه است. همه ی اين چيزها را نه قبول مي کنم و نه انکار، فقط حمله ی مريخي ها را به هرکجای اين رمان تکذيب مي کنم.

دوستدار شما - شهريار وقفي پور

ده مرده - شهريار وقفي پور

2004-03-21T09:09:00.000-12:00

مرا درياب من خوبم
هنوزم آب مي کوبم

- هل جزاء الاحسان، الا الاحسان؟

2004-03-20T00:57:00.000-12:00

من هم نشسته مي توانم فکر کنم هم ايستاده.
- ويرجينيا وولف -

پدر.. پدر... پدر!
کاش آنقدر پرهيزکار نبودي
آنوقت شايد حالا من
روی ديوار حمام آن خانه ی قديمي مان
- يادت مي آيد؟ -
کبره بسته بودم

آه پدر!
خودارضايي چه صادقانه تر بود
از تن به ذلت
اين همه دوستت دارم
کاش آنقدر بي اراده نبودی
پدر..
يا لااقل از من مي ترسيدي:
از حالای من.

اسفند هشتاد و دو

2004-03-18T21:08:00.000-12:00

ژرژ با خود گفت اما آنجا که غير از مرده چيزی نمانده چه کار احمقانه ای تیراندازی می کنند روی اما آنها را که نمی توانند دوباره بکشند.

جاده ی فلاندر - کلود سيمون

« سيلان نسيان در نشيب سخاوت »
(نوستالژي)

(۱-) پشتش بود ماه گرفته بود يا نبود توی دست ديگرم تبر توی آن دستم لاله ي عباسي سياه چيده بودم اگر عقبتر می رفت تبر هم نمي خواستم دره بود و صدای آب می آمد از ته دره بود مي افتاد و هيچکس پيدايش نمي کرد اگر مرگ خودش آدمها را خبر نمي کند مرده بود پس لاله را از کجا چيده بودم پشتم را کردم برگردم زل زده بود به دست من که تبر بود انگار بگويد بزن ببر و سرش را می دیدم که پرت می شود پايين و تبر را که خونی می شد و دست و پايي که می زد و اين فکر هميشه با من بود تا آن لاله ی عباسي که سياه بود را از کجا چيده بودم اش چون او به لاله وگرنه من نچیده بودم اش تجاوز کرده بود و آن خون... من نبودم

2004-03-17T22:39:00.000-12:00

آنان - تو / من - تا يکديگر را نابود کنند به يکديگر نياز داشتند.

آئورا - کارلوس فوئنتس

« سيلان نسيان در نشيب سخاوت »
(نوستالژي)

(۱) شالي بویش پرم می کند از پنجره نگاه می کنم هوا ابریست. می گویم یادم می آید مادر مادر دریا دریا و شب بود و صدایش توی گوشم بود دریا هرطرف بود که چیزی معلوم نبود صدایش بود یا صدایش هم نبود بوی شالی بود بوی آب بود و من تا آنجا خوانده بودم ای لشکر صاحب زمان آماده ایم آماده ایم که مادر می گفت انتهایش خاکستری می زند از اینش می توانی بفهمی که دریاست و توی آن کتاب که داشتی می خواندی برایم مادر که یک فانوس دریایی داشت پس کو حالا اگر اینجا دریاست صدایش که هست بهر نبردی بی امان که بعد صدای آژیر قرمز می آمد و تو نگران می شدی چون بابا اگر خوابش ببرد می رویم توی دریا؟ آماده ایم آماده ایم... آن صدا از کدام فانوس می آمد که نورش نبود من بودم و یادم می آمد...

2004-03-16T17:38:00.000-12:00

+

با لحن عجيبي افزود: من واقعا تو را نمي شناسم، نه؟
برتي گفت احتمالا نه.
- اشکالي ندارد لمست کنم؟
وکيل بي اختيار خود را عقب کشيد. با وجود اين از سر انساندوستي به صدايي آهسته گفت نه. ولي هنگاميکه مرد نابينا دست لخت نيرومندش را به سويش دراز کرد او در عذاب بود. موريس تصادفا کلاه برتي را از سرش انداخت. خودش يکه خورد و گفت فکر مي کردم بلندتر باشيد. سپس دستش را روی سر برتي ريد گذاشت و گنبد جمجمه اش را زير چنگ محکم نرمش پوشاند و گويي آن را جمع کرد. سپس دستش را جابجا کرد و با فشار اندکي باز آرام بست تا آنکه همه ی جمجمه و صورت مرد کوچکتر را پوشاند. ابروها را ردگيری کرد و به چشمان درشت بسته دست ماليد و بيني کوچک و سوراخهای آن و سبيل زبر کوتاه و دهان و چانه ی نسبتا نيرومند را لمس کرد. دست مرد نابينا به شانه و بازو و پنجه ی مرد ديگر رسيد. گويي همه ی وجود او را در چنگ نرم پيمايشگر خود گرفته بود. سرانجام آهسته گفت جوان به نظر مي آييد.
وکيل کمابيش معدوم ايستاده بود و يارای سخن گفتن نداشت.
موريس تکرار کرد سرت ظريف به نظر مي آيد، طوری که انگار جواني؛ دستهايت هم همينطور. به چشمهای من دست بزن، ممکن است؟ جای زخم را دست بزن.
برتي چندشش شد ولي مانند کسي که خوابش کرده باشند زير نفوذ مرد نابينا بود. دستش را بالا برد و انگشتانش را روی جای زخم، روی چشمان زخمي گذاشت. موريس ناگهان آنها را با دست خود پوشاند و انگشتان مرد ديگر را روی کاسه های چشمان از شکل افتاده اش که اکنون ذره ذره شان مي لرزيد و آهسته ازين سو به آن سو مي رفتند فشار داد. يکي دو دقيقه ای در همين حال ماند. در حاليکه برتي مسحور و محبوس و از خود بي خود ايستاده بود. سپس ناگهان موريس دست مرد ديگر را از روی پيشاني اش برداشت و آن را در دست خود نگه داشت. گفت: خدای من! حالا همديگر را مي شناسيم، نه؟ حالا همديگر را مي شناسيم.

داستان مرد نابينا - ديويد هربرت لارنس

2004-03-14T11:44:00.000-12:00

چه می شد اگر کاری چنان وحشتناک انجام داده بوديم که همه از جهنم می گريختند و فقط ما مي مانديم: گفتم پدر من زنای با محارم کرده ام.من بودم دالتون ايمز نبود و وقتي او گذاشت دالتون ايمز دالتون ايمز دالتون ايمز... چه مي شد اگر کار چنان وحشتناک که انجام داده بوديم و پدر گفت اين هم غم انگيز است مردم نمي توانند کاری آنچنان وحشتناک بکنند آنها اصلن نمي توانند مرتکب کار بسيار وحشتناک بشوند آنها حتي نمي توانند چيزی را که امروز وحشتناک مي نمايد فردا به ياد بياورند و من گفتم مي توان از زير همه چيز در رفت و او گفت آيا مي شود

خشم و هياهو - ويليام فاکنر

« به آفتاب »

به تو باز مي گردم
قحبه!
سر در سينه ات پنهان مي کنم
و همانجا
- بين چروکهايت -
خودم را خالي مي کنم

من مرد توام،

وقتي زير همه مي خوابي

- نه! هرگز
رهايت نمي کنم

چشمهايت توحش بي واژه ايست
عريانم مي کند
کرک سينه ام را نمي چنگي؟
اينجا مي توانم خودم باشم
صدايم را لاي پاهايت گم کنم
و عرق بريزم

مردي جوان
که خودش را در تو تکرار کرده.

قحبه! لبهايت...
از من مي ترسي؟
مي ترسي از من پسر تو ام!

گلهاي سينه ات را مي افروزم

- از من نجيب زاده نمي زايي؟
- از من پسر نمي زايي؟
از من پسر تو ام.

به تو باز مي گردم
قحبه!
سر در سينه ات پنهان مي کنم
و همانجا...
مي گويي
- داري گريه مي کني؟!

اسفند هشتاد و دو

2004-03-12T13:00:00.000-12:00

۷. آنچه درباره اش نمي توان سخن گفت، مي بايد درباره اش خاموش ماند.

تراکتاتوس - لودويگ ويتگنشتاين

.

« بابا آب داد »

من را از هفت سالگي ببر تا اين يادم نيايد.
دهم.
موهايش سرخي شتک بسته اي بود رويش باد مي آمد خفه ام مي کرد هوا داشت.

چشم اول:

تازه بود ياد گرفته بود بنويسد آب، هفت ساله بود، درس هاي اول بود. دايي جان بود و عمو علي، ما به اش مي گفتيم عمو.
از خواب پريد جيغ زد دايي جان!
دايي جان هفت ساله بود وقتي شروع کرده بود آن حرفها را مي زده و هميشه دکتر به اش چشم غره مي رفت.
گفتيم چي شده، خواب چي ديدي؟ نتوانست حرف بزند، لکنت زبانش را بند آورده بود ترس توي خواب. مادر مي گفت هيچوقت نفهميديم آيا توي خواب ديده بوده مي گفته يا چي ديده بوده وقتي مي گفته، دايي جان همه چيز را مي گفته و نمي ترسيده. چشمهايش را مي بسته خودش را مي ديده و شبها نمي خوابيد. توي باغ مي افتاد صداي عوعوي سگها بلند مي شد، چراغ را روشن مي کرديم مي ديديم دايي است، دارد مي گردد توي باغ و بوي نارنج مي آمد. بعد مي رفت صبح مي آمد. صبح هم که مي آمد نمي خوابيد. مي گفت نمي تواند بخوابد، چشمهايش را که ببندد مي بيندش. بعد که لکنتش تمام شد هم نگفت چي ديده که يکروز بود که دکتر با زنش از مکه آمدند سردر باغ گوسفند قرباني مي خواستند بکنند، چشمهاي گوسفند را ديده بود عاشقش شده بود مي گفت داداش نگذار بکشنندش. تازه بود ياد گرفته بود بنويسد آب. آبش دادند صداي صلوات آمد، نمي توانستم کاريش کنم. مي گفت دايي کجاست؟ دايي نبود. خيره شده بود به خون تازه از گلوي گوسفند مي جهيد؛ دست و پا مي زد؛ ياد صحنه اي افتادم که يادم نيامد کجا ديده بودم اش.
دستش را کشيدم، تکانش دادم، گفتم خواب ديدي، چي ديدي؟ نگاه نمي ديدم اي مي کرد. ياد حرفهاي مادر مي افتادم. غروبها که دايي گم مي شده را مي گفت مي رفته اند تمام باغ را دنبالش مي گشتند، نبود. هفت – هشت ساله بود که به دکتر مي گفته بابا دريا همه اش آب است؟ دکتر سرش را تکان مي داده. براي همين فکر مي کردند مي رفته توي ساحل. بوي بهارنارنج باغ را هنوز پر مي کرده. بوي بهارنارنج مانده، مي ماند به لباسهاي ما که همان بوي مرده شورخانه را مي گرفت. مي گفت مي گفته شما هم مي بينيد يک نفر را که من مي بينم خونش را پاشيده مي شود هر دم غروب توي آن دورها روي افق؟ به دکتر مي گفت دريا قبل از دريا باشد چي بوده؟ مادر مي گويد دکتر حتمن مي گفته قبلش دشت بوده.
يک صخره هست صدمتري توي آب که هروقت دايي گم مي شود آنجاست. من جايش را بلدم. از وقتي دريا پيش آمده دايي جان مي رود آنجا، لباسش را مي کند مي رود توي آب، سرد هم که باشد، باشد. نمي ترسيده مادر مي گويد از آب. مي رسد به آن تخته سنگ مي نشيند رويش تا آفتاب که مي رود پايين پايين، بعد برمي گردد. من يواشکي نگاهش مي کنم، تا مي آيد برمي گردم يا قايم مي شوم. آنروز هم که دکتر اين ها بر مي گشتند از مکه، دايي جان حتم آنجا روي آن تخته سنگ نشسته بوده. مادر گفته بود بعدن ها که پيدايش کرديم روي يک صخره کنار دريا نشسته بوده و هميشه همانجا مي نشسته بوده و دکتر حتي غدغن کرده بوده که دايي جان برود روي آنجا بنشيند به دورها خيره شود غروب ها که باشد براي همين شبها، نيمه شبها، که بيدار مي شديم او رفته بود تا صبح زود آنجا نشسته بوده باشد بعد از آن حرف دکتر تا بعد از اينکه دانشگاه رفت و از پيش ما. تهران که بود دريا پيش آمد، صخره را کشيد توي خودش. من بچه بودم، هنوز برادر کوچکتر نداشتم. همه فکر مي کردند من بچه ام اما دايي جان زنگ که مي زد با من حرف مي زد مي گفت حالش چطور است؟، آنوقتها بود که فهميدم هروقت که من مي رفتم ببينم کجا رفته، قايمکي، مي فهميده که من دنبالش بوده ام و بعد که بعضي وقت ها مي آمد پيش ما، باز اول مي رفت آنجا. مي گفتم آنجا چي دارد که اينطور خيره مي شوي؟ هفت – هشت ساله بودم. تازه گي هايش ياد گرفته بودم بنويسم آب. مي گفت هم سن هاي من بوده که چشمهايش را يکبار بسته و ديگر نمي تواند چشمهايش را از بعد از آن ببندد چون آن دريا مي آيد جلوي چشمش و آن خون کسي که پاشيده مي شود و من يک مرغابي يادم آمد که سرش را بريد مشت ميثم باغبون، ولش کرد بدون سر ديدم که چقدر راه رفت مرغابي بي سر و خون از بريدگي گردنش جايش فواره مي زد، مي دويد. گفتم دايي يک همچون چيزي يعني؟
بعد گريه کرد، هرکاري کرديم آرام نگرفت. مادر گفت تو مرد شده اي، مدرسه مي روي؛ مرد گريه نمي کند که. و او داشت گريه مي کرد. من رفتم دايي را صدا کردم، آمد. دايي را نگاه کرد، گريه کرد. دايي چشمهايش را بوسيد گفت مي داند چه خوابي ديده و لبهايش را بوسيد. برادرم کوچک بود، هفت سالش بود. توي بغل دايي خوابيد. بعد از آن هردوي آنها نگاه هايي که به هم مي کردند عجيب بود. مي فهميدم يکچيزي هست که من نمي فهمم. نمي دانستم. بعد از آن آنها با هم مي رفتند دريا. من هم مي رفتم گاهي. دايي درسش تمام شده بود خيلي وقت بود برگشته بود و پيش ما توي باغ بود. بوي بهارنارنج بود و توي جيبهاي ما هميشه برگهاي بهار بود که از ماندگي اش، بدمان مي آمد.
تازه ياد گرفته بود بنويسد آب. مادرم مي گفت کاغذهاي مربع مربع کوچک درست مي کرد و دايره دايره درست مي کرد، مي نشست توي آلاچيق يک عالمشان را مي گذاشت يکطرفش و يک عالم ديگر را مي گذاشت طرف ديگر و هميشه دورش پر از کاغذهاي بريده بود که بعضي هايش دايره بود و بعضي هايش مربع بود. با خودش حرف مي زد. او هم ياد گرفته بود ازين بازيها با کاغذ بکند. وقتي باران مي گرفت مي رفتم زير آلاچيق نشسته بود و کاغذها دورش بود و بوي بهارنارنج را بوي خاک نم خورده گم مي کرد، هوس مي کردم بويش را بخورم. مي گفت داداش مي داني اينها چي هستند؟ سرش را تکان مي داد دکتر، مي گفت نه. مي گفت اينها يک مشت الف اند و يک مشت ب. گفتم کدامشان الف اند؟ دکتر نمي فهميد براي چه آن را مي گويد، چشم غره مي رفت مي گفت اين چه بازي ايست؟ دايي مي گفته مهم نيست ب باشند مهم است که الف هايش بيشترشان با کلاه اند آنهايي که مربع اند و دايره ها الف نيستند، شبه الف اند که آي با کلاه نيستند، آي بي کلاه که آ خوانده نمي شود، براي همين کدامشان ب باشد چندان فرقي نمي کند. دايي هم نگاهمان مي کرد. من اين بازيها را از بچه گي هاي دايي از مادر شنيده بودم. هفت ساله مي گفت که بود اين ها را ياد گرفته بود تازه که بنويسد آب و توي همان آلاچيق بود و دکتر با اينکه نمي فهميده اين چه بازي ايست براي همين به روي خودش نمي آورده. گفتم اين بازي را از کجا ياد گرفتي؟ آنوقتها دايي تهران بود هنوز براي همين او يادش نداده بود و هيچکس يادش نداده بود که همان خوابي را ببيند که دايي مي ديده. من هم آن خواب را ديده ام چون يادم نمانده. مي گفتم دايي اين بازي معني اش را از آن خواب مي گيرد؟ دايي سر تکان مي داد: آن خواب تعبيرش مي شود اين بازي. و کلماتي که با آي با کلاه مي شد ساخت را به يادم مي آورد.
وقتي به هم نگاه مي کردند، نگاه دايي نگران بود. مادر مي گفت اولين بار پرسيد که آدم وقتي خونش دارد مي رود يعني دارد مي ميرد؟ از دکتر پرسيده بود. دکتر گفته بود اگر خونش زياد برود، مي ميرد. از من هم پرسيد داداش خون کسي بريزد توي دريا، آبي اش سرخ مي شود، همه اش؟ سرم را تکان مي دادم، نه نمي گفتم. پس چرا مرغابي که خونش مي رفت هنوز مي دويد وقتي سر نداشت؟
دکتر خيلي صبور بوده جوان که بوده، مادر مي گويد. دايي اين سوالها را که مي کرده، دکتر عصبي مي شده، مي گفته اين ها را براي چي مي پرسي؟! چيزي که توي نگاه هاي دايي بود ترديد بود وقتي به او نگاه مي کرد، نمي فهميدم براي چه بوده. آنروز هم که زن دايي آمد به مادرم گفت مي خواهد از دايي جان جدا شود، همان نگاه را به من کرد. مي گفت شبها نمي خوابد، اگر خوابش ببرد هم آنقدر توي خواب مچاله مي لرزد که او را بيدار مي کند اين رعشه ها وقتي از تخت مي افتد و او بايد وقتي آنطور مي شود اول در آغوشش بگيرد همانطور که رعشه ايست بعدش نوازشش که مي کند بيدارش کند؛ براي همين شبها نمي خوابد ديگر دايي جان. به اش هم گفته بهتر است جدا شوند ولي او دايي را دوست دارد و اين شب نخوابيدن ها دليل نمي شود که!
مادر موهايش سفيد شده. برادرم را شير که مي داد هم موهايش سفيد بود. من را هم شير که مي داد موهايش سفيد بود. خودش مي گويد از بس دلمشغول دايي بوده. آخر همه ي آن خوابها يکطور بوده و دايي مي گفته مطمئن است که آن مرغابي خودش است و آن که ريخته مي شود ازش توي آب خونش، سرخ مي شود دريا خودش است و آن گوسفند چه چشمهايي دارد را وقتي دست و پا مي زند خودش است و اينها تعبيرش با آن "آ"هاي با کلاه و آن همه "ب" که دليلي ندارد دايره نباشند يا مربع نباشند و الف بي کلاه که آ خوانده نمي شود، چه ارتباطي مي تواند داشته باشد توي خوابهاي دايي؟ براي همين موهايش سفيد است و برادر کوچکم همين چيزها را مي گويد که دايي مي گويد.
مادر به زن دايي مي گويد بچه هم که بوده همينطور بوده و او نوازشش مي کرده، و بعد ديگر نمي خوابيده شبها و گم مي شده. به من نگاه وقتي مي کرد دايي جان، خيلي کوچک که بودم، اشک توي چشمش جمع مي شد و دست روي سرم مي کشيد. برادرم هم خودش را، سرش را مي چسباند به سينه ي او و دايي بغض مي کند. نفهميدم که چطور زن دايي راضي شد که از هم جدا شوند. مادرم مي گفت دکتر عصباني مي شد وقتي مي ديد پسرش آنطوريست. وقتي برادرم هفت ساله شد، شب بي خوابيهاي دايي هميشه گي شده بود. وقتي برادرم ياد گرفته بود الف را و ب را چشمهاي دايي لرزشي گرفته بودند با ترديد فرو ريختن. وقتي برادرم آن خوابها را براي هيچکس تعريف نمي کرد، دايي لبهايش را مي بوسيد مي گفت او هم همان خوابها را مي بيند. بعد بردش دريا. دريا را که نشانش مي داد آرام مي گرفت. از دکتر مي پرسيد براي همان خون نيست که دريا آبش چقدر شور است؟ دکتر خودش گفته بود خون شور است. به من نگفت نگران اين است که آنکه توي خوابش هست، خودش نباشد شايد برادرم باشد. به من گفت وقتي او را مي بيند انگار خودش است که کوچک شده و ياد خودش مي افتد که هفت سالش وقتي بوده. به من نگفت هفت سالگي اش، هفت سالگي نحسي بوده. به من گفت همه چيز وقتي شروع شد که ياد گرفتم بنويسم آب. به من نگفته بود به هيچکس نگويم کجا مي رود، من خودم نگفته بودم. دريا طوفان که مي شد صدايش توي گوش من، چطور آنجا مي نشست؟، مي ماند هفت ساله بودم که تازه گي هايش ياد گرفته بودم بنويسم آب و از آن صداي موج بلند که مي خورد به صخره، آنوقتهايي بود که دايي آمده بود تهران، مي ترسيدم. زن دايي داشت که مي رفت چشمهايش سرخ بود. دايي به اش نگاه نمي کرد. دکتر نبود. برادرم مي گفت زن دايي کجا دارد مي رود؟ به دايي. هيچکس چيزي نگفت. من فکر نکردم حالا که از هفت ساله گي آن حرفها را مي زده اگر بخواهد مي تواند کاري کند که آن خوابهايش تعبير شود و کسي شک نکند اينها از حالا نقشه بوده. اگر عمو علي باهاش نبود مي شد خيلي فکرها کرد.
اگر خوابش تويش دريا بود به آن همه مربع و دايره چه کار داشت؟ به من مي گفت خوب است که خوابهايت يادت نمي ماند! اگر يادم مي ماند، مي دانستم چرا آن نگاه ها بين آنهاست. مي گفت اين بچه هم يادش نبايد بماند. مادر نمي دانست چه کار کند، مي گفت نگرانش بوديم. دکتر به دوستهايش گفته بوده تا فکري کنند که چه کارش کنند. از دکتر پرسيده بودند دقيقن چي مي بيند توي خواب، پسرش؟ چيزي که مي ديد خوني بوده که فواره مي زده از جاي بريده ي سري که نمي دانسته کيست، مي پاشيده تا توي صورتش جيغ مي کشد، بيدار مي شود... هميشه همان خواب است هربار صورتي به خودش مي گيرد و يکبار آن تنه ي حيوانيست که حيوانيتش مستتر در نديداريست، مرديست بي تن که خودش را تماشا مي کند دارد از کناري که شبح است شبيه، که دست و پا دارد مي زند خونش فواره ست از خرخره ي بريده اش. و بيشتر وقتها دريا يکجاي اين توي خواب هست حالا کجاي آن طرفهاست نمي داند، اما صدايش که هميشه هست... هيچ راهي پيدا نکرديم. مادر صورتش را توي دستهايش مي گرفت، چيزي نمي گفت که آن از برادرم، اين از پسرم. به دکتر گفته بودند نمي شود کاريش کرد. هرچه گذشت دايي جان کمتر چيزي گفت. من گفتم او هم دارد همان خوابها را مي بيند؟ دايي سر تکان داد. نگفت نمي داند! تو از کجا مي داني؟ از چشمهايم مي دانست. توي هر سه تاي ما چشمهايمان چيزي بود که تکرار مي شد؛ فقط خودمان مي ديديم اش. فرقش اين بود که من به ياد مي آوردم به باد مي دادم، آنها نه.

من رفتم وقتي خبر دادند. کسي پشت خط مي خواست با من صحبت کند بعدش من بودم رفتم، نه به مادرم گفتم، نه به دکتر. برادرم لکنتش بود، نگاهم کرد فهميد. گفتم بايد بروم. مادر گفت چيزي شده؟ سرم را تکان دادم. برادر عمو علي هم آمده بود.
بعد سياه پوشيديم. زن دايي هم از تهران آمد. دکتر سيگار برگش توي دستش بود، مادرم ناله مي کرد. هيچکسمان جيغ نزد. يکچيزي شده بود که معلوم بود، چيز جديدي نبود. زن دايي فقط بي قرارتر بود. به برادرم نگاه کردم، چشمهايش حالت چشمهاي او بود. هيچکس نپرسيد چي ديدم!
دايي جان پشت فرمان بوده، به من گفتند راننده خوابش برده بوده! رفته بودند ته دره. راننده سرش درجا قطع شده بوده، سرش را پيدا نکردند هرچه گشتند، دره ته اش رودخانه مي گذشت.
- راننده کي بوده؟
برادر عمو علي رسيده بود قبل از من، گفتند اين آقا مي گويد دايي شما بوده. گفتم کوش؟ ديدم اش، خونش هنوز از جاي بريده ي گلويش مي زد بالا، مرغابي بود همان، خوابهايم را بالا آوردم.
- خوابش برده بوده؟

پانزده اسفند هشتاد و دو

2004-03-11T20:07:00.000-12:00

شريو مي گفت خوب ولش کن، اگر شعورش به همين مي رسد که دنبال فاحشه ای کثيف بيفتد به کسي چه. توی جنوب باکره بودن خجالت داره. پسرها. مردها. همه درباره ی آن دروغ مي گويند. پدر مي گفت چون برای زنها اهميتش کمتر است. مي گفت مردها بودند که بکارت رو اختراع کردند نه زنها. پدر مي گفت به مرگ مي ماند، منتها حالتي است که در آن ديگران برجای مي مانند و من گفتم اما اينکه برای آدم مهم نباشد و او گفت در مورد هر چيزی همين است که اينقدر غم انگيز است: نه تنها در مورد بکارت و من گفتم آخر مگر چه مي شد کسي که غير باکره است من باشم و او نباشد و او گفت برای همين است که اين هم آنقدر غم انگيز است. حتي هيچ چيزی ارزش عوض کردن آن را ندارد. و شريو گفت اگر شعورش به همين مي رسد که دنبال فاحشه های کثيف بيفتد و من گفتم هيچوقت خواهر داشتي؟ داشتی؟ داشتی؟

خشم و هياهو - ويليام فاکنر

2004-03-08T11:06:00.000-12:00

فريدا صاف و پوست کنده به لائورا گفت که به ديه گو وفادار نبوده است. علت آن هم بي وفايي ديه گو بود؛ ظاهرا به توافقي رسيده بودند: ديه گو سراغ زنها مي رفت، او هم همين کار را مي کرد؛ چون اگر سراغ مردی مي رفت، ديه گو عصباني مي شد. مشکل اين نبود. زن معلول شبي به لائورا اعتراف کرد.
- گاهي بي وفايي هيچ ربطي به مسائل جنسي ندارد. صرف رابطه ای صميمانه با کسي ديگر خيانت است و وقتي اين صميميت پنهان باشد و پنهانکاری لازمه اش دروغگويي است، گاهي اين پنهان کاری اسمش رابطه ی جنسي است. کسي که پيش او مي روی مهم نيست. مهم کسي است که به او اعتماد مي کني و به کسي که دروغ مي گويي. لائورا به نظر من تو به هيچ کس اعتماد نمي کني و به همه دروغ مي گويي.

لائورا دياس - کارلوس فوئنتس

2004-03-06T10:57:00.000-12:00

اين جامگان مندرس آبي
مال عروسک من بود که افتاد توی آب لخت
حالا جنازه اش را مي سوزانند...

من در منظومه ها دنبال يک قناری با سينه ی سرخش - سپيد
مي گرديده بوده ام
اما اشکهای من از بابت دود است...
دود...

آنوقت در مراسم تدفين خاکسترش به باد
بالا مي آورم تک تک تکرار تکه های داغ بودنم
ميان شرمگاهي اش..
اين بوی مي سوزدش موی توی جمجمه ام را
بس است باد
ديگر نياورش
از برف بود سينه ی سرخش انار خون
ديگر نياورش
بس است باد...

من دستهای کودکي ام را در انحنای سينه های ملتهبش
پنهان مي کرده ام
وقتي آن جامه های روشن آبيش را از تنش
بيرون مي کرده ام
آنطور ما
مال حوض مي شديم:
ماهي درون تنگ
ماهي درون چشم
ماهي درون آسمان

حالا اين جامگان مندرس آبي
مال عروسک من بود؟!

2004-03-04T12:10:00.000-12:00

!

حالا اندکی ديگر به من گوش بده. در اين دور و برها آنچه که تو اسمش را مي گذاری آفرينش محض، حتي امروز به نظر من گريز نفرتباری از واقعيت است. من خودم، اول از خودم شروع مي کنم، من شعر مي سرايم و مي دانم چرا مي سرايم. من يک خيانتکارم و اگر از خشم و ناکامي در شعرهايم حرف مي زنم برای اين است که خودم را با چشمهای از حدقه در آمده مي بينم؛ خودم را در خيابانها تعقيب مي کنم و به سايه ام تف مي اندازم تا ديگران پي ببرند که چه خوکي هستم.

امتحان نهايي - خوليو کورتاسار

2004-03-01T11:26:00.000-12:00

و من زني خندان خواهم شد.

اما همان زن هستم، همان...
اولين باري که اتفاق افتاد ده سالم بود.
اتفاقي بيش نبود.

بار دوم مي خواستم کار را تمام کنم
مثل يک صدف در را به روی خود بستم
آنها ناچار شدند در بزنند
در بزنند و کرمها را مثل مرواريدهای چسبناک از من بيرون بکشند
مردن هم مثل هر چيز ديگر هنريست
من اين هنر را خوب مي دانم.
اين کار را جهنمي وار مي کنم
چنان که واقعي به نظر بيايد
چه بسا گمان کني ندايي از غيب به من مي رسد.
در زندان انفرادی اين کار را راحت مي توان کرد
راحت مي توان اين کار را کرد و همانجا ماند
اين کاري است نمايشي
که روز روشن برگردی
به همان جا برگردی
با همان صورت
با همان فرياد بازيگوشانه ی وحشي:
معجزه است!

- سيلويا پلات -

2004-02-25T12:21:00.000-12:00

(*

مجلس هفتم
(اسکندرنامه)

آقايان!
مي خواهم شما را در جريان قرار دهم. شما تنها معتمدان عام من هستيد. من معتمد خاص ندارم. از بيست و چند سال پيش حتي مي شود گفت قبل ترش، کسي را نداشته ام. هميشه سايه هايي در اطرافم پراکنده بودند، گاهي اين سايه ها مي خواستند از من محافظت کنند، اما در برابر چه؟ همين است که مي گويم کسي را ندارم چون خود آن سايه ها – زنم، پسرم، مادرم، محمد، مرتضي، احمد و خيليهاي ديگر که فراموششان کرده ام – کساني بودند که مي خواستند به من آسيبي نرسد، اما چرا نبايد به من آسيبي مي رسيد؟ هميشه اين سوال را از مادرم پرسيده بودم. مي گفت، مادرم، براي اينکه قرار است آدم مهمي بشوم. همه چيز قرار بود بشود، به مادرم نگفتم پس قبل ازينکه دست پدر به شما برسد شما مي دانستيد که فرزندي چون من خواهيد داشت؟ همانوقت ها بود که به عصمت مريم ايمان پيدا کردم و توانستم با عيسي ارتباط روحي متفاوتي برقرار کنم. اما عيسي عقده ي معاشقه با مادرش نگذاشت که از عيسي بودنش فرا برود، هميشه از خودش، از آن افتراي بزرگ فرار مي کرد؛ موضوع اين بود تنها کسي که مي توانست به او ثابت کند که مادرش باکره ست، خودش بود. اما من مي دانستم مادرم باکره نيست. عيسي را در جلجتايش رها کردم.
فرزندانم! تنها اميد من اين است که بي طرفانه با من مواجه شويد. رفتارهاي من خيلي هاش کنشهاي متقابليست که بيشترشان منفعلانه ست. من درواقع در آن مقام اراده ندارم. بيشتر وقتها اول کاري را مي کنم و بعد هم به اش فکر نمي کنم. حرفي را مي زنم که در آن واحد به اش فکر نمي کنم. سايه هاي بلند نمي گذارند آن طرفتر را ببينم، سايه هاي کوتاه هم که سرگرم ام مي کنند. نبايد اين ها را بگويم، اما شماها را که نمي شناسم، براي همين بهتان اعتماد دارم. اگر بخواهم بشناسمتان بايد نزديکتر بياييد و از آنها نمي توانيد نزديکتر شويد و اين نوشته هم مي تواند کار يکي از سايه هايم باشد، چه کسي ممکن است باور کند که من دارم اين ها را مي نويسم؟!
هيتلر واقعن معصومتر از محمد است، اين حرف يک اگزيتانسياليست نوالحادي نيست، من هميشه ديدگاه روشنفکرانه اي، اگر هم نشود گفت روشنفکرانه مي شود گفت روشن ضميرانه، در باب ارتداد داشته ام؛ براي اثباتش بايد بدانيم عصمت سکه ايست که يک رويش محمد است، اما اينکه روي ديگرش چيست؟!، مقوله ايست که در فرصت ديگري بدان خواهم پرداخت. حالا برمي گردم به عصمت هيتلر، به نظرتان کسي که خون را با خون مي شويد در جايگاه بالاتري نسبت به کسي که آن خصوصيات را دارد – مي دانم که همه تان مي دانيد از کدام خصايص حرف مي زنم، حداقل ارجاعتان مي دهم به رفتارها و سخنان گذشته ام، برويد آنها را مطالعه کنيد – قرار نمي گيرد؟ طوفان نوح را که به خاطر داريد، مي دانم! من هم مثل شما تاريخ را قابل استناد نمي دانم، طرح ديالکتيک مارکس هم اينجا به نتيجه نمي رسد، اما مي توانيم طوفان نوح را افسانه بپنداريم با اين تصور که افسانه هم ريشه ي تاريخي ندارد. اشتباه نکنيد، من اگر قرار بود اشعري بمانم، ترجيح مي دادم که در همان فضاي عيسوي خودم را بسط دهم، البته به معتزله بي اعتنايم، اين ها هم دو روي يک سکه اند.
براي همين همه ي آن سايه ها ترس دارند. من ملاحظه ي جانم را نمي کنم. موضوع چيز ديگريست که شايد نتوانسته ام توي اين سالها آن را بفهمانم. تقصير من نيست که هرکس قرائت خودش را از ديگران مي کند. ارتباط ذهن من و ذهن ديگران، اگر به دکارت کاري نداشته باشم، منتجاتي داشته که من در ايجادشان نقش چنداني نداشته ام.
فلسفه خواستگاه من بود، با منطق احساس شوق مضاعفي داشتم اما وقتي يکي از همان سايه ها آن واقعه را پيش آورد، همه چيز در نيمکره ي راستم معوق ماند، به حالت تعليق در آمد و در نيمکره ي چپم (من به تقسيمبندی علمی نيمکره های مغز کاری ندارم، اين چيزيست که پيش آمده! ) ادبيات غليان کرد، شعر تنوره کشيد و قلبم بي امان کوبشي آغاز کرد که در اثرش خودم اي را وجدان کردم که زير پوسته ي فلسفه محبوس مانده بود. همين است که اعتقاد به فيلسوف – عارف توامان ندارم. آدم يا فيلسوف است يا عارف. البته داعيه اي ندارم. چقدر از جريان اصلي دور شدم، گواينکه هميشه حواشي از مساله ي اصلي پربارتر است!
عزيزانم. چيزي که باعث شد بخواهم شما را مخاطبان فعلي ام در نظر بگيرم، مخاطباني که هميشه پشت پرده بوده ايد و جز همين هيچ مسند ديگري نداشته ايد، کشف و شهود تازه ي من، نه در مقام خودم، که در حالتي بين خلسه و هوشيواري بوده که منجر به اعتماد من به شما شده، لااقل اينکه شما از سايه هاي من به من نمي توانيد نزديکتر باشيد.
بگذاريد ماوقع را برايتان بگويم. اينکه چه وقت و براي چه اين حال به من دست داد، در اصل ماجرا توفيري نمي کند. اما در آن حالت من ديگر من نبودم، خودم را مي ديدم در کالبد ديگري که من نبود و جوان بود، همسال شماها! نسبت به گذشته ي او که حالا من بود و نسبت به حالش، شهود داشتم. همزمان که خودم بودم، او را هم بودم که داشت هرکاري مي کرد، من بودم و هر فکري مي کرد. نمي دانم چقدر مي توانم اين احوال را منتقل کنم. دلم نمي خواهد در اين مورد هم مورد هجم قرار بگيرم، ترجيح مي دهم به اينکه چه فکر خواهيد کرد فکر نکنم.
او مي خواست براي من نامه اي بنويسد. من داشتم نامه اش را مي نوشتم، نامه اي از طرف او به خودم. نامه اي که خودم مي خواستم براي خودم بنويسم. نمي دانم او هيچوقت واقعيت بيروني داشته يا نه. شايد او خود من باشد حلولش در حال. ميان اعتقاداتم جايي براي تناسخ وجود ندارد، وگرنه باور خيلي ها به اينکه من ظهور دوباره ي خيليهاي ديگري هستم که... البته من هميشه مختار را ترجيح مي دهم. اما از آنروز که اين واقعه حادث شده، اگر بتوانم اسمش را حدوث بگذارم!، به اين فکر مي کنم که آيا حلول من در آن واحد در کالبدي ديگر که او هم من باشد و هم من نباشد، ممکن است؟ آيا در صورت امکان چنين فرضي آن من ديگر همانطور خواهد انديشيد که من؟ اين تکرار من در حال با تناسخ متفاوت است و هيچ جا نص صريحي بر ردش نديده ام، براي همين بازش مي کنم.
من – او نوشتن نامه را شروع کرديم. فکر مي کردم – تصورش را بکنيد که در آن واحد هر دوي ما داشتيم فکر مي کرديم، با يک ذهن – اين نامه هيچوقت به دستش نخواهد رسيد. البته اين ماجرا مي توانست تخم ذهنيتي شيطاني را در وجودم بپروراند: حالا که نمي شود معصوم پانزدهم باشم، چرا چهاردمين نباشم؟! مگر نه اينکه در اقوال آمده که او در کالبدهاي متفاوت در ميان مردم هست و در يک زمان در چند مکان؟ البته اين ابرهاي موهوم را از خاطر زدودم. اما نمي توانم انکار کنم که تاثير مخربي روي من گذاشته، گو اينکه اصلن مخرب يعني چه؟
احساس مي کردم در شانيتي نيستم که براي کسي چون من نامه بنويسم. انتخاب کلمات سخت بود که هم ساده باشند هم همان برداشتي را نشود ازشان کرد که بطور معمول مي شد. مي خواستم چيزي بنويسم که روي کسي در جايگاه من اثرگذار باشد، اثرش از حال بيايد و در آينده ساکن شود. اينکه او واقعا من بودم مايه ي اين پرسش بود که آيا من هم براي او، او بودم؟ نمي دانم چطور بگويم! يعني منظورم اين است که در آن لحظه ما در زمان و مکان ادغام شده بوديم در هم؟ حتي تمام تلاشم را مي کردم که لحنم طوري باشد که به من بر نخورد. اينکه با چه خطابي آغاز کنم که درحين خواندن من را وادار کند که تا انتها بخوانم اش! مي خواستم جسارتش را هم حفظ کنم. اين کار را مشکل مي کرد. و براي اينکه نامه به دستم برسد هم مي بايست تمهيدي مي انديشيدم. مي دانستم که سايه هايي هستند که نمي گذارند نامه به دستم برسد؛ غافل ازينکه اين مرحله ناخوداگاه حذف شده بود. حالا که فکرش را مي کنم به نظرم مي رسد که او، با بکارگيري نيروهايي توانسته بود از چنگ سايه ها بگريزد و اينطور نامه اش را به دست من برساند، از طريق تبديل شدن به خود من. و يا اگر خودش يکي از سايه هايم بود که توانسته بود خودش را آنقدر شبيه من کرده باشد که ديگر سياه سياه نبود و رنگ داشت. نوشتم: پدر! مطمئن نبودم که در هنگام خواندن نامه گزندي که در فهواي اين خطاب هست را مي فهمم يا پدرانه باد به غبغب مي آورم، اما هر کدام اينها که مي شد، خوب بود. براي همين نوشتم پدر!
شايد نشود براي عصمت، تفضيل قائل شد اما همانطور که گفتم من نسبت به همه ي امور ديدگاه روشنگرانه اي داشته ام، البته ممکن است در بعضي امور به چشم نيامده باشد، اما امکان اطلاق مطلق به امري که اصالتش از نسبيت آب مي خورد، محال است گو اينکه اين هم نمي تواند مطلقا امکانپذير باشد همين است که هيتلر را مي شود در مقام مقايسه با من يا با هرکس ديگر، در هر مقامي، قرار داد.
نوشته بودم پدر! نمي توانم مطمئن باشم هرچه که دارم مي گويم را نوشته بودم. اين چيزهايي که حالا دارم مي گويم امکان دارد که در آن نامه بوده باشد. اينکه دارم به ياد مي آورم، آنقدرها مستند نيست که قابل انکار نباشد. مي دانم فردا ممکن است که نويسنده ي اين نامه را به جرم نوشتن اين نامه به ارتداد محکوم کنم و البته جزاي ارتداد هم که معلوم است؛ ولي شايد فردا روز مهمي باشد که به خاطرش همه چيز را ببخشم يا بهتر است بگذارم فردا در موردش تصميم بگيرم.
" من خودم را انتخاب کرده ام که از ميان همه ي اين صداها صدايم را ضبط کنم. بعضي صداها را مي شود شنيد، بعضي صداها قبل از انتشار خفه مي شوند و بعضي صداها را مي شود نوشت که اگر خوانده نشوند هم، نشوند اما جايي هست حالا بعد از اسارت کاغذ که هميشه در فرياد باشند، فريادي که توي کلمات خفه شده که هميشه سوي کوري هست که خوانده شوند تا از اسارت اين برهوت سفيد رهانده شوند. من خودم را انتخاب کرده ام که نترسم که وقتي نمي ترسم بدانم که شايد بعد از اين ديگر فرصت نترسيدن هم نداشته باشم.
وقتي به دنيا آمدم ديوار برلين هنوز آلمان را از آلمان جدا مي کرد، همان ديوار اينجا را از هردو آلمان جدا کرده بود. من پشت اين ديوار بود که خودم را شناختم. چشمهايم را باز کردم و ديوار را ديدم که رويش نوشته بود ديواري از ديوار ما کوتاه تر نبود؟ و بعد پدرم بود که بعدش ديگر نبود. صبح که چشم باز مي کردم نبود، شب ها هم نبود. پشت ديوار همه دشمن بودند و مي خواستند ما را بکشند، پدرم کسي بود که مي خواست نگذارد ما کشته شويم. مي رفت چيزي بسازد که آنها را بکشد، چون آنها مي خواستند ما را بکشند. ما کي ها بوديم؟ من بودم و مادرم بود و خواهرم بود. پدر و مادر پدرم هم بودند با برادرهايش که خودشان از آن طرف ديواريها بودند و پدر و مادر مادرم. آنها کي ها بودند؟ کساني بودند که آن طرف بودند، کساني که فهميده بودند ديوار ما کوتاهتر است و آنها مي خواستند ماها نباشيم. من نباشم، مادرم نباشد، خواهرم نباشد و شايد مي خواستند ماها مال خودمان نباشيم. همين بود که پدرم نبود، هيچوقت نبود. رفته بود ديوار را بسازد. کدام ديوار؟ همان ديوار چين. ديوار برلين.
پدر! من خودم را به عنوان کسي که ازين نسل باشد انتخاب نکرده ام که مرثيه بنويسم. وقتي نگاه رقت انگيزتان را توي تلويزيون مي بينم يا لحن عاقل اندر سفيهانه تان را از هرجا مي شنوم و آن پيرمرد را در ميدان آزادي به ياد مي آورم که چشمهايش کورند و فلوت دارد، به ديوار مي خورم و از درد پيشاني ام مي فهمم که به ديوار خورده ام، تازه صداي خنده هاي پدرم را مي شنوم که انگار توي ديوار حک شده."
لحنش آنقدر که انتظار دارم، سرد نيست. مي نويسم اين کوچه ها همه بن بستند. من توي اين کوچه ها بزرگ شده ام. مي داني چقدر دلم تنگ شده که توي انقلاب قدم بزنم؟ راستي آن پيرمرد هنوز کور است؟! هنوز فلوت مي زند؟!
" من اصلن خودم را انتخاب نکرده ام. اين روزها فقط سردند، نه برفي، نه باراني. به من گفته اند زاغ سياه مردم را چوب بزنم و همه اش را بنويسم بدهم دفتر روزنامه. روزنامه اي که من درش کار مي کنم در يک ارگان خاص منتشر مي شود و آدم هاي خاصي مي خوانندش. مخاطبانم را نمي شناسم. شايد ازين طريق مي خواهند مراقب باشند من کاري نکنم، چيزي ننويسم که کسي بخواند. بيشتر وقتها چيزهايي که برايشان مي نويسم چيزهايي نيست که واقعا مربوط به چيزهايي باشد که ديده ام؛ بيشترش را خودم مي سازم. من آدمها را مي نويسم، مي گذارم خودشان، خودشان را بازي کنند و بعد تحويل دفتر روزنامه مي دهم. نمي دانم دفتر روزنامه کجاست. کسي نوشته هايم را از من نمي گيرد. به من گفته اند نوشته هايت را به اين آدرس پست کن و آن آدرس يک آدرس پستي الکترونيکي است. شايد خيلي ها مثل من باشند و کارشان همين باشد. من براي اين کار حقوق مي گيرم، غذا مي خورم، از دستشويي عمومي استفاده مي کنم و نفس مي کشم. وقتي دارم شخصيت هاي نوشته هايم را مي سازم به اين فکر نمي کنم که مي توانم کاري کنم که براي خودم باشد. به اين فکر نمي کنم که جاسوسي مردم را نکنم. مردمي که من مي نويسم شان اگر من ننويسم اصلن نيستند که نفس بکشند يا باشند. يک ارگان لازم است تا اين مردم را بشناسد؟ نگذارد که اعمال منافي عفت عمومي انجام دهند؟"
به نظرم مي آيد آن روند ابتدايي را گم کرده ام. آنقدر غرق نوشتنم مي شوم که يادم مي رود براي کي دارم مي نويسم: براي خودم؟
بچه هاي من! عاقل باشيد. سعي نکنيد برايم ازين چيزها بنويسيد. اين عبرتي باشد تا شماها ازين اشتباه ها مرتکب نشويد. اين را از من به عنوان کسي که همه ي هستش را براي شما گذاشته بپذيريد. من در مقامي نيستم که اينجور نوشته ها به دستم برسد. اين طرح هاي توطئه در نطفه خفه مي شوند. سايه هاي من روي همه ي ديوارها هستند. همه شان از همه ي سايه ها بلندترند. بيشتر وقتها خود من بلندترين سايه ام. گاهي پيش مي آيد که از خودم مي پرسم من سايه ي که هستم؟ باور کنيد خودم هم نمي دانم. من در کشاکش بين اين تعارضات له مي شوم و اينطور نامه ها فقط دستمايه اي مي شود تا ما را از هم دور کنند.
" پدر! به من گفته اند نوشته هايم را نگه ندارم. به من گفته اند هيچکس نبايد چيزهايي که مي نويسم را بخواند. به من گفته اند در ازاي اين اعتمادي که به من شده، اجازه دارم توي کوچه ها راه بروم و خيابانها را، مغازه ها را، مردم را ببينم. مي گويند من تحت نظارت شخص شما کار مي کنم. يعني شما هرچه مي نويسم را مي خوانيد؟ اگر اينطور بود هيچوقت نمي گفتيد اسم آن شاعر را نشنيده ايد چون من خودم لاي آن گزارشهايم نوشته بودم که مرده و اين خط را هم از قولش نوشته بودم که قصد من فريب خودم نيست. از آنها پرسيدم پس منظور شما ازين که اسمش را هم نشنيده بوده ايد چه بوده؟ گفتند در کارهايي که به من مربوط نيست دخالت نکنم. من چه مي دانم مصلحت چيست و اصلن منظور شما از شناخت چيست. البته خوب مي دانم که منظور شما را آنقدر که منظور شماست نمي توانم بفهمم. بعد از آن جريان بود که ديگر چيزهايي که واقعي بودند، اتفاقاتي که اتفاق افتاده بودند را ننوشتم. شروع کردم به از خودم در آوردن آدمهايي که نبودند. که نخواسته بودند باشند جز لاي ورقهاي من. پدرم را توي آن ديوار فراموش کردم، خنده هايش را. نوشته هايم را ديگر دور نريختم. بعضي هايش را نگه داشتم براي خودم، براي آنها نفرستادم. نمي خواستم خودم را جاي شما بگذارم. به شما رشک نورزيدم. اصلن به فکرم نرسيده بود که در آن جايگاه قرار بگيرم. داشتم سعي مي کردم خانه اي بسازم بزرگ که تويش همه ي آدم هايم ( مردم ام ) جا بگيرند. ديوارش را خودشان بسازند به اين فکر بيافتند که سقف بايد داشته باشند و اگر لازم باشد از خودشان دفاع کنند. به اين فکر نکردم که اگر من نباشم آيا آنها خواهند بود؟ اصلن مگر من بودم که به آنها هويت داده بودم؟ توقع داشتم براي چيزي که ازشان مي خواهم دليل نخواهند. نمي خواستند. راضي بودند که باشند. هنوز نوشته هايم را بعضي هايش را مي فرستادم به دفتر روزنامه. هنوز احتياج به هوا داشتم، بيشتر از هوا احتياج به کاغذ. زمين آدمهاي من کاغذي بود. دريا، کوه، جنگل شان کلمه اي بود. احساس غرور مي کردم. احساس کردم از هرکس، همه کس پيشي گرفته ام. فراموش کردم توي زميني هستم که دورش ديواريست که پدرم آنجاست؛ خنده اش روي ديوارش. آنقدر پشت ديوار خودم رفته بودم که يادم رفت ديوارم کاغذي است. اين جايگاه خلاقيت که من در آن خودم را مي ديدم از مقام شما هم رفيع تر بود..."
اينجا که رسيدم، آنقدر عصباني بودم که نامه را پاره کردم. آنقدر کظم غيض بس بود، بيشتر از آن باعث مي شد که خودم را زير سوال ببرم. گفتم، وقتي خون خونم را داشت مي خورد، به بلندترين سايه ام بياوريدش نويسنده ي بي شرم آن نامه را. هرچيزي قابل اغماض است اما ادعاي ربوبيت چيزي نيست که بشود ناديده گرفت. گفتم همه ي نوشته هايش را هم بياوريد. گفتم واي به حالتان اگر چيزي از نوشته هايش کم باشد. فراموش کرده بودم خودم همه ي آن اراجيف را نوشته بودم. از کوره در رفته بودم و فراموش کرده بودم. از آدم عصباني نمي شود توقع داشت سنجيده عمل کند. يکي را آوردند، اصلن شبيه آن کسي نبود که آن نامه را نوشته بود. مي دانستم او نبوده که آن چيزها را نوشته چون خودم بودم که آن کس بود ولي اگر حکم ارتداد او را نمي دادم، حکم ارتداد چه کسي را مي دادم؟ اگر او را اعدام نمي کردند، که را اعدام مي کردند؟ اما نگفتم دستنوشته هايش را بسوزانند، آخر کدام دستنوشته؟! کدام مردم خيالي؟! مي دانم، در آن مورد خاص او بي گناه بود، اما آيا او واقعا گناهکار نبود؟ اينکه او کسي نبود که آن چيزها را ننوشته، بزرگترين گناهش بود. وقتي اعدامش مي کردند باقي نامه را به ياد آوردم:
" پدر! وقتي فهميدم اشتباه کرده ام که ديگر دير بود. من پدرم را فراموش نکرده بودم. نخواسته بودم ديواري که ساخته بود را خراب کنم که از اسارتش در بيايد. تنها کاري که کردم ساختن ديوار جديدي بود که خودم را همانطور که پدرم، همانطور که شما، درش پنهان کنم. فکر مي کردم ديوارم بلندتر است. اما وقتي آنها آمدند، ديگر دير شده بود: ديوار من کاغذي بود. ديوار کاغذي خوب مي سوزد، وقتي اين را فهميدم که شما خنديديد. اين تنها باری بود که خنده تان عذابم نداد، طناب قطورتر از آن بودکه..."

چهارم اسفند هشتاد و دو

*پرانتز باز

2004-02-21T18:35:00.000-12:00

« رخنه ي جاويد صمغ در مادگي حيات 2 »
( LaDy L )

گفت اين تويي. بچه ها – صدايشان – بلند تکرار کردند اين تويي! توي واژه نامه اول دنبال " اين" گشتم معني اش را بعد دنبال تو.
هميشه مي رفت آنجا. " اين تويي" را مي پيچيدش لاي روزنامه با خودش مي برد تازگيها، مي گفت ديدي بالاخره پيدات کردم، ايناهاش: اين تويي. صدايشان – بچه ها- مي گفت دو بخش است. مي گفتند اين تويي توي گوش اش و نمي فهميد. وقتي اين و تو کنار هم مي آيد معني اش را دنبالش گشتم، نيست.
از وقتي آنجا مي آمد مي نشست، جوراب هايش را مي کند پايش را مي گذاشت روي سنگ، سرد بود، يخ مي شد پاهايش، چشم هايش را مي بست فکري بود بين صداهاي بچه ها وقتي همه با هم بعد از او تکرار مي کنند هر کلمه را، چيز گمي هست که شبيه هميني است که از وقتي مي آمد آنجا جورابهايش را مي کند مي گذاشت توي آب پاهايش را، يخ بود کرخ مي شد مي زد تو جمجمه اش سردي اش، مي شنيد. بچه ها بلند داشتند مي گفتند آب. نوشتم آب، شير را باز کردم به اش گفتم اين تويي، نوشته بودم اش را نشان اش دادم: آب.
بچه ها صداهايشان با هم قاطي مي شود که بعد از او هرچه گفته را تکرار مي کنند، تشخيص نمي دهد کلمه اي را که گفته همانيست که بعد از او مي گويند، مي شنود. براي همين هر کلمه را چندبار مي گويد و هربار صداي گنگي مي شنود که آن کلمه نيست و اصلا شبيه چيزي که بتواند تشخيص اش بدهد، نيست. همين مي شود که هربار تا مطمئن شود که همه فهميده اند او چي را دارد مي گويد، مي گويد چند بخش است و بچه ها همه با هم مي گويند چند بخش است و او شروع مي کند تکي تکي که مي پرسد، مي فهمد که وقتي با هم مي گويند هم، همان کلمه را مي گويند که خودش گفته بوده تا بعد از او تکرارش کنند بچه ها که يادشان بماند. ولي انگار وقتي همه با هم که مي گويند، صدايشان قاطي مي شود به هم مي خورد، بر مي گردد انعکاسش توي فضا و آنطور مي شود که او ديگر نمي فهمد که دارند چي را تکرار مي کنند!
حالا آنجا که مي آيد مي نشيند پايش را مي گذارد توي آب سرد است دارد مي رود، رود است؛ از سردي اش اول ها نمي توانست اما حالا کرخي اش آنقدر مي شود که صدايي که مي آيد همانيست که از اجماع صداهاي بچه ها توي گوش اش مانده و پاهايش را يادش مي رود سرد است. براي همين مي شود بايد دنبال معني هر کلمه لغتنامه را باز مي کنم تا مثلا ل (لام) يعني چه و چيزي پيدا نمي کنم.
فکر کرده بود فايده اش چيست که بخواهد بلند بخواند بچه ها تکرار کنند کلمه ها را وقتي هماني که او گفته نمي شود بعدش؟! به يکي مي خواست بگويد که اينطور مي شود هر روز که کلمه ها را از بچه ها مي خواهد بعد از او تکرار کنند؛ نمي شود. يکي را توي دفتر پيدا نکرد. توي حياط هم هيچوقت هيچ کس نبود. اينجا همان جايي بود که خودش هم درس خوانده بود براي همين هيچ کس نبود توي غربت اش مثل همان وقت ها. فقط يک بيد بود که بود، مجنون بود مي گفتند از پريشاني شاخه هايش فکر مي کرد و باد موهاي اش را. بايد صبر مي کرد همه که بروند بشود، بعد مي رفت زنگ مدرسه را مي زد، سرايدار مي آمد در را باز مي کرد، مي خنديد دندان هايش هنوز همانقدر سياه و زرد بودند که هميشه بودند آن همه سال که انگار براي سرايدار نمي گذشت. اما به بيد هم داشت نمي گفت، مي خواست بگويد باد آمد زد توي موهايش را شاخه هايش را داشت که مي گفت، برد کلمه هايش را.
به يکي گفت اگر اين بيد را بردارم ببرم بکارم اش کنار آن رود، آن صدا ديگر آنطور قل قل مي زند باز از توي آب که رهايش کنند؟ يا اگر اين بيد نبود شايد باد نمي آمد که بچه ها صدايشان نمي پيچيد توي هم که اينطور بشود که به هرچه شک کنم؟! به بچه ها گفت از امروز ديگر هيچکس اجازه ندارد کلمه اي را که درس مي دهم بعد از من تکرار کند جز کسي که من مي گويم. نبايد همه با هم تکرار کنيد. همه شان گفتند چشم، آقا! اينطور بود که هنوز اعتمادم را به لغتنامه از دست نداده بودم. به خودم مي گفتم اگر توي معين پيدا نکنم، توي سخن هست يا اگر اينجا نيست توي دهخدا که بايد باشد.
يکي گفت: توي کلمات نيست. او گفت نه اصلن آن صدا شبيه هيچ صدايي نيست. گفت اول ها از کلاس که تمام مي شد، خسته بودم، خانه نمي رفتم، مي رفتم آنجا. از راه خاکي پشت مدرسه که مي رود کنار رود، بالايش مالرويي هست که از بچه گي مي رفتم بعد از مدرسه، حالا هم مي روم.
- آنجا لب دره است!
مي دانم. همين است که مي روم از آنجا قبلن ها که بچه بودم؛ براي اينکه مي ترسم بچه ها از مدرسه که مي روند کسي شان برود آنجا، پرتگاه دارد، خطر دارد. نمي خواهم به شان بگويم نروند، مي خواهم بگويم با هم برويم چون بعدش به بالايي مي شود رسيد که دشت است، رود از آنجاست که رود مي شود.
- مراقب باش؛ برايت حرف در نياورند!!
اگر بچه ها برسند آنجا مي فهمند بگويند چقدر قشنگ است، نمي رسند. هيچکس تا حالا نبوده بخواهد از آن راه برود، من نديده ام، مي ترسند. وقتي هم مي رسند بعد از "چقدر قشنگ است" خسته مي شوند، مي گويند برگرديم.
به يکي نگاه کرد، صورت نداشت. زير بيد نشسته بودند. باد مي آمد، يکي رفته بود. سايه ي بيد را ديد که، فهميد دارد دير مي شود برود پاهايش را روي سنگ بگذارد، به او گوش کند: صدايش را که قل قل مي زد از دل آب.
يکي گفته بود: بهت بر نخوره. اگه کسي ببيندت با يکي از بچه مدرسه ايها که داري از اونجا مي آي يا مي ري، چي فکر مي کنه؟! گفت تشخيص نمي دهم چي دارد مي گويدش را اما... مي داني درست مثل همان صداييست که بچه ها وقتي با هم چيزي را مي گويند، مي شنوم. خودش هم عادت کرده بود به صداي در هم بچه ها. وقتي گفتند چشم، آقا! با هم. پشيمان شد. گفت نه. با هم نگوييد. من مي گويم که چه بگوييد. نگاهشان کرد. گريه اش گرفت. برگشت رو به تخته، گچ برداشت، اشکش ريخت توي جاگچي، با گچ سرخ پودرش قاطي شد، رنگي شد. مي خواستم بدانم ريشه ي ريشه ي کلمات چيست. مثلن ريشه ي ريشه ي تو: ضمير شخصي منفصل، دوم شخص مفرد!،؟

اولين روزي که رفته بود از آن راه مالروي پشت مدرسه تا آن بالا را يادش نمي آمد کي بود!، ولي مي دانست مال خيلي قبلن ها بود که رفته بوده و شايد حوصله ي خانه رفتن را نداشته مثل حالاها، اما به اين فکر نمي کرد. فکر نمي کرد که چرا چي آنجا بوده که مي کشانده اش خيلي وقتها آنجا چون کوه آدم را خسته مي کند از بس سرد است، سخت است يا آن بستر رود بوده به خاطرش که مي رفته شايد تا آنروز بشود که شنيد آن صدا را که از آنجايي مي آمد که تا حالا هميشه ازش رد شده بوده بود و حالا – يادش نمي آمد کي آن صدا را شنيده بود يا قبل از اينکه آنجا بشنود هم شنيده بود! – شنيده بود صدايي را که نگذاشت بگذرد. او بزرگ شده بود، اين صدا از بچه گي هايش توي گوشش بود که توانست بشنود- اش. به يکي مي گويد نمي توانستم تشخيص بدهم از کجا مي آيد! نمي فهميدم دارد چيزي مي گويد يا تکرار مي کند. اول اعتنايش نمي کردم. صدا توي اش انعکاسي بود که ياد مادرم مي افتادم. شايد آنجا گورستان بود قبل از اينکه کوه ها از زمين در بيايند، آب از دل سخت بزند بيرون بوده اين صدا را زنده به گور کرده بودند که حالا با اين همه آب صدايش از دل آب مي زد بيرون که من بشنوم، به يکي گفت. صدا مال زني است مي گويم که آن زير آب ها خوابيده يا دارد عجزناله مي کند که بکشندش بيرون، چون دارد جان مي کند، خره مي کند. صدايش اينطور مي گويد که دارد جان مي کند اول هايش اما مي گذرد کمي بعد از اولين بار که شنيدم صدا را که مي آمد، مي رفتم مثل همانبار پايم را توي آب مي گذاشتم احساس خوبي بود با آن سردي اش، کرخ مي شدم از پايم؛ صدا آشناتر بود. تويش عجزي نبود. ستايش بود يا خواهش هم قاطي اش بود اگر ستايشي بود، بعد – فکر کرد بعد از آن بود که بچه ها وقتي بعد از او واژه ها را تکرار مي کردند مي شد همان صدا – بچه ها صداهايشان با هم که بعد از من تکرار مي کردند، عين همان صدا بود. همين است که مي گويم شايد اصلن صداي مال يک زن نباشد يا مال يک بچه. شايد مال خيلي هاست. آنجا کوه است. بعد بچه ها گيج شدند، گفتند – با هم – آقا اجازه! ما بالاخره چي کار کنيم!؟ يکي شان گفت:
شما هر روز يه چيزي مي گيد، يه روز مي گين با هم نگيم، يه روز مي گين با هم بگيم...
يکي را وقتي پيدا کردم که توي کتابفروشي لابلاي فرهنگنامه ها دنبال "تو" مي گشتم. فکر کرده بودم "تو" قبل از آنکه واژه باشد مال فرهنگ هاست يعني توي هر فرهنگي تو با تو فرق بايد داشته باشد. روي ديوار بود. توي قاب بود. به صاحب کتابفروشي گفتم اين يکي را هم مي فروشيد؟
آقاي مدير توي دفتر منتظرش بود. دفتردار خبرش کرده بود که بايد برود پيش مدير. مدير پير بود، مدير خودش هم بود. دوستش داشت؛ نمي توانست توي چشمهايش نگاه کند. توي چشم خيلي ها نمي توانست نگاه کند. براي همين آنهايي را که دوست داشت، دلش مي خواست چشم نداشته باشند، توي چشم مدير هم خودش را مي ديد. زلال بود با موهاي جوگندمي اش انگار هر روز براق تر مي شد. فکر نکرد ممکن است چه کارش داشته باشد. فکر نکرد يکي ممکن است برايش حرف درآورده باشد، براي همين آرام رفت. نه به صداهاي بچه ها فکر کرد نه به بيد. به چشمهاي يکي فکر کرد که نداشت، تويش هيچي نمي ديد: خودش را. در دفتر مدير باز بود، رفت تو وقتي، سرش را تکان داد گفت سلام، خودش اينطور فکر کرد. مدير يکطوري گفت عليک سلام. لبخند زد، نفهميد چرا مدير آنطور چپ چپ نگاهش مي کند، سرش را بالا نياورد. شنيد بنشينيد. نشست. گفته بود گويا با بنده امري داشتيد. شنيد بله. مدير پشت اش پنجره بود رو به حياط توي پنجره بيد را ديد فهميد دارد باد مي آيد. توی صدايش چيزی نبود. يکي را زير بيد نديد نشسته باشد. چشمهايش را بست، سعي کرد يکي را به خاطر بياورد: خنده اش را، انحناي گونه اش را. بيد را ديد و آن صدا آمد. بيد را با آن صدا که مي آميخت چهره ي يکي شفاف تر مي شد. صورت نداشت. مادرهای بچه ها آمده بودند، حرفهايشان را زده بودند. چون فقط نقش توی قاب نبود، احساس کردم تو يکي بايد باشد مثل اين، صورت نداشت. انگشتهای کشيده اش آن انحنايي را داشت که فکر مي کردم تو، دستهايش دارد، کشاله اش. موهايش توي نقش اش بلند مشکي مشکي نبود، گفتم همين را مي خواهم. گفت باز هم هست، اين يکي مال مغازه ست، نمي فروشمش. گفتم همين را مي خواهم. گفت ببين همه شان مثل هم اند.
راست مي گفت. پيچيدش لای روزنامه، رفت کنار آب نشست، صدايش را نمي شنيد. از توی روزنامه درش آورد. رو به آب گفت اين تويي. به يکي گفت اينجاست، مي شنوي اش؟ اين همان صداييست که مال توست. آب گفت چشمهايم کو؟ روی صورت يکي دست کشيد، گفت چشمهايت را داده اي به آب.
وقتي اخراج شد شنيد آن بيد، بيد نبوده. مي گفتند يک چنار وسط مدرسه هست، اما بيد نيست؛ يک چنار خيلي ساله. بعد از همه رفته بودند، رفت زنگ مدرسه را زد. پيرمرد آمد، اما ديگر پير نبود، پسرش بود. گفت پدرش مرده. غمش گرفت. مي خواست برود تو. پسر گفت نمي شود. هيچوقت نشد. چيزهايي که مي گفتند را باور نکرد. روی حرفش ماند که آن درخت بيد بوده، مجنون بوده. آن يکي را خريدم. قابش کردم، قاب نداشت. روی ديوار بالای سرم آويزان اش کردم، از گردنش نه. از وقتي آنجاست خوابم نمي برد. رفتم به کتابفروش گفتم: ديدي همه شان مثل هم نيستند؟!
فکر کرد اگر بيد را ببرد، ببرد بنشاندش کنار آب، خشک مي شود. اما اگر آن صدا خودش را به بيد خشک بدهد، سبز مي شود، از اسارتِ هم بيرون مي آيند. برای همين يکي را مي برد مدرسه. توی کيفش مي گذاشت لاي روزنامه، مي بردش. بعد زير بيد مي نشست، درش مي آورد و باد مي آمد موهايشان را، همه شان را، با خود مي برد. مي دانست بيد را نمي تواند از جايش تکان دهد برای همين يکي را از لاي روزنامه بيرون مي آورد مي گذاشت روبروي اش، بين شان بيد بود. مي خواست بيد و يکي، يکي شوند همين شد که بيد را برد، يکي را به آب گفت اين تويي. بچه ها هم به مادرهايشان گفته بودند هذيان مي گويد به جاي درس! مدير گفت شما چه مي گوييد که بچه های به اين کوچکي فکر کرده اند ديوانه ايد؟ چشمهايش را از چشمهاي مدير برداشت، از پنجره برد سمت بيد. ديد بيد ديگر آنجا نيست، جايش خاليست. گفت آن درخت را چه کارش کرده اند؟ مدير رعشه ای گفت اخراجيد آقا! من هم از بالای سرم برش داشتم، بردم اش کنار آب، از توی قاب درش آوردم، نمي دانستم با قاب خالي اش چه کار کنم!، انداختم اش توی آب يکي را، پاره اش نکردم. قاب را لای روزنامه بردم دادم اش به مدير، توی چشمش گفتم اين هم شماييد.

بيست و هفت بهمن هشتادودو

2004-02-19T18:25:00.000-12:00

« انسان دل درد ديگري را با شکيبايي بسيار تحمل مي کند »

کينکاس بوربا ادامه داد: مثلا فرض کن من به دنيا نيامده بودم؛ حالا از لذت مکالمه با تو، خوردن اين سيب زميني و رفتن به تئاتر محروم مي شدم. توجه داري که من انسان را فقط محملي براي اومانيتيسم نمي کنم. نه، او در آن واحد ارابه، سورچي و مسافر است. او نفس انسانيت است به صورت مينياتوري و عشق به خود ازينجا ضرورت مي يابد. دوست داري نشانه اي از برتري نظام مرا تماشا کني؟
حسادت را در نظر بگير. هر عالم اخلاق از يوناني و ترک و مسيحي و مسلمان بر ضد حسادت داد و هوار راه مي اندازد. در سراسر عالم همه قبول دارند حسادت بد چيزي است. خب، بايد تعصبات قديمي در اين مورد را رد کنيم، بايد حرفهاي گنده گنده و توخالي گذشته را از ياد ببريم و بايد بطور عيني اين احساس سودمند و شريف را که حسادت نام دارد مطالعه کنيم. از آنجايي که هر آدم آدميت در مقياس کوچک است بديهي است که هيچ آدمي به طور اساسي مخالف ديگري نيست، هرقدر هم که ظاهرشان خلاف اين را نشان بدهد. بنابرين ماموري که مقصر را دار مي زند، شايد مايه ي نفرت شاعر بشود اما او در اصل انسانيت است که دارد نقض قانون انسانيت را اصلاح مي کند. من فکر مي کنم همين اصل در مورد آدمي که در يک دعواي خصوصي دل و روده ي ديگري را بيرون مي ريزد صادق است؛ او دارد نيروي اساسي انسانيت را متجلي مي کند. هيچ چيز مانع آن نمي شود – و در واقع موارد زيادي هم داريم – که دل و روده ي خود او هم بيرون بريزد. اگر حرف مرا تا اينجا دنبال کرده باشي، متوجه مي شوي که حسادت چيزي نيست مگر ستايشي پرخاشگرانه و از آنجا که جنگ يا کشمکش از عملکردهاي مهم بني آدم است همه ي احساسات ستيزه جويانه در جهت رفاه انسان است. ازين حرف نتيجه مي گيريم حسادت فضيلتي است.
پاک گيج شده بودم. روشن بودن توضيحات، قدرت منطق، ترديد ناپذير بودن نتيجه گيري، چنان جذاب و انقلابي بود که من چند لحظه اي وقت خواستم تا اين فلسفه ي جديد را خوب هضم کنم. کيناکس بوربا نمي توانست رضايت خودش را پنهان کند. خيلي جدي بال مرغي را به دندان مي کشيد.
بالاخره گفت: براي درک نظام من مهم اين است که هيچوقت اصل همگاني را که در همه ي آدمها مشترک است از ياد نبري. فقط به اين نکته توجه کن: جنگ که براي خيلي آدم ها فاجعه است در واقع کار مطلوبي است، به قول معروف يک تلنگر انگشت آدم است: گرسنگي – فيلسوفانه بال مرغ را مک زد – گرسنگي انضباطي است که آدم به اندرونه ي خودش تحميل مي کند. اما ارزش والاي فلسفه ي من دليل و مدرکي بهتر ازين مرغ نمي خواهد. اين مرغ با ذرتي پروار شده که يک افريقايي که از انگولا آوردنش کاشته. اين افريقايي به دنيا آمده، بزرگ شده، فروخته شده، يک کشتي او را آورده اينجا، کشتي اي که از چوبي ساخته شده که ده دوازده مرد از جنگل بريده اند و با بادباني حرکت مي کند که هفت هشت آدم ديگر بافته اند حالا از طناب و ساير لوازم چيزي نمي گويم. پس، اين مرغي که امروز من سر ناهار مي خورم نتيجه ي کلي تلاش و تقلاست که فقط يک هدف نهايي داشته و آن ارضاي اشتهاي من بوده.
در فاصله ي خوردن پنير و قهوه کيناکس بوربا به من ثابت کرد که نظام فلسفه ي او درد را از بين مي برد. بنابر اومانيتيسم درد توهم محض است. وقتي بچه را تهديد به تنبيه بدني مي کنيم، چشمهايش را مي بندد و قبل ازينکه ضربه اي بخورد به لرزه مي افتد، اين آمادگي قبلي براي درد، نوعي توهم ايجاد مي کند که هر انساني آن را به ارث مي برد و به ديگري منتقل اش مي کند. پذيرش ذهني اين نظام به خودي خود، بلافاصله درد را از بين مي برد، اما براي شروع کار لازم است. تکامل طبيعي خودش بقيه کار را روبراه مي کند. آدم وقتي کاملا متقاعد شد که خود انسانيت است، فقط بايد فکرش را متوجه آن جوهر اصلي بکند تا از هر درد و احساسي خلاص شود. اما مرحله ي تکاملي و رسيدن به اين هدف احتمالا آن قدر کند است که بايد چندين هزار سال برايش وقت بگذاريم.
چند روز بعد کينکاس بوربا اثر بزرگ خود را براي من خواند. اين اثر عبارت بود از چهار مجلد دستنوشته هر کدام صد صفحه با خطي خوش و پراز نقل قول از زبان لاتين. مجلد آخر رساله اي سياسي بود بر اساس اومانيتيسم. اين شايد خسته کننده ترين قسمت کتاب بود، هرچند با دقت منطقي بهت آوري نوشته شده بود. حتي زماني که اجتماع خود را با اين طرح تجديد سازمان مي کرد، جنگ، انقلاب، آدمکشي، بدبختي، گرسنگي و مرض به هيچ وجه ناپديد نمي شد؛ اما از آنجا که اين مصائب که اسم نادرستي هم دارند، صرفا تجلي بيروني آن جوهر دروني هستند و بنابرين تاثيرشان بر انسان چيزي جز انحرافي ناچيز از يکنواختي هميشگي نيست، روشن است که وجود آنها سدي در راه خوشبختي انسان نمي تواند باشد. اما اگر حتي همان تصور قديمي را درباره ي اين مصائب قبول کنيم، اين نظام به دو دليل استوار مي ماند: اول از آنجا که انسانيت جوهر خلاق مطلق است هر فرد بايد خوشحال باشد که خود را فداي اصلي بکند که از آن نشات گرفته. دوم، اين مصائب چيزي از سروري ما بر خاک کم نمي کنند، خاکي که هرچيز روي آن و بالاي آن – ستاره ها، نسيم، نخل خرماي عجيب و غريب و ريواس پيش پا افتاده – براي لذت ما آفريده شده. همانطور که کتاب را مي بست گفت: پانگلوس آنقدرها هم که ولتر فکر مي کرد، احمق نبود.

کيناکس بوربا نه فقط ديوانه بود، بلکه مي دانست که ديوانه ست. و اين ته مانده ي خودشناسي مثل کورسويي در دل ظلمت، هول و هراس وضع را بيشتر مي کرد. مي دانست که ديوانه ست و نمي خواست با ديوانگي خود مبارزه کند. درست برعکس؛ به من گفت که اين ديوانگي يکي ديگر از جلوه هاي انسانيت است که مي خواهد خودش را اينطوري سرگرم کند. فصلهايي از کتابش را از بر خواند و در پي آن مقداري اوراد و ادعيه. حتي رقص مذهبي اي که خودش براي مناسک اومانيتيسم طراحي کرده بود برايم اجرا کرد. لطف و جذبه اي که در دست افشاني و پايکوبي اش مي ديدم براستي بي نظير بود. گاه در کنج اتاق بق مي کرد و به جلو خيره مي شد. گاه به گاه بارقه اي برجا مانده از سلامت عقل، غمناک مثل اشک، در چشمش مي درخشيد.
چند روز بعد در خانه ي من مرد، در حالي که يکسر قسم مي خورد که درد و اندوه توهم است و پانگلوس، پانگلوس تهمت خورده، آنقدر که ولتر فکر مي کرد احمق نبوده.

خاطرات پس از مرگ براس کوباس – ماشادو د آسيس

2004-02-17T08:03:00.000-12:00

مجلس اول

Etore جان!
من نهايتن به يک رفراندوم مي انديشم، طرح عقيم اهتزاز آلت در مادگي بانويي سالخورده که به دهانش خون حيض قرقره مي کند وشامه اش را از دست داده. در مقاربتش رخوتيست دردناک که از مجامعتش نطفه های کوری تکثير مي شوند برای نظام هرج و مرجي که بقايش در برآمدگي هميشه ی زهدان است نه زايش جنين های مرده. انهدام واژه نيست، نشو هست است در نسوج بود. همانقدر که اين من مرده ريگ اجالتن ِ آن من نيست، محصول شنيع استمناييست چندين هزارساله که به انکار زمان نشسته. فکر به خاکستر کرده بودی لحظه را آبستن کند؟
اينجا چراغهايش هميشه خاموش اند، من صادقانه دروغ گفتم: آن بلندي همه ی درختهايش شاهدند. اينها ريشه هايشان درختها در آسمان است، آسمانشان خاکشان است، ابرها کودشان برای همين از زمين سيراب مي شوند. نمي توانستم بگويم آفتابشان زير پاهای ماست که مي تابد. من حضور سوم شخص غايب را در کنارمان حس مي کردم و لبهايم مي سوخت. تو داشتي زيباتر مي شدی. باد در موهايت مي پيچيد.

- نه با تو نيستم!

آتش که دوزخ پروانه نيست. او چشمهايش دستهای مرا مثل بودند که آن يکي ديگر ساعت ندارد، داغ مي شد از چپ و آن ديگری که هرگز ساعتي نداشته سر مي شد از راست، يخ؛ يکي که هميشه مرا مي نگرد و آن ديگری که خودش را.
همه پرسي خودويرانگرانه ای که يک پاسخ بيشتر ندارد: نه! و لاجرم اين بکارت سالخورده ی تنيده روی هم قطور تارهای اسماء و عنکبوت، دريده مي شود و خون سياه فواره مي زند. اما اين زن، يائسه ست.

Etore ی ...
من در سوم شخص غايب ادغام شده ام. ماضي مطلق، ماضي بعيد نيست: حال شرافتمندانه ايست که در لحظه تعليق شده: لبهايش را مماس بر مجرای بود نهاده و کور شده. برای همين بر که مي گردم بهاری را مي بينم با برگهای زرد، درختهاي لخت، مشتي ورقهای سفيد و نوستالژی برهوت.
او ويران شده، از رعشه ها از تشنج هاي شبانه، از غوصي کابوسوارانه در طيف سياه، مي دانم. و اين لفظ قديم "من" حالا چاهيست که ته ندارد، تويش که مي روي آرواره هاست از جمجمه هايي مانده که مي ترساندت.
بدان اين شامه ندارد، لاشه ی متعفن منيست که آخرين تدهين اش با غليان بوی مني ايست معدوم در مهبل پيرمادری لکاته که آن نه را در اجتماع آن همه آری، منکوب مي کند.
خنده ات منقلبم مي کند.

بيست و هشت بهمن هشتاد و دو

2004-02-13T11:10:00.000-12:00

...

« آقای غاف - مردی که نه سال دارد »

چهارشنبه
/ پنج و پنجاه و پنج دقيقه ی عصر

کتاب را باز مي کنم. از راهرو مي گذری. پروانه لب پنجره نشسته. نمي ترسم. روبرو پرده ست. برف مي گيرد. چشمهايم را مي بندم. با جيغت وحشتزده بلند مي شوم. پرده باز است. برف روی زمين خونيست. پروانه کو؟!

بيست و سه سال بعد

او پسر من است، شبيه من است. دنبال من مي گشته. از نه سال پيش که اينجايم به من نمي گويند کي هستم. به او نمي گويند اينجايم! هرکس مي پرسد او کيست؟ اظهار بي اطلاعي مي کنند. مي گويند از خودش بپرسيد. طرف من مي آيند، دور مي ايستند مي پرسند شما کي هستيد؟ داد مي زنند. مي گويم يواشتر، نمي توانيد نزديک تر بياييد؟ مي گويم نمي دانم.
پرونده ام را بارها خوانده ام. هيچ چيز قابل پيگيری ای تويش نيست. يک تاريخ است مال نه سال پيش که من را پيدا کرده اند آورده اند اينجا و اين عکس. عکس پسرم است، شبيه من است. دنبال من مي گردد. به اش نمي گويند من کجام! هيچ کس نمي داند چه کسي من را آورده اينجا. بعضي ها قائلند که خودم با پای خودم آمده ام. يکي مي گفت تنها جايي که به ذهنت رسيده اينجا بوده. اينجا کجاست؟
حدود سن من را پنجاه و چند ساله ای تخمين زده اند که در پنج سال مياني اش هستم. بين پنجاه و سه تا پنجاه و هشت. خيلي جالب است. من نه سال است تاريخ دارم. هيچ چي از قبلش نمي دانم، يا يادم نيست يا نمي دانم. نه، فراموشي ندارم. همه ی اين نه سال را به ياد دارم. نه اينکه همه چيز را نوشته باشم، لااقل من که از روی نوشته نمي خوانم. کسان ديگری هستند که همه چيزشان را نوشته اند، مي خوانند تا به ياد بياورند.

چهارشنبه
/ پنج و پنج دقيقه ی عصر

صداي پايت از راهرو که مي آيد، هميشه مي آيد، آرامم مي کند. بلند مي شوم، روبروی کتابخانه، پشت به پنجره، مي ايستم. مي خواهم يک چيزي بخوانم. نه اينکه کتاب جديدي اينجا باشد. دلم مي خواهد يک داستان را دوباره بخوانم. مطلقن نمي خواهم چيزي غير از داستان باشد. يک صحنه ای ذهنم را اشغال کرده، اذيتم مي کند. انگار جايي خوانده ام اش: برف و خون و بوی اش و يکي توی سرم جيغ مي کشد. مي خواهم ببينم بعدش چه مي شود. شايد اگر بعدش يادم بيايد اين تصوير محو شود. دارد زجرم مي دهد. همه ی داستانها را از توی قفسه ها بيرون مي آورم، مي خواهم همه شان را بگردم، بالاخره پيدايش مي کنم. مي دانم اين کار زمان زيادي مي خواهد، تعداد رمان ها و داستان هايي که توي کتابخانه ام دارم خيلي زياد است. يعني راه ديگری ندارم؟

بيست و سه سال بعد

از نه سال پيش که اينجايم، بيشتر وقتم را در کتابخانه گذرانده ام. به شيمي علاقه ی زيادي دارم. نمي دانم قبل از اين حقوق دوست داشته ام يا رياضيات. الهيات بيشتر مي خوانده ام يا فيزيک. معني کلمات را خوب مي دانم و اين يعني قبل از اين نه سال هم کتاب زياد مي خوانده ام. برای همين توی اين نه سال سعي کرده ام همه جور چيزی بخوانم تا شايد چيزی از قبل از اين نه سال در ذهنم پيدا شود.
رمان مي خوانم، هندسه ی نااقليدسي زياد دوست دارم و با دکارت به خلسه مي روم. کسي به افرادی مثل من کاری ندارد. من بي آزارم. سرم به لاک خودم است. برای همين هميشه اين سوال پيش مي آيد: من کي ام؟
هشت سال پيش، بعد از يک سال که از آمدنم گذشته بود، آقای "ر" آمد سراغم. توی آن يک سال به همه ثابت شده بود که من از گذشته ام چيزی نمي دانم، يا يادم نمي آيد. "ر" که آمد همه ی پرونده ام را بارها خواند. سوالهايي که از من پرسيده بودند و جوابهايي که داده بودم. به نظرش اينطور مي آمد که دارم ادا در مي آورم. مي خواست همه چيز را به هر چيز بي ربط ديگری ربط دهد. فکر مي کرد يک جايي يک عقده ای در من هست که اگر آن را پيدا کند و گره اش را باز کند، من خودم همه چيز را خواهم گفت. سه سال روي من کار مي کرد. نمي دانم چرا فکر نمي کرد که برعکس اين قضيه هم ممکن است صادق باشد! حالا که فکرش را مي کنم اين من بودم که سه سال با او سر و کله زدم. مجبور شدم دامنه ی مطالعات روانشناسي و حتي روانشناختي ام را گسترش دهم. هر چيزی که به اين مقولات مربوط مي شد را خواندم. بعد از سه سال ر خوب مي دانست که چند شخصيت دارد. فهميده بود که چرا رابطه اش با پسرش آنقدر پر نوسان است و اينکه چقدر حسود است. مسائل ديگری که با هم فهميديم خيلي خصوصي است.

چهارشنبه
/ پنج و سي و سه دقيقه ی عصر

توی کتابها مي لولم دارم، مي آيي. صدای پروانه هم مي آيد. حواسم به اش نبود. مي گويي بيرون مي روی، برمي گردی، زود. يک کتاب ديگر را ورق مي زنم، سرم را تکان دادم.
خيلي سخت است آدم توی اين همه داستان دنبال يک داستان بگردد. تازه نه دنبال يک داستان، دنبال يک تکه از يک داستان!

بيست و سه سال بعد

مطمئن نيستم اين پسرم باشد. بعضي ها مي گويند عکس خودم است. نمي دانم شايد خودم باشم! خيلي شبيه من که هست ولي بيست سال جوانتر.
پنج ماه اولي که آمده ام اينجا را به ياد نمي آورم! وقتي مي گويم نه سال، آن پنج ماه را حساب نمي کنم. گزارشات مربوط به آن پنج ماه را هم بارها خوانده ام. چيز خاصي درش نيست. نوشته وقتي آمده ام، تنها بوده ام. لباسي که تنم بوده را نوشته اند که چه طور بوده و توي جيب کتم اين عکس هم بوده. اما اوضاع جسمي مناسبي نداشته ام. مريض بوده ام و سه ماه از پنج ماه را خوابيده ام. بعد هم که به هوش آمده ام تا دوماه بعدش که حالم بهتر بشود بستری بوده ام. از آن دو ماه چيزهايي يادم مانده. معلوم نشده آن سه ماه ناهوشياري ام برای چه بوده. بعضي ها مي گويند اختلالات مغذي بوده، به خاطر فشار زياد بوده. اينکه مويرگ توي مغزم پاره شده بوده چيز مهمي نيست اما اينکه او کيست، سوال بي جواب مهمي بوده که حتي با عکس در روزنامه و اعلان های همگاني هم بي جواب مي ماند.
بعد از آن ماه ها، اولين بار که عکس پسرم را نشانم دادند، گفتم پسرم است. گفته بودم حتمن دارد دنبال من مي گردد. ولي هيچ چيز ديگري نمي دانستم. وقتي نمي دانستم خودم کي ام، چطور مي گفتم پسرم کيست؟!

چهارشنبه
/ پنج و چهل دقيقه ی عصر

به پروانه نگاه مي کنم که دارد از کتابخانه بالا مي رود تا برود روی ميزم، نمي بينم اش. دارد مي خندد را نمي بينم اش. فکرم به جايي خيره ست. هر کتاب بوی خودش را دارد، بوی داستانها شامه ام را پر مي کند. احساس منگي عجيبي مي کنم. انگار همه ی اين ها با هم قاطي مي شوند، يکي مي شوند آنوقت، غباری مهي توی ذهنم مي سازند که تخديرم مي کند. به خودم فشار مي آورم به ياد بياورم دنبال چه مي گشته ام، نمي توانم!
به پروانه نمي گويم بابا روی ميز من جاي بازي نيست، بيا پايين. پر از کاغذ است روی ميز. ازينجا کاغذها همه شان سفيدند، شايد چون عينکم به چشمم نيست. باز مي گردم دنبال چيزی که نمي دانم چيست که دارم دنبالش مي گردم.

بيست و سه سال بعد

اين سالهای اخير فهميده ام که مي توانم هرطور که دوست دارم قبل از اين نه سال را بسازم. خواندن رمان حس عجيبي القا مي کند. توی همه ی شخصيت ها دارم دنبال خودم مي گردم. هميشه فکر مي کنم نکند جايي کسي نوشته باشد همه ی اين سالهاي قبل از اينم را؟ برای همين فهميده ام که مي شود همه ی اين داستانها در مورد مني که گذشته ندارم مصداق پيدا کند. مشکلم اين است که با تاريخ ها و مکان ها نمي توانم خودم را وفق دهم. بعضي ازينها بيشتر از صد سال پيش نوشته شده. موضوع اين است که هيچ مدرک قابل استنادی هم نيست تا مطمئنم کند از اينکه توی قبل از اين نه سال متعلق به همين زمان و مکان بوده ام. گاهي ازين تعليق خيلي لذت مي برم. گاهي از خودم نفرتم مي گيرد. يعني واقعن مال هيچ جا نيستم؟ کسي را ندارم؟ اين چيزها عذابم مي دهند. گاهي هم فکر مي کنم شايد بهتر باشد خودم بنويسم ام. اين از همه سخت تر است. اينکه چيزی بنويسم که من را تا چهل و چند ساله گي ام زندگي کند و تازه آنوقت متولد شوم. به سال و روز و ساعت تولدم زياد فکر مي کنم. نمي توانم اهميت تاريخ ها را درک کنم. توی آينه نگاه که مي کنم باورم نمي شود اين چهره ی مرديست نه ساله!
نمي دانم چرا اين از کجا آمده ام اين همه ذهنم را مشغول مي کند! انگار اينکه اينجا کجاست چندان مهم نيست يا اگرکه اين نه سال را هم فراموش کنم. احساس مي کنم ديگر نبايد به آينه نگاه کنم. اما ناخوداگاه باز هم بر مي گردم، باز هم دنبال من گذشته ام مي گردم. آخر دلم مي خواهد دلم برای کسي تنگ شود...

چهارشنبه
/ پنج و چهل و نه دقيقه ی عصر

پيدايش نمي کنم. مي گردم. عصبي شده ام. احساس مي کنم شقيقه هايم داغ شده. دستم را توی موهايم مي پيچم. ازين سردرگمي نفرت دارم، ازينکه يادم نمي آيد داشته ام دنبال چي مي گشته ام!
پروانه را يادم مي رود. يادم مي رود که رفته ای بيرون. نمي دانم کي بر مي گردی. شايد خيلي وقت است رفته ای. يکهو به اينکه اصلن برنگردی فکر مي کنم. دلم هوری مي ريزد. خون به چشمهايم مي زند، انگار از توی حدقه هايم مي خواهد بزند بيرون. مي گويم يکجايي همين جاهاست. سرم را لای دستم مي گيرم، يک کتاب ديگر.

بيست و سه سال بعد

تازگيها يک مجموعه داستان کوتاه چاپ شده. به داستان کوتاه نزديکترم. با من عياق ترست، شايد به خاطر اين نه سال باشد. نويسنده اش را نمي شناسم. به نظر از همين مجموعه هايي است که تازگيها هرکي يکيش را مي نويسد، چاپ مي کند. البته اين چندوقت فهميده ام بدون اسم هم مي شود زندگي کرد. گو اينکه تازگيها برای خودم نامي دست و پا کرده ام: "غاف" اين اسمي است که خودم برای خودم انتخاب کرده ام. احساس غرور مي کنم که توانسته ام خودم برای خودم کسي باشم، کسيکه اسمش را هم خودش انتخاب مي کند.
کتاب جديد را ورق زدم. برگشتم و فهرستش را نگاه کردم، چيزی نظرم را جلب کرد. داستان " مردی که نه سال دارد". پيدا کردم اش، شروع به خواندن اش کردم. روايت از حال شروع مي شد، به گذشته مي رفت. همه چيز آشنا بود. فکر کردم...
بيست و سه سال عقب مي رفت. نه سالش هم حال و هوای خودم بود. گيج شده بودم. البته زمان حالش مربوط به گذشته بود! تکليف چهارده سال اين بيست و سه سال هم مشخص نبود. اما قبل اش... تا اينجاهايش را مي خوانم:
« چهارشنبه
/ پنج و پنجاه و دو دقيقه عصر
لاي اين يکي را باز مي کنم. چشمم به خطوط آشنايي مي خورد. يادم مي آيد دنبال چي مي گشته ام: برف و خون و تصويري که ازينها توی ذهنم تکرار مي شده. يک داستان است. اسمش را نگاه مي کنم: "آقای غاف"... »
ادامه اش را نمي توانم بخوانم. سرم گيج مي رود. کتاب را مي بندم. پرتش مي کنم. پس تکليف آن چهارده سال چي مي شود؟، داد مي زنم. خنده ام مي گيرد. کسي مي گويد آقای غاف! ساکت باشيد.

چهارشنبه
/ پنج و پنجاه و هشت دقيقه ی عصر

جيغ مي زني. آسمان خاکستريست. مي گويم چي شده؟! خودم را به پنجره ی باز مي رسانم. صدايت ديگر شنيده نمي شود! پايين را نگاه مي کنم، برف خونيست... پروانه کو؟

بيست و پنج بهمن هشتاد و دو.

2004-02-12T01:33:00.000-12:00

به ياد داريد ليزاوتا که روزی شما مرا بورژوا خوانديد؟ يک بورژواي سرگردان! اين نام را روزی به من داديد که به دنبال اعتراف ديگری که از دهانم پريده بود، عشق خودم را به اين چيزی که زندگي مي نامم اعتراف کردم. و از خود مي پرسم شما وقتي اين حرف را مي زديد تا چه اندازه خودتان مي دانستيد که حقيقت را مي گوييد و تا چه اندازه ماهيت بورژوا منشي ساده ي من با عشقي که به زندگي دارم چيز واحدي است. اين سفر به من فرصت داد که در اين باره فکر کنم...
من در هر تلاش هنری، در هر چيز بالاتر از عادی و در هر نبوغي چيزی بسيار آشفته يا بسيار مظنون و بسيار مشکوک مي بينم. و نيز همين وجدان بورژوامنش باعث مي شود که هرچيز ساده، ضعيف، معمولي و دلپسند را و هرچه را که محروم از نبوغ است با ضعف عاشقانه ای دوست بدارم.
در ميان دو دنيا قرار گرفته ام و در هيچ يک از آن دو راحت نيستم. زندگي برايم مشکل است. شما هنرمندان من را بورژوا مي خوانيد و بورژواها مي خواهند توقيفم کنند... از اين دو نمي دانم کداميک بيشتر زجرم مي دهد! بورژواها ابلهند. اما شما پرستندگان زيبايي که مرا خونسرد و عاری از شور و احساس مي شماريد، بايد فکر کنيد که قريحه ی هنرمندانه اي وجود دارد چنان ازلي و ناشي از سرنوشت است که هيچ شوری براي آن شيرين تر و پذيرفتني تر از آن شوری نيست که موضوع آن لذتهای زندگي روزانه باشد.
من مفتون کساني هستم که سرشار از غرور و سردي، در پهنه ی زيبايي بزرگ و شيطاني به ماجراجويي مشغولند و انسانها را تحقير مي کنند. اما بر آنها حسد نمي برم. زيرا آن چيزی که مي تواند يکنفر اديب را شاعر سازد، همين عشق بورژوامنشانه ايست که من نسبت به هر آنچه انساني و زنده و معمولي است دارم. هر حرارت، هر مهر و هر ظرافتي از آن سرچشمه مي گيرد و گمان مي کنم اين همان عشقي است که درباره اش گفته اند با آن به زبان همه ی انسانها و فرشتگان سخن توان گفت و بي آن زنگي است که صدا مي کند و سنجي است که طنين مي افکند.
آنچه تا کنون کرده ام هيچ است، چيز مهمي نيست و برای من در حکم هيچ است. آثار بهتری خواهم نوشت ليزاوتا، قول مي دهم. اکنون که مشغول نوشتنم صدای دريا به گوشم مي رسد و چشمانم را مي بندم. نگاه هايم در دنيايي غوطه ور است که تازه به وجود مي آيد، در حال طرح و تکوين است و بايد شکلي به خود بگيرد. جمعي از اشباح انساني را مي بينم که در تلاشند و به من اشاره مي کنند تا به سراغشان بروم و نجاتشان دهم، اشباح غم انگيز و اشباح مضحک و اشباح ديگر که در عين حال هم غم انگيزند و هم مضحک... آنها را مخصوصا دوست دارم. اما عميق ترين و نهايي ترين عشق من به آنهاييست که موهاي آبي و چشمان بور دارند، به موجودات روشن و پرنشاط، خوشبخت ها، به دوست داشتني ها و مردمان عادي...
اين عشق را ناشايست نشماريد ليزاوتا، عشق خوب و زاينده ايست و از آرزوهای دردناک، حسادت اندوهبار، از کمي نفرت و سعادتي بي آلايش مالامال است.

تونيو کروگر - توماس مان

2004-02-09T09:15:00.000-12:00

برمي گردی. طلسم يعني نفرت. موهايت را از توی صورت ات کنار مي زني و راست به چشمهايش نگاه مي کني، ديگر چيزي که مي بيني، هيچ چي نيست.
من صدايم را نمي خواستم. حتي به هيچ پيري نرفتم بگويم آقا دعايي بدهيد بگذارم زير سر کسي چون مي خواهم يادش بدهم نفير بکشد، ياد نمي گيرد نفرتش را مجموع کند بريزد توی صورت کسي. آقا گفت تو صدايت را نمي خواهي، بس است بريزی اش توي گوش اش. گفتم پيری نگاهم، هم؟ آقا گفت نگاهت با صدايت جمع نمي شود. وقتي حرف مي زني نبايد ببيندت.
پس چي؟
دراز مي کشي که، بگذار سرش روی سينه ات قرار بگيرد، موهايش را دست مي کشي وقتي هرچي بگويي، بگو. آرام مي گيرد و صدايت طلسم اش، از خون اش مي رود تا همه جايش آرام آرام.
گفتم دعايي، چيزی؟ گفت مي داني داري چي مي خواهي؟

« دو تا به جلو، يکي به عقب »

» »
حالا ديگر چه مي خواهد؟ يک ظرف انار آماده مي کني، مي گذاري روي ميز. دو تا کاسه مي گذاري. يک ظرف سيب کنارش هم هست، سيب زرد يا سبز. يک طرف چاقوست آن طرف پرده را کنار مي کشي. پنجره را باز مي کني. مي گذاري آرام داخل شود. مي آيد. مثل هميشه اول پاهايش مي آيند تو، بعد سايه اش روي ديوار روبرو نصفه مي افتد را چقدر که دوست داري اين سايه ي پاهايش را که نيست روي ديوار آنطور سايه ي پاهاي اش اولش هست، سياه اند بعد محو مي شوند رنگ ديوار مي شوند. او کار خودش را مي کند، مي داني اگر نيايد مي ترسي. او هميشه بعد از که مي آيد روي راحتي ولو مي افتد، به سقف خيره مي شود و بعد...

«
مي ترسم. دهانم را باز مي کنم، جمع مي کنم، مي بندم. مي ترسم. از بيرون، از صداي ساعت. از پشت پنجره. يک هفته بيشتر است از - همه چيز - هرچه تکان مي خورد، هرچه – همه چيز که دارد نگاهم مي کند – دارد تکان نمي خورد، مي ترسم. دست خودم نيست.
به هرکس فکر مي کنم، دستهايش مثل نگاه هايش چنگکي مي شود فرو توي جمجمه ام. نمي توانم چشمهايم را ببندم، نگاه هايشان هجوم مي آورند؛ دستهايشان. خودم را مچاله مي کنم، توي خودم. دستهايم را دور زانوهام حلقه مي کنم. سعي مي کنم ذهنم را خالي کنم، يکهو تاريک مي شود. وقتي تاريک مي شود اول صداي ضعيفي مي آيد، بعد نور سياه ساطع مي شود. غشغشه از ته يک جايي مال يک زني که نمي شود هم گفت زن است، بلند مي شود، متناوب مي شود، رد مي شود از من، از نور سياه، و برمي گردد. توي غشغشه نقشي هست با قدي بلند و تنپوشي سياه که صورت اش پيدا نيست، باد اما توي غشغشه مي آيد که مي آيد روبنده اش را کنار مي زند: مرديست چهره اش که غشغشه اش ته اش ته مانده ايست زنانه. نمي دانم اول او آمد بعد ترس يا اول ترسيده ام از او؟

» »
کاري به تو ندارد، حتي هيچوقت نمي بيندت. اين را اول نفهميده بودي که مي آمد و مي ديدي که سايه اي روي ديوار افتاده که پا ندارد، پنجره تکان مي خورد و کسي نبود، هيچکس نبود اما سايه تکان مي خورد روي ديوار روبروي پنجره و کسي مي آمد از پنجره تو که هيچوقت سايه اش کامل نبود. فکر مي کردي چون پاهايش را اول تو آورده پس سايه اش نصفه ست.
وقتي مي آيد انگار کسي است که مي شناسي اش، آن سايه اش؛ يکجايي ديده اي اش؛ يادت نمي آيد کجا بوده که او بوده و تو هم بوده اي و حالا اين پنجره، در و پرده ها مگر مال خانه ي خودت نيست؟ بعد از اول اش که محو است، سايه اش؛ شکل اش پخش مي شود توي ذهنت، آرام همه چيز رنگ مي گيرد، قدش بلند است، دستهايش کشيده است و موهاي سياه سياه اش.
چيزي هست توي چهره اش وقتي که به آينه نگاه مي کند، تو داري مي بيني اش که دارد به آينه نگاه مي کند، تصويرش را توي آينه نمي بيني چيزي که مي بيني ابروهاي خودت است و لبهايت، رنگ برافروختگي چهره ات و صورت به هم ريخته اي است که نمي بيني اش او را توي آينه وقتي به آينه دارد نگاه مي کند، هيچي نمي بيني از او، تصويرش. براي همين هيچوقت نمي بيندت را فهميده اي.

«
از تو مي لرزم قلبم مي ترسم. چشمهايم گرم مي شود که مي آيد پرت مي شوم توي سياهي و تا برسم به ته اش اين سياهي ويل است، تمام نمي شود که آخرش روي ته اش خورد شوم.
پنجره را مي بندم، پرده را مي کشم، سرد است، مي لرزم زير لحاف، عرق مي کنم. به بابايم مي گويم بابا نيستي بيايم – ياد پنج ساله گي ام مي افتم، خواب مي ديدم از خواب مي ترسيده بيدار مي شدم مي رفتم صورتم را مي چسباندم کف پاهايش – صورت به کف پايت بچسبانم، نلرزم.
و تا مي خواهم به ته اش برسم، اگر برسم تمام مي شود، عرق کرده بلند مي شوم و همه اش خواب بوده چرا پس اينطور دلم توي دهانم است؟!
بعد صبح مي شود. خيلي دير است براي صبح شدن و آفتاب نورش از لاي پرده تو مي زند مي خورد اول به پاهاي بيرون مانده ام از زير لحاف و سردم است، مي سوزاند ام. مي خواهم بلند شوم، نمي توانم. از بلند شدن ترسم مي گيرد. از بيرون رفتن ترسم مي گيرد. از پرده را کشيدن و پشت اش رو به پايين همان سياهي باشد که توي نور آفتاب هم ته اش پيدا نيست.
بلند نمي شوم، چشمهايم را مي بندم. به همه چيز فکر نمي کنم. شايد دارم خواب روز شده مي بينم که توي اش چشمهايم را بسته ام. به همه چيز فکر نمي کنم ِ توي خوابم همان سياهي است: ويلي که ته اش نمي رسم!

» »
اشيا همان هايند سرجاهايشان و همه چيز شبيه همانجاييست که تو مي گويي به اش خانه ات. فقط مي ماند او چرا از پنجره مي آيد؟! و اينکه چرا هميشه فقط مي آيد، چطور؟! : يادت نمي آيد ديده باشي مي رود وقتي. يادت نمي آيد وقتهايي را که نيست يادت مانده باشد. هميشه هست. انگار هميشه قبل از هم بوده، مي آمده به سقف خيره مي افتاده روي راحتي توي هال و بعد نوبت ات مي شود به اش نزديک شوي، سرش را به سينه ات بچسباني، لب ات را روي پيشاني اش بگذاري و آرام شوي؛ او که همانطور خيره است، نمي فهمد ات.
وقتي نيست مي ترسي اما از وقتي که آمده وقتي نيست، نشده؛ براي همين نمي ترسي. ولي هميشه يک وقتهايي هست که مي آيد و تو هيچ چيز ديگري نديده اي. نه راه رفتن اش را، خوردن اش را، خوابيدن اش يا هرکاري جز سايه اش را.
اشيا ثابت اند: پنجره، در، پرده، ديوار. سايه ي محو است اش هميشه اول اش هست که بعد شکل مي گيرد مي شود او شايد همين است که يکچيز توجه ات را جلب نکرده: ساعت!

«
اما حالا چشم هايم گرم مي شود وقتي، ديگر از سياهي پرت نمي شوم، توي اش، خوابم که مي برد. ديگر انتظار به ته اش برسم، بخورم، خورد شوم؛ نمي ترساند ام. توي خوابم ديگر ففط سياه نيست. آن ها هستند، دارند کاري مي کنند. مي بينم شان. به اينکه دارند چه مي کنند فکر نمي کنم. به اينکه که ها هستند يا چي دارند مي گويند. مني را مي بينم بين شان که مي دانم من ام ولي شبيه من نيست. يک چهره ي ديگريست با حالت هاي ديگري که من نيستم اما مي دانم - توي خوابم - او من ام و اين او، منيست در جاهايي که نمي دانم کجاست يا با کساني که نمي دانم که ها هستند و هربار هم که بيدار مي شوم ديگر نمي ترسم. انگار توي وقتي بيدار هم مي شوم، هستند، آن ها که من ام با چهره هاي ديگري که حتي شبيه من نيستند، هيچي.
بيدار مي شوم که، از توي خوابم پرت مي شوند توي بيداري ام، انگار و از وقتي من بيدار که مي شوم پرت مي شوند توي اطرافم، ديگر از خورشيد نورش که از پرده لای اش مي افتد روي پاهاي بيرون مانده ام، لخت مي سوزم، سردم نمي شود که يا ترسم بگيرد هم ديگر نمي گيرد.

» »
ظرف انار براي همين است. سيب براي همين است. اگر هر چيزي هست، همانيست که تو مي بيني. اگر لبهايت را مي تواني بچسباني به پيشاني اش. اگر موهايش اول محو اند بعد پيدا مي شوند، دستهايش. اگر توي آينه نگاه اش مي کني، تصوير ندارد، هيچ چيز توي اش پيدا نيست. براي همين است دو تا کاسه آماده مي کني مي گذاري کنار ظرف ميوه ها: انارها، سيب ها. اگر او دارد چيزهايي را مي بيند همان هايي است که تو مي بيني، حالا ديگر چه مي خواهد؟!

بگو بيايد انار بخوريد، سيب هرجا سيب است: ساعت.

هشت بهمن هشتاد و دو

2004-02-08T08:35:00.000-12:00

دوستت دارم پروانه ی شب
آنگاه که با بالهای لرزان
نسيمي لطيف
بر پشت دست من مي وزی
اما از من مي گريزی.

- تويوتاما تسونو -

اگر ناغافل توضيحي دريافت کرديم يادمان داده اند که يا وانمود کنيم که اين توضيح خود اشتباه ديگری بيش نيست، يا اينکه آن را سوء تعبير کنيم.
سوء تعبير خلاقانه امری حياتي است.

- دونالد بارتلمي -

2004-02-05T07:52:00.000-12:00

چيزی نمي خواستم. او هويت اش را از تو در من نمي گرفت اصالت اش را نگاهش، چشمهاي سبز گم اش بود که معصوميت تصنعي شان فريبم مي داد نه اينکه داشتم به او هرچه مي گفتم تو بيايي توي مخيله ام. من داشتم مي خواستم او را از خودم مي بريدم. نفرت اش را از من باشد مي خواستم و اين کوتاهترين راه بود، صدا توی هجا يخ مي شد مي نشست بر انحنای قرنيه اش نفرتم انعکاس اش مي زد در خودم.

« در واحه ی من »

من يک آدم معمولي هستم. اين را وقتي فهميدم که يک ماه تمام هر کاري مي کردم را يادداشت کردم. نتيجه اش اين بود که حالا مي دانم من مي توانم معيار شناخت يک آدم کاملا معمولي باشم:
کسي که صبح از خواب بيدار مي شود، صبحانه مي خورد، يا آنقدر عجله دارد که بايد دست و رو شستن اش را هم بگذارد براي توي محل کارش و بعد بي آنکه فکر کند چرا؟، از خانه بيرون بزند، سوار ماشين اش بشود و فکر کند به اينکه ماشين مال خودش است و خيال اش ازين بابت راحت باشد. او به خانه هم مي گويد خانه ي من. او کسي است که در محل کارش سر وقت ناهار مي خورد، چاي اش را فراموش نمي کند و به فکر ايده هاي جديد است. او دارد به خاطر تبحرش در امور فني مربوط به حرفه اش معروف مي شود. يکروز که احتمالا چهارشنبه هم هست، آقاي مهندس فاتح به دفترش احضارش مي کند و به او تبريک مي گويد – براي اينکه از دستش ندهد، چون شنيده که جاهاي ديگري خواهان به خدمت گرفتن اويند – و به او مي گويد از اين ماه حقوق اش افزايش پيدا مي کند و مي شود مدير قسمت خودش چون آقاي فلاني که در حال حاضر مدير آن قسمت است، به واحد ديگري منتقل مي شود. درواقع آقاي فلاني هنوز روحش هم خبر ندارد که قرار است منتقل شود به يک واحد ديگر! من همه ي اينها را خط به خط يادداشت کردم. او مي گويد نمي خواهد که مدير قسمت باشد، چون فرصت طرح ايده هاي جديد را از دست مي دهد. او مي گويد که مي خواهد زمان بيشتري داشته باشد تا چيزهايي که به ذهنش مي رسد را بيشتر مورد تجزيه و تحليل قرار دهد تا بتواند به مرحله ي اجرا نزديکترشان کند. به نظر مي رسد که آقاي رييس ازپيش مي دانسته که او نخواهد پذيرفت، براي همين اصرار مي کند که من به تواناييهاي بالاي شما در امر مديريت در کنار قدرت خلاقه تان، آنقدر اعتماد دارم که از شما بخواهم که به خاطر مصالح شرکت و مهمتر از همه خودتان – او مي داند که مزاياي مديريت نسبت به کارشناس صرف بودن چقدر متفاوت است، اما او فقط به کار فکر مي کند! – اين مسئوليت را بپذيريد و تاکيد مي کند که در همه ي امور از او پشتيباني خواهد کرد؛ اما او همچنان امتناع مي کند. من مي نويسم فاتح چشمهايش از اين حماقت او برق مي زند و البته ازين قاطعيت کمي تعجب مي کند. شايد فاتح اين را به حساب بلاهت يک آدم معمولي مي گذارد. آدمي که بسيار محترم است، کم حرف مي زند و وقتي حرف مي زند طوري هجاها را ادا مي کند که نزديکترين کسي که در کنارش باشد نتواند بشنود و سرش را به نشانه ي تاييد تکان دهد. کسي که سعي نمي کند آشفته به نظر بيايد، آرام و متين است و لباسهايش هميشه آنقدر هماهنگ است که فکر مي کني بهترين انتخاب ممکن براي ايجاد يک همچون هارموني اي آن بوده. او اضافه کاري نمي ايستد و به چشم تحقير به کساني که وقتي وقت اداري تمام مي شود هنوز سر کارشان اند، نگاه مي کند. دوباره سوار ماشين اش مي شود و به همه ي چيزهايي که مال خودش هستند، تبختر مي کند. او به ساعت اش مي گويد ساعت من اما آنروز – عصر شنبه – وقتي مي خواست بداند چه وقت است، نگفت ساعت من چند است! پشت چراغ قرمز به زني که راننده ي ماشين کناريست نگاه مي کند و بي آنکه متوجه باشد مي خندد، زن رويش را بر مي گرداند؛ او ازين کارش عصباني مي شود و رو به همان سمت براي کسي دست تکان مي دهد! با اينکه زن نمي بيندش اما او مي خواهد خودش را متقاعد کند که به زن نخنديده بوده بلکه کسي از آشناهايش را آن طرفتر ديده بوده و برايش دست تکان داده؛ آنوقت صداي بوق ماشينهاي پشت سرش بلند مي شود و او که مي فهمد بايد راه بيافتد آن طرف چهارراه کنار دکه ي روزنامه فروشي مي ايستد. واقعا همه چيز همينقدر کند اتفاق مي افتد. روزنامه ها و مجله ها را نگاه مي کند درحاليکه ته هاي ذهنش در فکر آن زن است چون چرا تا به حال هيچ زني به خنده هاي او اعتنا نکرده؟! روزنامه اي بر مي دارد، پولش را مي دهد و من يادداشت مي کنم چرا نمي گوييم روزنامه ام، روزنامه اش؟!!
پنجشنبه ها تعطيل است و من فرصت دارم به خودم برسم. استراحت کنم، تفريح کنم و خانه ام را مرتب کنم. لباسهايم را به خشکشويي ببرم. خريد هفته ام را بکنم و اگر فرصت بشود با يکي از دوستانم گردشي بکنم. آن پنج شنبه او تنهايي به سينما مي رود. فيلم خيلي کند است، پر از تصوير است و ديالوگ ندارد يا گفتگوهايش خيلي کوتاه است. فيلم برنده ي جايزه بوده است و او فکر مي کند به چه اراجيفي جايزه مي دهند. فکر نمي کند که اين براي اين است که او آدميست معمولي که هنر را نمي فهمد. يادش مي آيد که زمان دانشجويي به گالريهاي نقاشي زياد مي رفته و نمايشهاي مطرح را هم از دست نمي داده و با اينکه چيزي نمي فهميده اما احساسش اين بوده که بايد آن کارها را مي کرده. از سينما بيرون که مي آيد کمي پرسه مي زند، تصاويري که ديده را با آنچه حالا مي بيند مقايسه مي کند، به صداهاي اطراف گوش مي کند و هوا تاريک مي شود. احساس تعليق بين آنچه هست و هرچه ديده، مي کند. بيرون غذا مي خورد، مزه اش متفاوت نيست. هميشه ژامبون فيله ي مرغ فقط مزه ي ژامبون فيله ي مرغ مي دهد. مي نويسم غذايم را خريدم، غذايم را خوردم مثل خيلي ها توي آن رستوران بودند که غذاي شان را داشتند مي خوردند و وقتي داشت غذا مي خورد به چيزي فکر مي کرد، هرچه تمرکز مي کنم يادم نمي آيد به چه فکر مي کردم، که بنويسم.
جمعه تا ظهر خوابيدم. دلم مي خواهد جمعه ها بخوابم. به اين فکر نمي کنم که چه کار ديگري مي شود کرد، چون اول مي خوابم بعد فکر مي کنم که باقي اش را چه کار کنم. براي همين جمعه ها را عصرهايش را غروب هايش را دوست ندارم، دلم براي کارم تنگ مي شود، دلم براي محل کارم هم تنگ مي شود.
کسيکه وسط هاي هفته دلش مي خواهد ديگر سر کار نرود و کمي استراحت کند و هنوز مي گويد به خانه، خانه ي من! او هرشب سر وقت مي خوابد، قبل اش مسواک مي کند، تلويزيون نگاه مي کند و شام مي خورد. صبح ها زود بيدار مي شود، کمي ورزش مي کند اگر مثل خيلي وقت ها ديرش نشده باشد و وقتي رانندگي مي کند سعي مي کند به ماشين هاي بغلي نگاه نکند!
مي نويسم او به ديگران فکر نمي کند. او به ساحت من ديگران وارد نمي شود. او به آقاي فاتح هميشه مي گويد آقاي فاتح، براي همين هيچ دوستي ندارد. او يک آدم معمولي است که آنقدرها هم که من فکر مي کنم مثل همه نيست. بيشتر از آنکه شبيه به کسي باشد، معمولي است. کسيکه يادداشتهايش را پاره مي کند و تصميم مي گيرد ديگر يک آدم کاملا معمولي نباشد!

سوم بهمن هشتاد و دو

2004-02-03T10:38:00.000-12:00

اما
بين خودمان بماند
اصلن از من نشنيده بگيريد
مبادا جايي تکرار کنيد
مميزی خرمان را مي چسبد
اما شنيده ام
يعني اينطور ميگويند
گويا عده ای ديده اند
دو تا از اعضای کميته ی مرکزی عشقبازی مي کردند!
اما مبادا باور کنيد
فقط شايعه است
شايعه ی ضد انقلاب...

اکساندرر سرگيويچ!
شايد
امروز
تنها من از مرگ شما واقعن متاسف باشم
کاش زنده بوديد
زنده تان به کارمان مي آمد.

- ولادمير ماياکوفسکي -

2004-01-31T07:18:00.000-12:00

و او - آن مرد - از کشتن محبوب اش حتي هم به اورگاسم نمي رسيد.

« اشاره اي به بازگشت »

جنين واره نمايانده مي شود از انعکاس پيچ و تاب ها در تو در توي هم.
لباسها کنده بود. تصوير شفافي نبود که چقدر سرخ باشد معلوم باشد از تازگي اش خوني که درش خوابانده شده بوده توی رحم. ساعتها به خودش، به من، خيره نگاه مي کني. به پاهايش جمع توي سينه اش. به شکل بدويت عرياني اش، موهاي تنش که تصوير شفافيت اش را از دست مي دهد، رنگ سرخ محو روي صفحه ي تلويزيون، جاي تنش را در هم تنيده آنطور که مچاله شده، پر مي کند.
مي داني اين اوست، من ام. نگاه مي کني خودش را که پاهايش را، دستهايش را، در هم تابيده، تکان مي خورد، از اين پهلو آن پهلو مي شودش مي فهمي. يک سوال مي ماند: او کيست؟ هميشه مي ماند.
آنوقت تصوير، اول کدر مي شود، بعد سرخ مي شود. همه چيز سرخ مي شود. جاها سرخ مي شود، درخت ها برگهايشان سرخ مي شود، تنه هايشان، موهايش. مي بيني رنگ سرخي اش از دورش احاطه اش مي کند، به همه جا مي رسد. او، من، هنوز جنين، دستهايش را توي پاهايش را توي سينه اش جمع کرده مي لغزد از هيچ سوي به هيچ سوي، نه رنگش سرخ مي شود، توی تصويرش وقتي همه جا سرخ است نه اين "چند سالش است؟" به چشم مي آيد، جز همان " او کيست؟" : جنين چندين ده ساله ی روي تختي خوابيده ي مردي / که يکهو تصوير بر مي گردد: ديگر همه چيز سرخ نيست، فقط اوييست تن اش که سرخ مي شود. سرخ با زاويه اي که سرخ سرخ هم نيست. طيف از خونيست تا سياهي سيال که روي ملافه ی روي تختي که خوابانده شده، پخش مي شودش توي فيلم معلوم نيست.
حالا بايد آن لحظه ها را به ياد بياوري، وقتش است. به خودت مي گويي: از خودت بپرسي؟ مي گويي نه، به خودت. انکار مي کني.
سرت را توي دستت مي گيري. نگاهت را توي کف دستت مي اندازي. چشم ات را مي بندي. کف دستت را روي پلک بسته ات فشار مي آوري تا همه چيز محو شود که بعد هاله ي بينابين سبزي مي آيد جلوي چشمت که اول اش از آنقدر محو است اش نمي تواني ببيني ولي هي که بيشتر مي گويي نه به خودت. بيشتر بهتر شفاف تر مي شود سبزي اش کم کم سرخ مي شود. محوي اش مردي - جنيني مي شود: خودت را مي بيني که اوست، من ام؛ کم کم جاجاي بدن ات را لختي اش را تشخيص مي دهي، سرخي اش را از خون.
مشوش آنوقت چشمهايت را از دستهايت رها مي کني. فکري مي شوي ديگر يعني هرگز بشود چشمهايت را ببندي او را نبيني؟
چه قدر اين به چيزهايي که او مي نويسد شبيه است. مي پرسي " او" کيست؟ مي گويي به خودت: هرکس. مي گويي اين ترس از همه ی هرچه خوانده ام – نوشته ام - مي آيد. مي ترسي ترست از ديگر نتواني چشمهايت را ببندي اصيل نباشد. مي ترسي ترست از اين تصويرها اصيل نباشد. براي همين مي پرسي، هي مي پرسي: او کيست؟ توي فيلم او، تو نيست؟ من نيستم؟ براي همين انکار مي کني. براي همين بيشترين امکان همان است که اين اتفاقي نباشد که افتاده باشد.
او، آن مرد توی تصوير، آن من توي فيلم، لخت است. تو يادت نمي آيد لخت بوده باشي، خوابيده بوده باشي روي تخت ات – آن تخت توست. آن ديوار پشتي ديوار اتاق توست. آنجا همه چيزش نشان مي دهد که او تويي که لخت روی تخت جنين واره افتاده اي که بعد... – يادت مي آيد که هيچوقت برهنه ی برهنه نخوابيده اي تا آنوقت. مي گويي اين را هم يکجايي يک وقتي نوشته اي – خوانده اي – و اين لحظه... مي فهمي اين را هم دارد نشان ات مي دهد. اين هم تويي که داري به تلويزيون نگاه مي کني که توي تصوير باز هم تويي که جنيني جمع شده اي توي خودت که کم کمک سرخ مي شوي از بعد از اينکه آن همه چند سالت است گذشته و همه چيز از سرخي سياه مي شود، محو مي شود.

و آنوقت اينجا تو، توي رحم. سياه و لزج و خون. بي صداي قلبي توي گوشت که آرام ات کند، مادرت.

سيزده دي هشتاد و دو

2004-01-28T04:09:00.000-12:00

خوش آمدید.

این نمایش یک مقدمه است.
شما این جا چیزی نخواهید شنید که قبلا نشنیده باشید. شما اینجا چیزی نخواهید دید که قبلا ندیده باشید. شما اینجا هیچ چیز از آنچه که همیشه اینجا دیده اید نخواهید دید. شما اینجا هیچ چیز از آنچه که همیشه اینجا شنیده اید، نخواهید شنید.
شما چیزهایی خواهید شنید که قبلا دیده اید.
شما چیزهایی خواهید شنید که قبلا اینجا ندیده اید.
شما نمایشنامه ای نخواهید دید.
حس فضولی تان ارضا نخواهد شد.
شما بازیی نخواهید دید.
اینجا بازی نخواهد شد.
شما نمایشی بدون تصویر خواهید دید.
شما در انتظار چیزی بوده اید.
شاید انتظار چیز دیگری را داشته اید.
انتظار دیدن اشیایی را داشته اید.
انتظار حال و هوای خاصی را داشته اید.
انتظار دنیای دیگری را داشته اید.
انتظار هیچ دنیای دیگری را نداشته اید.
به هر حال در انتظار چیزی بوده اید.
در نهایت شما در انتظار چیزی بوده اید که اینجا می شنوید.
اما در اینصورت شما هم منتظر چیز دیگری بوده اید.

پیتر هاندکه - محاکمه

2003-12-16T10:41:00.000-12:00

گفتي که مرده باد
زخمي عظيم از کوه خورده باد...

بيست و شش آذر هشتاد و دو.

2003-12-14T09:39:00.000-12:00

زين دوهزاران من و ما هين عجبا من چه من ام
گوش بنه عربده را دست منه بر دهن ام
چونکه من از دست شدم در ره من شيشه منه
ور بنهي پا بنهم هرچه بيابم شکن ام
.
.
اين شکن ام... آن شکن ام... اين شکن ام... آن شکن ام... اين شکن ام... آن شکن ام... اين شکن ام.... آن شکن ام.......

« در کانون عدسي مقعر» *

" آقايان! فقط يک بچه موش بود. داستان خودش مخاطبانش را انتخاب مي کند. با همه ي اين حرفها خونش هم سرخ بود. "
اين ها اولين جملاتي بودند که حکمت در اولين روز همايش در سالن کنفرانس دانشکده ی علوم! به عنوان اولين سخنران فضا را مشوش کرد. همه حضور داشتند، آقای صادق رييس دانشکده ي ادبيات هم بود کنارش آقای دکتر زيبا رييس دانشکده ي الهيات و کمي آن طرف تر هم جناب دکتر منصور رييس دانشگاه. خانم شعرباف رييس دانشکده ي علوم هم طبق معمول کنار دکتر گلزار نشسته بود، گلزار رييس دانشکده ي هنر.
ازينطور حرف زدن حکمت بود شايد که هيچکس نفس هم نمي کشيد انگار از بس همه چي وانهاده شده به نظر مي رسيد در فضا توي آن لحظه! متن سخنراني اي که تنظيم شده بود اينطور آغازي نداشت، منصور گيج شده بود. او هميشه متن سخنرانيها را قبل از ايراد مي خواند و اينبار هم خوانده بود و مطمئن بود از موش يا داستان توی آني که خوانده بود خبري نبود، تا به خودش بيايد هميشه دير مي شده بود. رنگش ملتهب بود و به نظر مي رسيد نمي خواهد عصبانيت اش را نشان دهد. محمودي به پاي زيبا زد که دارد چي مي گويد؟ زيبا شانه بالا انداخت. اميدوار بودند که حکمت بداند دارد چي مي گويد. زيرچشمي به وزير نگاهي کرد منصور و اثري از نگراني در چهره ي وزير نديد، يا عصبانيت. کمي آرام گرفت.

وقتي به ادامه ي اين داستان مي رسم، گريه ام مي گيرد. فکر مي کنيد دست خودم باشد؟ من که گربه نيستم. يک ضربه همه چيز را تعيين مي کند.
مي خواهم بگويم آن مردي بود قد بلند داشت با شنلي روي دوشش که سرخ نبود. هميشه فکر مي کردم بايد سرخ باشد. همه ي اين ها در امتداد هم مي شد. نمي دانم چطور بود که اسم هر کدام شان را مي دانستم! کجاي ناخودآگاهم نگه شان داشته بوده ام؟! تنها نشانه ي آشنايي من با اين تصاوير، براي آنکه گيج نشوم، بچه موش بود؛ خونش هم سرخ بود. اگر گيج مي شدم، هيچوقت ادامه پيدا نمي کرد. مي گفت داشت نگاهم مي کرد، موهايش سرخ نبود، شنل اش هم سرخ که نبود! دستهايش هوا را مي شکافت مي خواست که بگويد، کمي عصبي به نظر مي رسيد. جام بلور خالي توي دست اش بود. اتاق ها کف شان مثل همه جايشان از چوب بود. چوب هاي بوي نا مي دادند زير پا چرق چرق داشتند مي شکستند از پاشنه هاي بلندي که صدايشان روي چوب نم گرفته، مثل خفه گي مي بود. اگر فقط کمي گيج مي شدم اينطور در امتداد هم نمي شد بيايند. همه چيز را ديده بودم قبل تر از آن هم اما هر تکه اش را جدا ديده بودم يا توي بيداري ام بوده بود که ديده بودم. يکطوري بود حالا که يادم مي آورم اش انگار هر تصوير يک تصوير نبود. من توي آن خانه ي چوبي داشت از هم مي شکست، بودم و او همان بود که پشت تريبون بود، ايستاده و مرد شنل اش سرخ نبود، بود که هر دوتايشان انگار يکي بودند توي چند حالت چون هرچه فکر مي کنم يادم نمي آيد اما مي دانم که همان وقت اتفاق ديگري هم داشت بوده مي شد و يادم هست که مي ديدم خودم را دارم دهانم را مي برم نزديک لبهايش انگار اختيار پاهايم با خودم نمي بود چون دستهايم را حلقه مي کردم از زير شنل سرخ نبودش دور گردن اش موهاش بلند مشکي – سرخ نبود، و لبهايم را مي بردم نزديکترش داشتم مي شنيدم يا مي گفتم: آقايان! فقط يک بچه موش بود! و بود و خون سرخ بود. گريه مي کردم داشتم، مي ديدم جاروي بلندم را توي دستم که دارد بچه موش بود فقط، فرار مي کند را بزنم روي جمجمه اش بترکد و مغزش: خونش، بپاشد به صورتم يا پاهايم؛ پخش شود روي سنگ کف حياط که سفيد شده بود از بس برف ديشب باريده بود. گفت، دست اش را آورد نزديک تر، بي بترسم، مي گذاشتم حالت عصبي دستهايش: چشمهايش در منافذ وجودم رخنه کند؛ مي گذاشتم پهلوهايم را لمس کند. مي گذاشتم موهايم را از توي پخش صورتم شده بودند جمع کند و مي گفت مي خواست، نفس اش چه قدر گرم بود توي گردنم مي پيچيد مي نشست لاي بين سينه هايم. اين ها را داشته مي بودم و حکمت هم توي همه ي لحظات اين تمناها سرجايش بود مي ديدم وزير فکر مي کند اين مردک دارد چي مي گويد.

" چيزي که بعد از همه ي اين سالها برايم مانده همين ترسهاست. نمي خواهم کسي را يا خودم را گول بزنم. من بازيگر نيستم. براي همين وقتي آقاي مصاحب ( رييس دفتر دکتر منصور) با بنده تماس گرفتند و اظهار کردند که من از طرف شوراي برنامه ريزي همايش به عنوان اولين سخنران روز افتتاحيه انتخاب شده ام، در حالتي نبودم که بتوانم تمرکز کنم. همه ي ما، آقايان! با ترسهايمان عياق مي شويم، بزرگ مي شويم و فراموش مي کنيم شان. ولي گاهي که غافلگيرمان که مي کند موشي يا خون، باز مي گردند. به جناب مصاحب گفتم باشد، باشد. حتمن خدمت خواهم رسيد، همانطور که داشتم به لاشه ي بچه موشي نگاه مي کردم که آيا واقعن سرنوشت اش اين بود که به دست معلم پيري مثل من، اينطور منکوب شود؟ مثل يک نوشته روي کاغذ نقش سنگ سفيد کف شده بود با آن پاهاي کوچک اش و بهت مرا برده بود."
خانم شعرباف احساس کرد گلويش دارد مي سوزد، احساس سوزشي از ترش کرده گي اي که از کلمات در معده اش، مري اش پديد آمده بود. به گلزار نگاه کرد، حالت تهوع اش بيشتر شد و ديگر تحمل شنيدن موش را مابين نگاه ها، حرف ها، دست تکان دادن ها نداشت. دستهايش را دو طرف پيشاني اش گذاشت، روی شقيقه هايش و فکر کرد اگر بالا بياورد، طوري باشد که بريزدش روي دکتر گلزار، رييس دانشکده ي هنر و معماري.
محمودي – معاون طرح و برنامه ي دانشگاه – برافروخته بود. توي ذهن اش دنبال هرچي مي گشت مي رسيد به "من بازيگر نيستم". دست مي برد به چهره اش، عينکش را صاف مي کرد، هي.
فکر کرد فرصت خوبي است اگر وزير يا منصور از جايشان بلند نشدند، خودش اولين نفر باشد که به عنوان اعتراض سالن را ترک مي کند. زيبا منتظر بود، اما يکچيري مي ترساندش: چرا اينطور همه را بهت گرفته بود؟ چي توي فضا موج مي زد که اين سکوت را، سکون را مي آورد؟! خوبي اش اين بود که روز افتاتحيه مهمان هاي اختصاصي دعوت شده بودند و اصلن اين حرف ها را که عوام نمي فهمند.

اينجاهاي نوشته به اين فکر مي اندازدم که رهايش کنم. ذهنم خسته تر است که معماي کسي را حل کند که دارد توي هزراتوها تصويرها را يکي مي کند، آدم ها را مچاله مي کند چهره هايشان را و جايشان را با تکه هايي سنگ يا چوبهاي تراشيده ي توخالي پر مي کند. کرخي مورمورم مي کند بوي لاشه ي موش و ياد خون اش بچه موش پخش مي شود توي حافظه ام. مي پرسم چرا بايد توي فاصله هاي سفيد بين خطوط دنبال روايت بگردم؟ بهتر است چند خط را خالي بگذارم.

.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.

بين اين آشفتگيها هرچيزي ام گم مي شود، بهم مي شود. ماهيت چيستي ام زير سوال مي برم، را لالبلاي ياد آورده گي لحظه هايي که به وضوح خودم را مي بينم که ايستاده ام روبروي مردي شنل پوش سرخ نيست موهايش سياه – سرخ با قدي بلند که با چشمهايش دارد تقاضا مي کندم و احساس مي کنم که مورد خواستِش واقع مي شوم همان وقتي که دارم واضح تر مي بينم که من ام و آگاهي ام هستش آن لحظه را در نگاره اي مه آلود اثبات مي کند که معلق ام؛ فراموش مي کنم. حکمت را روي سن پشت تريبون مي بينم و دنبال خودم مي گردم که کجايم چون حتمن يکجاي آنجا من هم هستم که دارد يادم مي آورم، شايد در شعاع نديداري ام ايستاده باشم و شايد نه با هيچ عنواني در آن برش زماني – مکاني. و شانه هايم مي لرزد از حجم خون بچه ی موشي که در ذهنم شتک مي بندد، را هم حس مي کنم هم مي بينم!

ادامه دارد

* حوالي همايش جلال الدين محمد رومي (بلخي) در تهران!

2003-12-07T11:32:00.000-12:00

پسر کوچکتر: اون چيه؟
حوا: کدوم؟
پسر کوچکتر: اون.
حوا: چوبه.
پسر کوچکتر: اون چيه؟
حوا: کدوم؟
پسر کوچکتر: اوني که اندازه مي گيری؟
حوا: اين؟
پسر کوچکتر: آره.
حوا: سايه ی چوبه.
پسر کوچکتر: سايه ی چوب به چه درد مي خوره؟
حوا: تا اين سايه ی چوب تموم شه بايد برگردم خونه... اول بزرگ بود، الان کوچولو شده.
پسر کوچکتر: اگه سايه ی چوب تموم بشه، چي مي شه؟
حوا: اگه سايه ی چوب تموم بشه، من زن مي شم. چونکه من ظهر به دنيا اومدم. ظهر که بشه اين چوب سايه نداره، منم نه سالم مي شه و ديگه نبايد با پسرها بازی کنم.
- روزي که زن شدم، محسن مخملباف -

« دفاعيه »
3- اعدام

رسيديم که، دير شده بود. هميشه دير مي رسيديم ما. اول اش هم به آخرهايش رسيديم. به باد رسيديم به موهاي معلق رسيديم توي آبي بود، سبز بود، ما.
از کودکي مي شناختيم اش ما. نبايد مي گذاشتيم آن اتفاق بيافتد، ما. مي دانستيم، هرکس به آن دوتا تيله ها نگاه مي کرد مي دانست، ما که سايه ی بلندش مي افتد روی زميني که دير مي رسيديم ما، اولش هم که دير رسيده بوديم از آخر.
هيچوقت ما را نديد وقتي توي نگاهمان نگاه مي کرد و ما هيجوقت براي نمي ديدمان ناراحت نمي شديم، بهمان بر نمي خورد؛ نبايد مي ديدمان اش. مي دانستيم اگر ببيندمان فکر مي کند برايش دل مي سوزانيم داريم. دلمان نمي سوزد، ما. دل نداريم ما. اگر سراغ از کلمات شما گرفته ايم بعد از دير رسيده ايم مان شده که راه ديگري نداريم به خاطر موهايي که دارند سفيد مي شوند توی معلق اند توي آبي - سبز اند؛ ما.
بعد از آن روز بود که رسيديم، ما. وقتي بود بعد از آن روز رسيدنمان که همه چيز باز از نطفه آغاز مي شد. موها را هميشه باد مي برد مي اندازد جايي از آنجا همه چيز خاک است وقتي شروع مي شود باز، تجزيه که مي شوند موها دارند، خاک اند. آن روز بود که موهايش را باد داشت مي برد شد، دير رسيديم ما. رحم بود، مردانه گي بود، يک خطا هميشه هم بود براي همين هميشه دير مي رسيده بوده ايم، ما. رحم مال زن بود، زن شک داشت. مردانه گي را باد آورده بود، ديده بوديم ما شک داردش را. به تشنج هايش اعتنا نکرده بود، برآمدگي شکم اش را. پدر نداشت، همين است که مي گوييم دير رسيده بوده ايم، ما.
سايه هاي کلاغ ها پرواز مي کنند آن دور را مي ديديم ما. تيله هايش را مي خواستند از توي نگاهش بود، در بياورند. کلاغ ها بعد از هر چه قدر مي مردند بود که لاشه شان مي افتد هرجايي که گوشت تن اش با پر و کرکشان و خونشان قاطي شده مي افتند آن جايي که همه چيز خاک است وقتي شروع مي شود باز، همين است که دير مي رسيديم ما. هرجا – همه جا – هميشه يک کلاغ مرده بود لاشه اش که دير مي رسيديم ما. همين بود که مي دانستيم همه چيز از سر گرفته مي شود، ما.
اجازه داشتيم کارهای ديگري کرده باشيم، ما. فکر مي کرديم لااقل داريم، يا. اينکه نمي توانست ما را ببيند دستمان را باز مي گذاشت. مي دانستيم نبايد آن اتفاق بيافتد، ما که يکچيز ديگر بشود. از کجا مي دانستيم؟، ما. بايد ما يک اتفاق ديگر مي انداختيم. اين شد که آبي شد، سبز شد چشمهايش. سبزش کرديم هم آبي چشمهايش را، ما. اشتباه کرديم ما. همه چيز هم دست ما نبود. يکي از ما يا همه مان يک خوانده را يکطور ديگر بايد مي خوانديم ما، نخوانديم آنطور که بايد مي خوانديم وگرنه کور مي شد. هربار اشتباه خوانده را خوانده بوده ايم ما. با واژه ها بازي نمي کنيم، ما. نتوانستيم توي ضميرهايتان ضمير ديگري براي خودمان پيدا کنيم، ما.
آبي بود، سبز آسمان که باد مي آمد بود روزي که دير رسيده بوديم، بود. از باد زودتر نمي توانستيم جايي باشيم، ما. سوار باد بوديم خودمان چون. شايد حلول مي کرديم ما خودمان بوديم در رحم زن ها که نطفه بسته مي شد، دير مي رسيدم از خودمان. شک داشتند زن ها به آمدن چيزي درشان از مردانه گي، کسي نبود وقتي! مبتدا مي گوييم، ما: مبندا از رحم آمده بود يا از چي آمده بود؟، مي پرسيديم هميشه از هرکه به ما مي خواست بپيوندد، ما. جوابش را اگر مي دانست چشمهايش سبز مي شد، آبي. کورش مي خواستيم کرده باشيم، ما. خوانده را اشتباه مي خوانديم ما. از سايه های کلاغ ها چرخ مي زدند توي آبي بود، سبز بود آسمان، باد مي آمد مي فهميديم باز اشتباه خوانده بوده ايم. نبايد مي خوانديم، بايد تکرار مي کرديم. ياد نگرفته بوديم تکرار کنيم، ما. از رو مي خواستيم خوانده باشيم، از تو نه، ما. فکر مي کرديم دارد نمي بيندمان، ما کاري کرده بوديم که مي توانست هيچي نبيند حتي اگر، ما را داشت مي ديد. همه جا، هرچه مي ديد ما بوديم. همين هم بود چون ما يک اتفاق را در يک اتفاق ديگر ادغام کرده بوديم. فکر مي کرده ايم ادغام کرده ايم، ما. اين شق سوم بود که موقع شده بود، نمي فهميديم ما. نتوانستيم در کلماتتان چيزي پيدا کنيم که درش گنجانده شويم، ما. بين اسمهايتان اسمي نبود که ما را در ما فريب ندهد.
بزرگ مي شد داشت. شبيه ماها نبود، خيالمان راحت بود که دارد مثل ماها نمي شود. شک داشت زن که از اوست با آن تيله های وسط حفره هاي قعرش. از باد مي آمد فرار مي کرد زن بعد، هميشه. شک داشت که هيچوقت به آن اتفاق افتاده بوده يا باد آن کودک را آورده بوده از کودکي اش همانطور بزرگ که شده بوده با آن چشمهايش سبز بود، آبي. نگاهش مي کرد دارد بزرگ مي شود را شک داشت با هم نسبتي دارند، خوني. مي دانستيم شک داردش را، ما. به فکر زن نبوديم ما. همه چيزش فرق داشت وقتي بزرگ مي شد داشت، فقط به خاطر تيله هاي اش. مي ديديم ما. همه جا هيچ جا از ما دور نبود که نتوانيم اش ببينيم. يکجورهايي از هرکس عقب مانده بود، بود. مي دانستيم ما، يک فرقي را باعث شده ايم ما. خوانده بوديم ما يک چيزي را که آن اتفاق نيفتد، نمي دانستيم چي مي شود را، ما. مي خواستيم آنطور نشود فقط که شده بود، مي دانستيم چطوريست. همه چيز را در موردمان مي دانستيم، براي همين اسمهايتان افاقه مان را نمي کند، ما.
بزرگتر مي شد داشت، نمي فهميد بيشتر از هرکس، ما مي دانستيم چرا نمي فهمد، زن نمي دانست، خودش را نمي توانست ببخشد داشت مي شد. کسي مقصر نبود، خودش را نمي بايست سرزنش مي کرد. نمي فهميد. نمي خواستيم برايش کاري کرده باشيم، ربطي به ما نداشت زن. به زن فکر نمي کرديم، ما.
بلاهت از چشمهايش بالا مي گرفت، سبز بودند، آبي. کاري از دستش بر نمي آمد، همين بود که مطمئن بوديم کاري را که ما کرده بوده ايم را نخواهد کرد. کلاغ ها اما مي گفتند سايه هايشان روي کنار سايه ي بلندي که هنوز محو نمي شد از او، ما؟، بالاي طناب دور گردنش که دير رسيده بوده ايم، ما. چون خودش را نمي بخشيد نگاه هاي اش، زن سنگين بود روي ما. دل نداريم ما. نفرت حالي مان نمي شود، ما. پرسيده بوديم مبتدا از رحم آمده بوده يا از چي؟، نگفته بوديم مبتدا را ما مي گوييم، توی کلمات شما مبتدا مي شود آدم. سکوت کرده بود وقتي پرسيده بوديم که خوانده بوديم اش تا کور شود، عقب مانده شده بود، آبي شده چشمهايش سبز. يک اسم پيدا نکرديم مثل آدم نباشد که به ما بيايد، ما مي دانيم از رحم آمده ايم. مبتدا را به مايمان راه نمي دهيم، ما.
دل داشت او، زن ويرانش مي کرد با نگاه هايش. نمي خواست پسر باد داشته باشد، زن. به زن کار نداشته بوديم ما، فکر نفرت را نکرده بوديم ما. فراموش کرده بوديم چرا ما، شده بوده ايم ما! همين اش بود که همه چيز دست ما نبود. ما دست ما نبود. ما وهم کرده بوديم داريم چيزي را تغيير مي دهيم. ما داشته بوديم در جهت باد حرکت مي کرده ايم. ما ساکنان اش بوده شده بوديم، نمي دانستيم ما. همين است که سراغ واژه هاي شما آمديم.
وقتي رسيده بوده ايم ما از آخرش دوباره داشت مي شد از مويش داشت با باد مي کنده مي شد برده مي شد تا خاک است هرجا که دوباره همه چيز از خاک است که مي شود؛ دير رسيده بوده ايم ما. زن را کشته بود وقتي پسر باد بود که دير رسيده بوديم ما، به خاطر چشمهايش چون شايد فقط براي آنکه زن چشمهايش آبي نبود، سبز که اول چشمهايش را در آورده بود چون ديده بود خون را نمي توانست بفهمد که ما از اول کورش کرده بويم فقط مي توانست چشم ببيند، برای همين ماها را ديد که دير رسيده بوديم، خنديد. اين شد که ماها در اشتراک يک اتفاق شديم ما، ما.

شانزده آذر هشتاد و دو

2003-12-05T11:37:00.000-12:00

سايه ات را هم نگذاشتند در آغوش بگيرم
نامت را هنوز کامل بر زبان نياورده بودم
که گفتند آخرين دفاعت چيست؟
- رضا چايچي -

« دفاعيه »
2- کرکس ها

بايد اعتراف کنم چه چيز را، نمي دانم. پنجه هايم سر مي شوند. سفيدی کاغذ تويش فريادها دردشان از چشمهايي که آن همه خواسته ام شان: سرخ و کاش فقط موها بودند که مي سوزند بويشان بزند توی دماغ من از اين پشت که نمي خواهم نگاه کنم اگر نکنم صدای جيغي که کشيده مي شود از، بلندتر مي شود هي چون کاش فقط ناخن مي کشيديد يا نه! روی بين سينه هايش نامردها، نه! جای بوسه های من را سيگار روشن، خاموش نکنيد، روی بازوهايش نه! من اگر نبينم نمي توانم بشنوم يا اگر نشنوم نمي توانم خودم را بزنم به نمي دانم. بس است! من چي ها را بايد بگويم تا ديگر کاری به ساقش نداشته باشيد به لبهايش را نزنيد توی صورتش که رد دستهايتان نه، پنجه های دريده تان نماند زير بين پاهايش رد سوزن روی سوزن.
دستهايم مي لرزند. مي گويد مي تواني نگاه نکني. وقتي نگاه نکني همه چيز تشديد مي شود. او دارد دردش مي آيد که از لذت نمي شود جدايش کرد، مي گويد خودت بارها نوشته اي، يادت نيست؟ توی لحنش صميميت لحظه ايست که سيگار را دودش مي دهي توی صورت کسي و سرفه مي کند کسي وقتي، مي خندی. مي گويد همه چيز را مي نويسي با همين صدای جيغ هاي او که دارد از ديوار رد مي شود مي آيد توی گوشت، مي شنوی؟ بارها هم نشنيده ای مگر قبل ترها از درد توی لذت؟، نمي گفته ای من دارد از من جدا مي شود، يادت هست؟ دارد من از من اش که آرزو مي کند کاش هيچوقت نداشته بوده اش، جدا مي شود، مي رسد به تو. توی لحنش خصومتي نيست. تقسيم ناموزون هجاها هم توی بازدم اش نيست. همه ی کلمات اش يک آهنگ بيشتر ندارند توي صداهای جيغ هاي از شيشه ی روبروي من رد مي شوند، تکرار مي شوند، بلند مي شوند، خاموش مي شوند، از نا مي رود. بس است، نامرد!

- آقای دکتر! مگر کسي اينجا به شما اهانتي کرده که شما اينطور از کلمات رکيک استفاده مي کنيد. من هم مثل شما تحصيلاتي داشته ام. نمي توانيد به جاي ناسزا به من هم بگوييد دکتر؟ من موقعيت يک بيننده را درک مي کنم. شايد فراموشتان شده که نوشته ايد لحظه در لحظه ساکن وقتي مي شود، دارد جاودانه گي را يگانه مي شود؛ هوم؟ يا شما داريد وهم مي کنيد که دارد او درد مي کشد، چون مي شود از بُعد رها شد، نه؟ مگر زمان فريب نيست، يا مکان؟ پس ما که اينجا نيستيم. شما در مقام بيننده که هستيد نمي توانيد خودتان را تماشا کنيد بالای اين ديوارها، طاق ها که تويش زني را دارند شکنجه مي کنند و مردش را که دارد تماشا مي کند؟، اين اصلن حقيقت ندارد، دکتر! شما مي دانيد که اين فقط دارد توی ذهن شمای تماشاچي و توی ذهن آن زن – احيانن مي شناسيدش؟ - منعکس مي شود، از چيزی که در لحظه ای متعلق به هيچزماني موقع شده در مکاني که اتفاقن آن هم در ذهن کسي که مي توانسته از بيرون همه چيز را هدايت کند؟ از بيرون آقای دکتر، از بيرون زمان - مکان. اما از بيرون ذهن يک بيننده ی ديگر هم؟ شايد.
انگار لبخند را روی لبهايش، توي مردمکهايش، لای چينهای پيشاني اش حک کرده اند مي ماند زهر خنده هاي فاتحي که دارد هر طرف را نگاه مي کند از قله ای که زير پايش سبک است و آن ته هايش مي فهمد دارد مي ترسد از همه ی اين بلندي؟ صدايم مي لرزد اگر اصلن در آمده باشد: من بايد چي ها را بگويم، مي گويم تا، رهايش کنيد. دوام نمي آورد. خواهش مي کنم. مي گويد خواهش؟ صورتش را مي گيرد. مگر از هيچکس آدم چيزی مي خواهد وقتي مي شود همه چيز را خودش داشته باشد؟ مگر اين حرفهای خود شما نيست؟ من مي توانم به آنها بگويم ديگر ادامه ندهند، اما مگر دارد ادامه پيدا نمي کند؟ همه اش مگر ديگر مي شود جلويش را گرفت؟ او ديگر هميشه تا زير داغ شکنجه مي ماند، جيغ مي کشد و صدايش را شما نمي توانيد انکار کنيد هميشه که در گوشتان خواهد آمد.

- دکتر! من شما را درک مي کنم. نمي توانم به خودم اجازه بدهم از شما بخواهم که مثل خيلي ها به اينجا که رسيده، خودتان را بگويم که به التماس بيفتيد يا به انکار هرچه گفته ايد يا بخواهم که هرچيزي بنويسيد که دشتنوشته تان پيش ما بماند. نه! من خودم را گول نمي زنم که بعد بگويند شما تحت فشار چيزهايي گفته ايد که استنادی به گفته هاي آدمي که دارد هرطور زير شکنجه ست، نمي شود کرد. نمي خواهم ازتان قهرمان درست کنم. من مي توانستم کاری کنم که دارد زير اين دردها وقتي هست، شما را هم ببيند و آنوقت همه ی ما نگاه استيصال را توی چشمهايش مي ديديم و شما مي توانستيد بعد ازين ديگر فکر کنيد مرديد، مگر؟
دکتر! او نمي فهمد، او هيچوقت نخواهد دانست که شما اينجا آرام روی صندلي تان نشسته ايد و داريد نگاهش مي کنيد و صداي جيغهايش را مي شنويد و دستهايتان از ترس مي لرزد. او هرگز نخواهد دانست که شما وقتي داشته ايد صدای دردفريادهايش را مي شنيده ايد، داشته ايد مي نوشته ايد که دارد چي مي شود.
نکنيد موهايش را اينطور که آي خفه شو کثافت، که من اينجا عضلاتم از کار مي افتند که هرچي بگويم، دارم مي گويم هرچي فحش و ناسزا هم بگويم که دارم مي گويم اما دردش مگر کم مي شود که من هرچه بگويم، بگويم. من چي بايد بنويسم که رهايش کنيد، اگر بتوانم بنويسم که دستهايم يارم نيستند که نبوده اند هيچوقت اگر مي بودند که حالا داشتم اين توی مردک را خفه مي کردم با دستهايم که يارم نبودند که بنويسند نه از نوشتنشان خودم را خفه مي کنم، نمي شود صدايش را کم کنيد که جيغ اش قلبم را برده زير پتک، نمي شود؟

- هرچه زودتر همه چيز را بنويسيد، زودتر دردش تمام مي شود. هرچيزی که اينجا دارد مي شود را زودتر که بنويسيد زودتر راحت مي شوي. من مي خواهم اين لحظه را که دارد مي شود بنويسي ولي اينجا نباشد. نمي خواهم کسي، هيچ زني، توي آن اتاق زير شکنجه باشد توی نوشتن تان. نمي خواهم هيچکسي، مردی، وامانده باشد توي تماشای آن زنش. نمي خواهم اصلن اين اتاقها باشند، سقفي باشد، مني باشم. نمي خواهم فريادي، جيغي، بوي موي سوخته اي يا سيگاری روی تني خاموش مي شود، باشد توی نوشتن تان. مي خواهم ماها باشيم. اينجا باشد. همه چيز اينطور که هست باشد. اما ماها، ماها نباشيم. اينجا، اينجا نباشد. همه چيز همينطور که هست، نباشد. او اگر از حال برود وقتي، اجازه نداري بنويسي. وقتي فقط صداي جيغ اش را مي شنوي مي تواني بنويسي. خط خوردگي اجازه نداري داشته باشي. صراحت اجازه نداري داشته باشي. توي لفافه حرف زدن، اجازه نداری داشته باشي. دکتر! زمان دارد نمي گذرد. من مي توانم معلق نگه ات بدارم، بنويس. شکايت اجازه داري نداشته باشي. صداقت اجازه داری نداشته باشي. قضاوت اجازه داری نداشته باشي.

مي نويسم لبهايم را روی لبهايت که مي گذارم، مي مکم... مي مکم... مي مکم... احساس مي کنم خونم با خونت قاطي که مي شود دارد، تجزيه مي شويم، ترکيب مي شويم، تصعيد مي شويم داريم و در لحظه – مادام – علقه مي شويم.

2003-12-03T09:20:00.000-12:00

در وفا نيست کس به ما استاد
پس وفا از وفا بياموزم

- شمسنا: مولانا -

مستند سه
نشئگي

من شاهد فروريختن بوده ام. من وقتي داشته ام آن کار را مي کرده ام فکر می کردم دارم هستم. من وقتي داشته ام سقوط مي کرده ام دستهايم را باز کردم تا پرواز کنم. من بودن را باور نکرده ام. من هستن را به تعويق انداخته ام. من روی ديوار – هر ديواری – خط کشيده ام. من روی واژه ها خط کشيده ام. من خوانده شدن ام را به تعليق در آورده ام. من ساعتها از پشت پنجره به کوچه نگاه کردم به آن ديوار بلند نگاه کردم به ساعتم نگاه نکردم به باران نگاه کردم به خيس شدن فکر نکردم به تب فکر کردم به شب. من به مادرم مي انديشيدم به پدرم، که سالها بودند مرده اند. من به برادرهايم گفتم ترسوها. به خواهرهايم مي گفته ام وقتي مي شود فاحشه بود چرا خودتان را آتش نمي زنيد؟ من به بودن فکر نکردم من در بودن بوده شدم. من همه ی ساکنان ام را دوست داشته ام به همسايه ام احترام گذاشته ام. من آن وقتي که داشتم به برادرم مي گفتم من هيچوقت برادري نداشته ام توی بعدی بودم که آسمان را مي شد ديد، مي شد ستاره ها را شمرد. من به هيچکس پناه نبرده ام. من به هيچکس ترحم نکرده ام. من قسي بوده ام. من به قساوت عادت نکرده ام. من به کلماتي که مي نوشته ام عادت نکرده ام. من به درهای ميله ای فکر نمي کردم. من وقتي پرواز مي کردم داشتم سقوط مي کردم. من نمي فهميدم که دارم پرواز مي کنم يا سقوط مي کنم يا به ميله ها مي انديشم. من به واژه هايم پشت کردم. من ديوارها را فروريخته ام و شاهد فروريخته شدن بوده ام. من پرده ها را دريده ام. من کبوترها را سر بريده ام تا با خون گرم بنويسم. من وهم مي کردم که کبوترها سر بريده مي شوند، من نمي دانستم کبوتر، کبوتر نيست فقط کلمه ست. من نمي دانستم عنقريب، عنقريب نيست، همان لحظه ست، لحظه مادام است را نمي دانستم. من زير آوارها مدفون مي شده ام. من غربت را مي زيسته ام و تکرار مي کرده ام تا باورش کنم. من ديگر خورشيد را نتوانستم بفهمم. من خاکسترها را به باد دادم. من قاصدکها را سوزاندم، خاکستر به باد دادم. من دارم تقليد مي کنم. من هنوز هم همان تکرارها را تکرار مي کنم. من، لبهايم، احساس لرزش شديدی مي کنم. من به آن ساعت که همه چيز وهم است نمي توانم برسم. به هيچ چيز نمي توانم برسم. به فردا هم نرسيدم. به وقتي بچه ام مرده به دنيا مي آيد نمي رسم. من به زنم نرسيدم تا مرد وقتي داشت مي مرد من به بچه ام فکر مي کردم که چه خوب شد مرد و گريه نکردم. من برای آنها نقشه نمي کشيدم من به ترکيب اريب خطوط چهره ی جنيني فکر مي کردم که مچاله دارد مي شود. من لازم بوده ام. من متعدی نبوده ام. من دروغ نگفته ام. من در دروغ نگفتن ام صادق بوده ام.من وقتي مي ميرم متعدی مي شوم. من حسود نبوده ام من به برای همگاني خطرناک بوده ام. من مستوجب هيچ عقوبتي نيستم. من وقتي به آن ساعت نمي رسم عذاب مي کشم. من را اگر اعدام مي کنند راضي مي شوم. من به نان راضي نمي شوم. من به خواب راضي نمي شوم من به جماع راضي نشده ام. من له له نمي زده ام. من دنبال فرصت نمي گشته ام. من به ترسهايم اعتنا مي کردم. من به وقتي به آن ساعت برسم خواهم خنديد. من توی عکسهايم هم خنديده ام. من توی چشمهايم هم خنديده ام. من از وقتي با من جمله هايم را شروع مي کنم از من دارد خوشم مي آيد. من نگذاشته ام هيچکس دلش برايم بسوزد. من همه چيز را سوزانده ام. من توی پاييز همه چيز را مي سوزانده ام. من وقتي داشته ام همه چيز را مي سوزانده ام موهايم را مي سوزاندم. انگشتهايم را مي سوزاندم. من مي توانم آنقدر ادامه دهم تا آن ساعت نشود. من مي توانم آن ساعت را در واژه ها گم کنم. من مي توانم آنها را در خوابهايم تعبير نکنم. من مي توانم ديگر خواب نبينم. من ديگر نخوابيده ام. من وقتي نخوابيده ام از وقتي، بيدار نمي شوم هم. من در من زيسته ام. من اگر به آن ساعت برسم راضي مي شوم. من به آن ساعت که مي رسم خاموش ام. من توی آن لحظه همه ی ساکنان ام را رها خواهم کرد. من درهای قفس ام را توی آن وقت باز خواهم کرد. من به آن بامداد نمي رسم. من را هرچقدر نگه دارند تا يکروز آفتابي بشود، آن ساعت بشود: آن روز صبح خاکستری نباشد، نمي شود. من در کينه شتر نبوده ام. من در تشنگي شتر بوده ام. من در گرسنگي گرگ نبوده ام. من در توبه گرگ بوده ام. من، رگهايم، احساس سياهي مي کنم. من تمنا نمي کرده ام. من ماهپرست بوده ام شبها تا شبها. من به من خو نمي کنم. من را اگر بتوانند بسوزانند، من سوزانده نمي شوم! من جای پيری ها انديشيده ام. من جای بچه ها تصميم گرفته ام. من به جايشان، خواسته ام که نباشند. من وقتي داشتم مي خواستم که نباشند فکر مي کردم که چقدر به بلاهت من نياز دارند. من شقاوت سوار شده بوده ام. من بر مهر افسار زده بوده ام. من هيجان ام را کنترل کرده بوده ام. من نگذاشته ام که سر ريز بشود. من مي دانم که بوی تعفن مي دهم. من از چشمهاي مرده را بستن خوشم نمي آيد. من به آينه نگاه مي کنم. من صورت مساله را پاک نمي کنم.

من شاهد فروريختن بوده ام. من وقتي داشته ام آن کار را مي کرده ام فکر می کردم دارم هستم. من وقتي داشته ام سقوط مي کرده ام دستهايم را باز کردم تا پرواز کنم. من بودن را باور نکرده ام. من هستن را به تعويق انداخته ام. من روی ديوار – هر ديواری – خط کشيده ام. من روی واژه ها خط کشيده ام. من خوانده شدن ام را به تعليق در آورده ام...

من شاهد فروريختن بوده ام. من وقتي داشته ام آن کار را مي کرده ام فکر می کردم دارم هستم. من وقتي داشته ام سقوط مي کرده ام دستهايم را باز کردم تا پرواز کنم. من بودن را باور نکرده ام. من هستن را به تعويق انداخته ام. من روی ديوار – هر ديواری – خط کشيده ام. من روی واژه ها خط کشيده ام...

من شاهد فروريختن بوده ام. من وقتي داشته ام آن کار را مي کرده ام فکر می کردم دارم هستم. من وقتي داشته ام سقوط مي کرده ام دستهايم را باز کردم تا پرواز کنم. من بودن را باور نکرده ام. من هستن را به تعويق انداخته ام. من روی ديوار – هر ديواری – خط کشيده ام...

من شاهد فروريختن بوده ام. من وقتي داشته ام آن کار را مي کرده ام فکر می کردم دارم هستم. من وقتي داشته ام سقوط مي کرده ام دستهايم را باز کردم تا پرواز کنم. من بودن را باور نکرده ام. من هستن را به تعويق انداخته ام...

من شاهد فروريختن بوده ام. من وقتي داشته ام آن کار را مي کرده ام فکر می کردم دارم هستم. من وقتي داشته ام سقوط مي کرده ام دستهايم را باز کردم تا پرواز کنم. من بودن را باور نکرده ام...

من شاهد فروريختن بوده ام. من وقتي داشته ام آن کار را مي کرده ام فکر می کردم دارم هستم. من وقتي داشته ام سقوط مي کرده ام دستهايم را باز کردم تا پرواز کنم...

من شاهد فروريختن بوده ام. من وقتي داشته ام آن کار را مي کرده ام فکر می کردم دارم هستم...

من شاهد فروريختن بوده ام...

من...

...

دوازده آذر هشتاد و دو

2003-12-01T09:09:00.000-12:00

- چه مي بری به دهان که شعله ورش مي سازد؟
ستاره ی دلداده ام که مي زيد و مي ميرد.

- فدريکو گارسيا لورکا -

« دفاعيه »
1- گور دسته جمعي

از پشت شيشه ات نگاه که مي کردی مي شنيدی مي آمد صدايش را مي گذاشت جلويش تا چه کارش کند. آفتاب وسط پيشاني اش مي نشست وقتي، بر مي گشت مي خورد توی چشمهايت نورش از برق طلای موهايش.
آنوقت باران آمد، باران همه چيز را مي شويد. انگار خيلي گذشته بود و چشمهايش هيچي نبود، ته اش؛ سبز خاکستری بود. از آفتاب خبری نبود، همه چيز تويش نقره ای مي زد، نقره ای مسخ! سالها نگاهش را عوض نمي کرد، حالت بي مسير دستهايش را. زير خاکستری اش، توی سبزش مولدی از جماع بدويت با انزوا تکثير مي شد. صدايش ترسيم که مي کردی با دستهايش که مي آميختي با حرکت مواج زانوهايش، با بي انتهايي نخواستن اش موسيقي دريا با توهم انعکاس کوبش دارکوب نوکش بر ديوارهای درختي، زير پلکهای بسته ات توی گوشت مي پيچيد.
چرا آنجا؟ هميشه مي آمد روی سکو مي ايستاد، دستهايش را باز مي کرد، به آنها نگاه مي کرد، تعظيم مي کرد، برايشان بوسه حواله مي کرد و مي فهميدی از آمدنشان دارد تقدير مي کند. اول ها خنده ات مي گرفت از هيچ کس نبود. آنروز رفتي روی برفها جاهای پاهای هيچ کس نبود مانده بود، جاهای پاهای خودش که روی لبه ی سکوی آن بلندی راه مي رفت طوريکه انگار دارد پرت مي شود حالا از آنجا که طوری بلند بود که مي شد همه ی آنها بايستند آن پايين و تماشا کنند او دارد مي افتد، مي ميرد را، نمي ديدی نمي توانستي. صدايش را مي شد ترسيم کني، مي شد چشمهايت را ببندی، زير پلکهايت توی گوشت بشنوی. باد سوز خشک دارد وقتي او مي آيد. دستهايش تشويش دارند. از پشت پنجره ات که تماشا مي کردی او بود تا برساني خودت را به آنجا ديگر نبود، ديگر آنجا هم آنجا نبود! اگر چشمهايت را مي بستي وقتي، مي توانستي بشنوی اما وقتي باز بود پلکهايت، پلک هم که نمي زدی شنيدني نبود. دستهايش هوا را مي شکافت، لبهايش تکان مي خورد – که نداشت -، ابروهايش در هم مي رفت اما صدا نبود، انگار تو توی آکواريوم بودی، توی خلاء يا چيزی مثل آن ولي چشمهايت را که مي بستي فاصله ها ديگر نبود، مي شد و همهمه ی آنها را هم شنيد، همهمه ی سکوت. آنها کي ها بودند؟ چرا آنجا؟ آنها آنجا بودند؟
بر مي گشتي دور استخر مي چرخيدی، آب يخ زده بود فواره ها روشن بودند را مي ديدی هرکس را که دوتا دوتا مي گذشتند و هرجا دنبال رد او مي گشتي يا خودش، نگاهش. نبود. چشمهايت را مي بستي صدای آب گوشت را پر مي کرد از فواره ها اگر باران نمي آمد، اگر بهمن بود برف بود و زمين يخ زده بود. باران همه چيز را مي شويد، فرسايش دواری که بعد از آن همه سال از زير تلنباری کشيده بودشان بيرون، آنجا؟ باران.
مي گفت حضور يعني دست ماست که سايه داشته باشيم يا ردپا. آنها واقعن برايش دست مي زدند. مطمئن نبودی موقعيت ايستايي اش نسبت به آنها از بالا به پايين است يا از بيرون به تو. او روی مرکز بود اگر پشتش هم بودند آنها که انکارش کنند برای بودنش؟ گفتي شايد آنها دارند به کسي گوش مي کنند که او نيست و آنها هستند او نيست. گفتي شايد پنجره ات را شيشه اش را باز کني که داد بزني صدايت را بشنوند. او شنيد نگاهش را انداخت سمت تو، چشمهايش را ديدی خاکستری، سبز ته اش نداشت. خنديد، لب نداشت. موهايش طلايي طلايي هم نبود. باران مي باريد، خيس نبود. نيم دايره را تشخيص مي دادی، اما نمي توانستي کامل اش کني، هميشه آن طرفش انگار شعاع ديگری بود که همان ها آنجا هم بودند که داشتند انکارش مي کردند، مسخره اش مي کردند، سنگش مي زدند. از کدام طرف پرت مي شد، خونش روی يخ مي پاشيد يا توی برف يخ. چيزی تکرار مي شد. هر وقت باز تکرار مي شد. او مي آمد دستهايش را تکان مي داد انگار که دارد برايشان حرف مي زند و آن طرف که تو نمي ديدی شان داشتند به اش مي خنديدند، او برای هر طرف جدا دست تکان مي داد و اين هر طرف خودش چند طرف بود و آنها همه جا بودند، هر طرف که بودند يکطوری بودند که آن طرف نبودند ولي او از چشمهايش معلوم بود که يکيست با اينکه آنها هم از صدای خنده شان حتي وقتي آن طرفي بودند که نمي ديدی شان معلوم بود که همان هايند که اين آنجا آن روبروی آن بلندی مي ايستادند، نبودند اما رد پاهايشان بود وقتي هيچ کس نبود و خود او هم نبود، ردپايش هم. گفتي شايد او توی مرکز است برای همين ردپا ندارد!
او مردی بود سايه نداشت، چشمهای خاکستری – سبز داشت. لب نداشت، موهای بلند طلايي روشن داشت. از آنجا که پرت مي شد دو تا بود يکي که داشت، يکي که افتاده بود روی يخ ها. يکي هنوز دستهايش را طوری تکان مي داد که دارد برايشان انگار حرف مي زند، يکي که خون از جمجمه ی ترکيده اش روی برف ها، يخ ها اگر آبان نبود، بهمن بود مي پاشيد به هر سمت پای آن بلندی، ديوار بود. آنها به لاشه اش لگد مي زدند داشتند، بودند و آنها که تشويق اش مي کردند برايش همهمه ی سکوت واژه مي کردند داشتند، بودند. ردپا نداشت بود او مردی که مردی اش در انکارش پيدا مي شد.
گاهي از خيلي بيشتر از يک روز صورتت را چسبانده مي بودی به شيشه ی پنجره ات و پلکهايت را مي بستي تا بشنوی، ياد گرفته بودی بشنوی با پلکهای بسته ببيني هم و مي ديدی اش. کارت اين شده بود به خودت که مي آمدی و انگار تو هم از آنها بودی يا از آنهای ديگری که روی شعاع ديگری بودند به همان مرکز که نمي ديدی بقيه را و فکر مي کردی شايد آنها هم که يکهو با هم شروع مي کنند به ناسزا گفتن يا تشويق کردن، هر طرف اش که هستند دارند فکر مي کنند که تنها خودشان اند که دارند مي شنوند و هيچ کس ديگر نيست جز ردپاهايي که هست. برای همين ناسزا مي گويند وقتي نمي توانند خودشان را هضم کنند، به او. اما تو ناسزا نگفته بودی، فکر مي کردی نگفته ای؛ از توی خودت مطمئن نمي توانستي باشي، و او مانا بود. هيچ ترتيبي نداشت. گفتي شايد آنها که رد مي شوند، اعتنا نمي کنند يا توی بعد ديگری مي گذرند از آنجا؟.
به خودت که آمدی روی آن بلندی بودی که آنجا نبود. نگاه کردی هر طرف هيچ کس نبود. از آن پنجره ی آن خانه ی آن طرفي که معلوم بود، زني را ديدی که دارد نگاهت مي کند، خودت بودی: دستهايت را طوری تکان مي دادی که داری انگار برای کساني، هيچکساني حرف مي زني از آن بالای پشت پنجره که نبود. صورتت را لمس کردی، تو، او مردی است لب نداشت، سايه نداشت، ردپا نداشت. باران مي آمد، باران همه چيز را مي شويد، آنها از فرسايش باران از همه جا خاک است بيرون کشيده مي شدند. آنها، او، تو، هيچ کس… صدايي نيست. کرکره را مي بندی.

2003-11-29T09:29:00.000-12:00

کسي که ما را ديد يا مسلمان مسلمان شود يا ملحد ملحد. زيرا چون بر معني ما وقوف نيابد همين ظاهر ما بيند و درين عبادات ظاهر تقصيری بيند...

- شمسنا: مولانا -

مستند دو
ارتعاش

مي دانم توی همه ی مردهايت سايه ای هست که منم. توی همه ی سايه ها مردی هست که منم. من تا هيچ جا دنبالت نيامده ام.
آنروز از در که بيرون مي رفتي از طبقه ی چهل و هشتم که ايستاده بودم پشت پرده، داشتم مي ديدم ات که داشتي فکر مي کردی برايش امشب بگويي که امشب نه! خسته ام. بگذار برای يک شب که خسته نباشم و لبهايش را مي ديدم که دارد به سفيدی ساقت ساييده مي شود.
سرد مي زد تا توی جمجمه ی آدم مي خواستي مو نداشته باشي از بس کلافه بودی و او خسته تر بود برای همين تو آن شب را داشتي تا ابد و او زود از نفس مي افتاد.
لبهايم را به پشت زانويت چسباندم. داشتي مي گفتي امشب نه، سردم است. مچاله بود، حس مي کرد از قفسه ی سينه اش دارد کنده مي شود. مي گفتي امشب خيلي خسته ای. نفسهايت توی صورتش مي نشست و سنگيني ات روی سينه اش.
روی بخار شيشه نوشتم مردش! او خسته ست بگذار آرام بگيرد. از پنجه هايم شروع کردی. آنوقت احساس کردم زير اقاقيای توی باغچه ی هفت، هشت سال پيش ام که باد مي آمد، لباسهايم را کندم زير باران مي آمد داد زدم حالا کجايي بيايي بنوشي ام؟ و احساس سبکي کردم. داشت از پنجه هايم مي گرفتي اش و مي کشاندی اش توی خودت برای عرقي که شيشه کرده بود نوشتم مردش! از حال که مي روی مي شوی مرده ی من، او به ما امشب نياز دارد که باشيم برای سرش که روی سينه اش سنگين است که بگذارد روی سينه ی ما، بگذار امشب با سطل ماه نگيريم از حوض.
دارم آب مي شوم. جای دندانهايت روی رانهايم جيغ مي کشند. صدايت را آن بالا مي شنوم. او انتظار کشيده، يک مشت کلمات خالي جمع کرده برای آنکه وقتي تو مي آيي مي گويي نه! امشب خسته ام. برايت لالايي بخواند با دستهايش، رنگ چشمهايش توی تاريکي. تو برای انتظارش لازمي که باشي.
باران تند مي شود. به چهارراه اميرحضور که مي رسم همه چيز خاموش مي شود. پنجره ها خاموش اند. ماشينها همان وسط، خاموش اند. صداها خاموش اند، آدم ها همان وسط، خاموش اند.
جای انگشتهايم روی شيشه ردش مانده، لبم که جمع کرده ام. برگهای درخت روبروی پنجره ی روبروی آن پايين که دارم مي بينم ات وقتي پاهايت را حلقه ی دورش کردی نمي گذارند ببينم که دارم موهايت را که مشت کرده ام، داری جيغ مي کشي از حجم رهايي؟! درد واژه مي شود، مي آيد توی دهانت تف مي کني توی صورتش، داری مي گويي خسته ام امشب، نه. گلهای سينه ات را مي مکم. روی چشمهايم مي نويسم واژه ها سراب اند، مردش! سيرابت نمي کنند. برمي گردم توی آينه پشتم را مي بينم، رد چنگت روی ستون فقراتم. خودم را به شيشه مي چسبانم، سرد است. خون از جای خراش ها تراويده با عرق شيشه قاطي مي شود. انگار شيشه منبسط مي شود، داغ مي شود، مي ترکد. از آن بالا سقوط مي کنم، خسته، لاشه ام روی سنگها پخش مي شود روی شيشه خورده ها. صدايت توی مغرش تکرار مي شود نه! امشب نه! خسته ام. بگذار يک شب که خسته نباشم.
به گردنش مي رسي. چرا تيرها چراغ هايش خاموش است همه ی خيابان ها چراغ هايش؟! از چشمهايي که دارم وقتي دور مي شوم روی دور مي شوم ام سنگيني مي کنند، مي گذرم. ها مي کنم تا شيشه دوباره عرق کند. مي نويسم مردش! چهارشنبه ها برای من، سايه ها برای تو. هميشه برای تو. گفتم وقتي مي روی انحنای پهلوی چپت را نشانش نده، طاقت نمي آورد. خسته هم که باشي همه ی آن کلمات هستند، کلمات نجاتت نمي دهند. بوی موهايت را دوست دارم برای همين وحشي مي شوم و وقتي وحشي مي شود، آرام است، بي تقلا.
سايه ها سيال اند. توی سيلان وهم اند. توی وهم تويي تويش هست که مرديست که توی وهمت منم. ديوارها خيلي خاموش اند، چراغ ها بلندند و پنجره ها توی قابهای گچي تکرار مي شوند. سايه را باران مي شويد. مي نويسم مردش! او خسته است، تو داری آب مي شوی، از حال مي رويم، بايد بي واژه بمانيم برای سرش سنگين است روی سينه ام، رهايش کن.

هشت آذر هشتاد و دو

2003-11-28T07:45:00.000-12:00

سرکار خانم! آفرين که کشف کرديد چطور شما را مي بينم. اما جايزه ای به شما تعلق نمي گيرد. با آن دسته گلي که قبل از آمدن شما روی ميزتان نهاده شده بود، جايزه ای به اندازه ی لياقتتان گرفته ايد. مطمئن نامه ای با مضمون عذرخواهي و توجيه هم توی کيفتان داريد تا بهانه ی بخشش و وا دادن کامل باشد. ساعت نه و نيم هيچوقت وقت بيرون کشيدن آينه و تجديد ماتيک نبود. خنده های قرمز به مار پيغام مي دهند که جوجه ها برايش آواز استقبال مي خوانند.
مرد خوش قيافه ايست، رييس هم که هست، پرچم فتحش را هم که کوفته. پس همه چيز مهياست. تبريک!

- شرح افقي جدول / آبي ماوراء بحار ، شهريار مندني پور -

..ادامه...

« آن طرف سيم خاردارها »

دود بالای باغ بود و شعله ها بلند بودند از آن بلندی که سپيدار پيرپايه دو تکه شده بود با دستهای آويزان که مي سوختند و تکرارها در پنجره ها از صدای باد و برگها که خيس کشيده بودند. آقای صامت از جايش تکان نخورده بود.
مي گويند از سينه پهلو مرد. نمي نويسد ابرها مي آيند دارند، مي بينم شان و صدای به هم خوردنشان در پنجره ها تکرار مي شود را مي شنوم. نمي نويسد باد کرکره های چوبي را به هم مي زند و برق رعدی آن دور آسمان زده مي شود تا صدايش که توی شيشه ها ترک مي خورند. نمي نويسد نمي بيند چي مي خورد بين آن بيني که سپيدار دو شاخه مي شود که بعد از صدای آن تکرارها دارد مي سوزد و مي سوزد.
مي نويسد او برگشته. مي نويسد سه روز است که او برگشته و دارد دور باغ مي دود، مي چرزد، مي چرخد. مي نويسد صورتش ور آمده و لبهايش ور آمده و چشمهايش تويش عمارتي هشت در دارد مي سوزد. مي نويسد آقای صامت مي ترسد. مي ترسم. نمي توانم بلند شوم. باران مي بارد، مي بارد، مي بارد و شعله ها زبانه مي کشند. او دارد مي دود و جيغ اش رعد مي شود صدايش ترک مي خورد بر مي گردد سپيدار پيرپايه ی دارد مي سوزد و بند نمي آيد. سه روز بند نمي آيد. همه ی اين هشت سال جای آقای صامت خالي بوده آن روبروی عمارت هشت در که صندلي شکسته اش هست نشسته رويش سرد است دارد مي نويسد و باران مي آيد سپيدار پير دو تکه شده بوده را دو تکه کرده رعد آن شب که زده بوده که هنوز دارد مي سوزد و تصوير هميشه گي هست توی هشت تاهای هرجای عمارت هشت در از آن زن کيست؟!
بهترين جای داستان توی شيشه های قدي تکرار مي شود صدايي که از باد مي آيد، مي خورد به پنجره بسته ها بر مي گردد توی چشمهای سپيدار که دارد مي سوزد داستان از هشت ساله گي آقای صامت وقتي مادرش بوده که داشته مي سوخته و مي دويده، صامت هشت ساله از بالای سپيدار که رفته بوده داشته نگاه مي کرده و نمي توانسته پايين بيايد. من بلد بودم از سپيدار پيرپايه ی بلند بالا بروم. بلد بودم پايم را کجاهايش بگذارم تا نوکش بروم. بلد بودم آن بالا باشم تا غروب وقتي مي شود خورشيد را روی سرم پايين مي آيد حس کنم. اما پايين نمي توانستم بيايم. صامت از بالای درخت، پايين آمدنش هميشه مي ترسيده.
گفتم اگر از سينه پهلو بوده مرده باشد پس جنازه اش کو؟ چرا بعد از آن سه روز بوده که باران مي آمده هيچ جا پيدايش نکردند؟ مي نويسد آن وقتي که داشته مي سوخته اصلن صامت روی صندلي ننشسته بوده. گفتم من که دود را ديدم فکر کردم دارد مي سوزد يکچيزی توی باغ عمارت هشت در، دويدم تا آنجا که رسيدم ديدم صامت روی صندلي اش نشسته دارد تماشا مي کند. باغ را از توی شيشه ها ديدم که دارد مي سوزد و يک لحظه باغ داشت مي سوخت بعد همان وقت توی آن يکي پنجره زن داشت مي سوخت مي دويد سمت عمارت وقتي که توی يکي از پنجره های آن طرف تر داشت سپيدار مي سوخت و باران مي آمد ولي توی همه ی شيشه ها يک چيزی داشت مي سوخت. نگاه به صندلي کردم که توی شيشه بود آقای صامت رويش نشسته بود پس کي بود بالای سپيدار پيرپايه که داشت مي سوخت، مي سوخت؟
صامت هشت ساله هشت سال پيش بالای سپيدار بلند روبروی عمارت هشت در، گفتم نمي شود باران باريده باشد سه روز و آن سياهي همه ی بالای باغ را پوشانده بوده باشد و هنوز داشته مي سوخته باشد که کنده ای مانده باشد از سپيدار پيرپايه ی روبروی عمارت وقتي باران مي آمده همه ی سه روز را پس جنازه اش کو؟
صامت روی صندلي اش نشسته بود و باران از خيسي گذرانده بوده اش، مي نويسد. باران محو مي کرده روبرويش را ولي شعله ها توی همه ی پنجره ها زبانه مي کشيده عکسشان و سپيدار دو تکه شده بوده از جايي که دوشاخه مي شده با از رعد که زده بوده، مي نويسد. صامت روی صندلي اش بود وقتي من رسيده بودم ولي توی شيشه ها، پنجره ها، هيچکس روی صندلي نبود و يک زن بود که داشت مي سوخت و يک درخت بود که داشت مي سوخت و يک کلاغ بود، بالای همان درخت، که داشت مي سوخت و يک پسر هشت ساله بالای همان درخت بود که کلاغش سوخته بود و داشت مي سوخت که نمي توانست پايين بيايد، داشت مي سوخت.
مي نويسد آقای صامت دارد يکي از بهترين داستانهايش را مي نويسد. مي نويسد پيش از آنکه داستان تمام شود آقای صامت مرده هشت سال پيش برای همين دارد مي نويسد هنوز داستاني که بهترين داستانش مي شود. توی چشمهای صامت آن ته هايش يک چيزی هست که دارد مي سوزد و دارد مي سوزد، مي نويسد. نمي نويسد کنار کنده ی سوخته مانده آفتابه ی نيمه سوخته ای هست افتاده که اثر بنزين تويش هست وقتي صامت آن بالا بوده، بالای دارد مي سوزد سپيدار پيرپايه آن زن توی تصويرها، هشت ساله.
گفتم اين صداها از کجا مي آيند؟ صامت مي نويسد از توی عمارت هشت در، باد از پنجره ها مي آيد.

هفت آذر هشتاد و دو

2003-11-25T11:53:00.000-12:00

با گرد آوردن اين جمله های نامربوط و گسسته و آن حرکاتي که تنها در لحظه ی وقوع دارای ارزش است، چطور مي توان به عمق گوشت و پوست و رگ و عصب يک آدم رسيد؟!
- هوشنگ گلشيری -

« آن طرف سيم خاردارها »

آقای صامت دارد يکي از بهترين داستانهايش را مي نويسد. آقای صامت هشت سال پيش مرد، برای همين دارد هنوز يکي از بهترين داستانهايش را که مي نوشته، مي نويسد.
توی هشت تا پنجره ی پايين با توی هشت تا پنجره ی بالا دارد اتفاق مي افتد، توی هر کدام دوبار که مي شود با دوبار توی چشمهای خودش چندبار؟ مي نويسد صندلي خيلي سرد است اولش که رويش مي نشيند و دستهايش را که مي گذارد روی دسته های دو طرف صندلي که شکسته: سرد است و پشتش، روبرويش، چپ، راست، بالا، پايين دارد مي شود و صندلي خشک است از بس سرد است وقتي باد هنوز مي پيچد توی همه شان هم زل زده اند به دارد مي شود.
آقای صامت هشت سالش بود وقتي مادرش را ديد توی چادر پيچيده دارد آتش از صدايش بالا مي زند؛ برای همين نشست روی صندلي و خيره شد و آن صدا توی گوشش بيدارش مي کرد از وضعي که داشت مي شد توی هر هشت تاهای هرجای آن عمارت مي افتاد نورش، عکسش و صدای برگ را باد مي آورد لای جرزيدن. بوی موی سوخته اش را از هميشه يادش مانده بود بي آنکه يادش بيايد آن زن کيست که لباسش سياه است اما سرخ مي شود و زرد مي شود و چشمهای خودش را که مي سوخته اند را مي ديده که دارد مي دود و آن درختي خيلي بلند بود با تنه ای که هميشه دلش مي خواسته سطح مقطع اش را بشمارد چند تا دايره دارد را که صدای آن کلاغ مي آمده و سياهي اش لای زردی و سرخي قاطي مي شده توی پنجره های عمارت هشت در تکرار مي شده و که آن توی شيشه ها هميشه داشته آن زن وهچيره مي کشيده از باد که موهايش را صدايش با برگ قاطي مي شده مي آورده و از اول چرا آن کلاف سياه را دورش پيچانده بوده قبل از آنکه اتفاق بيافتد برای اينکه کسي نيايد چادر دورش بپيچد چون باد مي آمده و خودش را که مي ديده توی هر هشت تا پنجره های بالا و پايين عمارت هشت در که بيشتر داشته به تکرار آنها فکر مي کرده که همه شان داشته اند اتفاق را مي افتاده اند بدون آنکه همه شان آن زن باشند يا آن درخت.
آقای صامت را خوب به خاطر دارم. هميشه که روی آن صندلي مي نشست روبرو به باغ، باد داشت مي آمد که يکطوری دست به سرش مي برد تا انگار چقدر مو دارد را توی باد مشت کند اما موهايش از وقتي من يادم مي آيد ريخته بودند برای همين دارد بهترين داستانش را طوری مي نويسد که هشت سال پيش مرد و يکطوری که تمام نمي شود.
آن دود را اول من ديدم، تا باغ عمارت هشت در دويده بودم و از راه آب رد شدم تا رسيدم به آنجا و او – آقای صامت – را ديدم که دارد روی صندلي نشسته به آن روبرو نگاه مي کند. باد بوی دود را مي برد و سياهي را مي برد و دوده روی بي مويي سرش ردی از سياهي انداخته بود که مي توانستم تصور کنم وقتي او – آقای صامت – جوان بوده يا مو داشته چه شکلي مي نشسته روی آن صندلي موهايش را مشت مي کرده و حتمن داده شان به باد که ديگر نيستند.
هميشه کرکره های چوبي باز بودند و پنجره ها بسته بودند و باد مي وزيد و برگ مي آورد روی آن تراس و دور تا دور صندلي آقای صامت را که سرد بود مي گرفت. راه که مي رفتي صداها توی پنجره ها ترک مي خوردند برمي گشتند به سمت آن روبرو که يکچيزی بود که آقای صامت – او – داشت دنبالش مي گشت برای آن سپيدار و آن پشتش، بالا، چپ، راستش تکرار مي شد. آقای صامت بر نمي گشت، گوشش به صدای آن ترکها عادت کرده بود و آن زن را نگاه مي کرد که داشت مي دويد تا در باغ عمارت هشت در که داشت جيغ مي کشيد، همه ی درختها نگاه مي کردند و همه ی سه روز آن سه روز را هوا ابر بود و باران نيامد اما تا مي شد باد مي آمد و برگ صدايش مي خورد به شيشه و سپيدار بلند بود، هيچکس با هيچي نبريده بودش و بوی عجيبي داشت، بوی موی سوخته مي خورد به شيشه و تکرار آن سرخي ها، زردي ها، توی هشت تاها انعکاس اش از توی چشمهای آقای صامت نبود که مي افتاد روی همه ی حجم باغ عمارت هشت در.
آقای صامت مي نوشت. دورش برگ بود و پشتش هيچي نبود جز عمارت دو طبقه ی هشت در که هر طبقه هشت تا پنجره ی دو لته ای قدی داشت و صندلي اش شکسته بود، برای همين مي نوشت. آقای صامت هشت سال پيش مرد، درست وقتي که داشت بهترين داستانش را مي نوشت آن اتفاق دوباره افتاد و برگها صدای ترک خوردنشان توی حجم باغ گم مي شد. او هنگام نوشتن روی صندلي مي نشست روبرو به باغ، پشت به عمارت هشت در و چشمهايش را مي بست. توی زير پلکهای بسته اش تصويری توی شيشه های پنجره های قدی تکرار مي شد و صداهای زني توی جمجمه اش از منافذ عمارت هشت در سوهان کشيده مي شد. آقای صامت بلند نمي شد، نگاهش از خيره ی روبرويش هيچ سوتر نمي شد و سپيدار پير مثل کلاغ، غار مي زد.
مي نويسد آن زن از روبرو مي آيد، دهان ندارد، صورت ندارد، چادرش به تنش چسبيده و سياه نيست چون زردی مي زند، سرخي مي زند. آن زن، مي نويسد، صدا ندارد. انگار دارد مي رقصد با صدای باد که بر مي گردد از عمارت هشت در. روبروم هيچي نيست، کنارم هيچي نيست، پشتم هيچي نيست ولي دارم مي بينم اش که توی همه ی پنجره ها دارد مي دود و دور مي شود، مي سوزد.
عمارت هشت در را هشت سال پيش که من اولين بار پا درش گذاشتم اينطور يادم مي آيد: ساختماني با چهارتا ستون، ستونهای خيلي بلند. دو طبقه که هر طبقه هشت تا پنجره ی قدی دو لته ای دارد با کرکره های چوبي که از هم باز مي شوند و يک تراس روبروی در اصلي که روبروی تراس سپيدار بلندي بود که ديگر نيست. و درست هميشه وسط آن تراس آقای صامت مي نشست روی صندلي شکسته ای که سرد بود و دو تا دسته داشت که دسته هايش هم شکسته بودند.

ادامه دارد...

2003-11-20T08:26:00.000-12:00

من غلام قمرم غير قمر هيچ مگو
پيش من جز سخن شمع و شکر هيچ مگو

- شمسنا: مولانا -

مستند يک
خلسه

بعد سکوت مي شود. زمان دارد مي گذرد؟ يعني من، هستم؟ از، مي پرسم. دستم را مي گذارم روی نبضم، ساعتم کار مي کند. صدای همه ی آونگ ها را مي شنوم، حتي وقتي اتاق درش بسته باشد؛ صدای همه ی ساعتها توی جمجمه ام دنگ مي گيرند لای خراشه ها و تراشه های لکنت من از پشت آن دور که همه چيز گم شده در نگاهي که برای هيچکس اگر هرطور هست، برای من آنطور نيست.
يکبار ياشمس گفت تو بايد مرده مي بوده باشي، مي گويد. ياشمس گفت من گفته ام ياعلي که بماني، مي گويد. به ياشمس گفتم/ مي خواستم بگويم تا، چشمهايم غرق شدند و ياشمس صدايش از نور مي آمد يا دور شدند. خواستم بگويم ياعلي، داد زدم ياشمس!
چراغها روشن شدند، داشتم مي لرزيدم. سرد بود، فکر کردم خيس چه شده ام؟! از ميان شان کسي بلند شد، آمد، زانو زد، دستهايش را تقديم ام کرد. من چشمهايم غرق شده بودند اما.
گفتم اينها گل چيست؟ بوی نسترن مي آمد. توی ساقهايم هيچي نبود، زانوهايم سر شده بودند؛ بوی گلخانه ای روی قايقي که دارد گم مي شود توی اطلس درياها، بوی ريباس.
به ياشمس گفتم چرا من؟ مي گويم. ياشمس قدش مثل بلند است. ياشمس موهايش خرمايي نبوده وقتي قدش مثل بلند است و حالا خميده چون خاکستری شده و ريشهايش يا از اولش بوده. ياشمس در من بر مي خيزد حي علي الصلوة مي گويد وقتي قبلش وضو از ماه توی آب گرفته از چشمهايي که هميشه غرق شده. لبخند مي زند ياشمس. قامت مي بندد ياشمس و مي شنوم که تکبير مي گويد ياشمس: ياعلي! و من داد مي زنم چرا من... ياشمس؟!
چشمهايم که غرق شده اند چراغها روشن اند که، نمي توانم دستهايش را تقديم ام که مي کند رد کنم وقتي بوی سادگي معصوم تکثير سبزينه هايش مشام ام را پر کرده چون نمي توانم به جز نور سياه ببينم وقتي چشمهايم غرق شده اند برای تا آن هنگام که يادم برود ياشمس را که تا هست، نور هست و سياهي هست و هاله هست و چراغها نيستند.

کدام ياشمس؟ مي گويم. اگر ياشمس ياعلي مي گويد وقتي محمد ياعلي دارد هم مي گويد، يامولانا پس دارد مي گويد ياشمس؟! يا، علي دارد مي گويد ياشمس؟ يا کدامشان کدام اند وقتي صدايشان را کر مي شوم چون نمي شود شنيد از بس اينها کدامشان، کدام اند/ اگر اصلن جز مگر يکي نيستند که ياعلي؟

خفگي مي کنم، گم مي شوم. توی حفره افتاده گي ام را بيشتر مي روم. قوص مي گيرم، از سياهي تا سياهي. از لزج تا ديگر بيرون نيايم.
نچرخان! هي نچرخان. گويها را هي نچرخان.
ياشمس مي گفت سراغت که آمدند بگو اسمها را مي داني، پيش از پرسيده باشند، مي گويد. ياشمس مي گفت از نقاط استفاده نکن، مي گويد. ياشمس مي گفت سراغت که آمدند مرواريدها را، که مي گذارمشان اينجا، دست بگير، مشت کن توی يک دستت بعد و باز کن که آنوقت مثل جيوه توی دستت غوطه مي خورند را ببينند، مي گويد. ياشمس مي گفت آن اسم توی نقاط نيست، مي گويد. ياشمس مي گويد بگو ياعلي، صدايت در نيايد وقتي مي گويي ياعلي اما، مي گفت.
هي اينجا را مي گشتم، داشتم تا پيدا کنم مرواريدها را؛ چراغها روشن که شده بود از صدای پای آنکه داشت مي آمد زانو بزند، دستهايش را تقديم ام کند مي فهميدم مي خواستم تقلا کنم که پيدا کنم مرواريدها را تا قبل از سراغم که بيايند چون داشتم مي لرزيدم از هراس، نه؛ هراس! نه.
گفته بودم ياشمس اينجا که گفتي کجاست؟ صدای تکرار صدايم در خلاء شنيده نمي شد! گفته بودم ياشمس، اينها که گفته بودی مي آيند، کي مي آيند؟ صدای تکرار صدايم در خودم، شنيده نمي شد! گفته بودم ياشمس يعني دارم مي ميرم؟ صدای تکرار صدايم در ياشمس… ياشمس… ياشمس….
تا دستهايم به چشمهايش رسيد وقتي زانوهايش ساييده ی زمين بود که مرواريدها جيوه شدند لغزيدند باران گرفت؛ چشمهايش غرق شدند توی باران گرفت که بردشان جيوه شدند را توی دل دريای دوباره که تا مرواريد بشوند باز و آن قايقران با گلخانه اش…
گفتيم ياشمس! صدای تکرار صدايمان در خلاء، نه! در ما، ياعلي بود.

بيست و نهم آبان هشتاد و دو

2003-11-19T05:57:00.000-12:00

خواندن يعني انزوا.
- ايتالو کالوينو -

يادم مي بردش
يادم مي بردش
يادم از
يادم تا
يادم تو
مي بردش... مي بردش.... مي بردش...
يادم به کجا، به کجا مي بردش؟
به ناکجا، به هرکجا مي بردش
مي بردش
مي بردش
يادم تا
يادم از
يادم تو
مي بردش... مي بردش....

يادم مي بری اش؟
مي برم اش... مي برم اش...
به ناکجا مي برم اش
به آسمان
به کهکشان
به جنگ سايه دوستان
به هر کجا
مي برم اش... مي برم اش....
دوباره ماه مي شود
چراغ راه مي شود
ببين که در ميان ما زمان تباه مي شود.

مي برم اش مي برم اش
ز يادها مي برم اش.

2003-11-18T07:07:00.000-12:00

تجريد: فبایّ الاء ربّکما تکذبان…

هشت سال گريختم، یادت هست؟ هشت سال ايستاده ام و خيس نشده ام. هشت سال باران ريه هايم را از تو پر کرد و گريختم… و گريختم… گريختم…. فکری تو بودم و دور تا از دور تو… نور تو… نور تو…. نور تو… نور تو… و حالا که خيسم، خيس اشک… خيس نور… خيس دور… خيس تب… خيس تب… تب… تب… تب… که دارم مي لرزم از تو که لرزيدی، لرزيدم… و فکر نمي کردم دارم مي لرزم، نه! داشته بودم – هنوز هم – از نور تو… نور تو… هشت سال کوره نبوده بوده ام چرا پس حالا، مي گويي چرا پس حالا؟

: مي لرزم… داغ مي شوم حتي داغتر از و مي سوزم… مي سوزم… مي سوزم….
- کي قبلن هم اينطور شده بوديد، آقا؟
: هشت سال دکتر! هشت سال پيش که شما موهايتان هنوز جو گندمي نشده بوده و به من مي گفتيد پسرجان، لرزت هم مي شود؟
و من هميشه مي لرزيده بوده ام از تو که مي لرزيدم از تو که مي خواستم باشي و مي گريختم از.

هشت سال صبر کردم - يا گريختم؟ - هشت سال ايستاده بودم و خيس نمي شدم از قطره… قطره…. قطره… تو و نمي لرزيدم… از چشمهايم داغمه مي چکيد بر سرمای قطره… قطره… قطره… تو و دستهايت بر گونه ام… رد خراشي را مرمت مي کرد که بود، مي سوخت و بود و هيچکس به من نگفت چرا آن خراش ردش روی گونه ی چپم بود که توی داغمه و قطره… قطره… قطره… تو، گم مي شد!
شايد رد بوسه ای بوده بود که مردد بر گونه ام از آمدنم در اين همه ی مهم نيست ها يا خراش خنجر باراني بود قطره قطره قطره تو… خاتونم!
هشت سال گريختم و حالا داغمم گرفته از مي لرزم… مي لرزم… و صدايت در گوشم مي پيچد که فردا… فردا… قطره قطره قطره تو، خيسم… خيس باران، خاتونم چقدر کاش حالا بودی خوب بود که هستي… مي سوزم…

بيست و هفتم آبان - هشتاد و دو

2003-11-17T04:56:00.000-12:00

و آن گاه بانوی پر غرور باران را
در آستانه ی نيلوفرها،
که از سفر دشوار آسمان باز مي آمد.

- شاملو -

2003-11-16T06:09:00.000-12:00

تهوع: مست قلندر مست مستت ام

گوشهايش را مي گرفته تا نگاه نکرده باشد مگر که/ نه/ سبز لجني!

قاف! اين صداها را مي شنوی؟
توی چشمهايشان مي گويد راستي عطر کشاله اش را يادت مي آيد؟ بعد گوشهايش را مي گيرد مي گويد خنجه نه… خنجه نه… داد مي زند. مي چرخد. نوک سينه اش کبود مي شود از فشار دندانهای او بر رانش تلفيق هيجان انگیز شعر و ساختار و لمبرها با اخوت متني که مي گويد من يعني نه خنجه نه! و کلمه ای پيدا مي کند که نجاتش مي دهد: دردآهه!
مي گويد امشب قدرمان است. مي چرخد، بالا مي آورد مي افتد، شايد دارد نفس نمي کشد؛ بازيست. مي نشيند روی زانو صورتش را بالا مي آورد توی چشمهایش نگاه مي کند مي گويد امشب قدرمان است و مي لرزد، لحن نمي گيرد، مي لرزد. دستش را مشت مي کند، فکر مي کني چي دارد چنگ مي زند توی مشتش! مي خيزد گردنش را مي فشارد…. مي فشارد…… مي فشارد….. بنفش مي شود، لخت.

صداها توی گوشش مي پيچند. چند سالش مگر هست: پنج سال! فکر مي کند منفجر مي شود، حالا. دستش را فشار مي دهد روی شقيقه اش. مي گويد بابا! صداها توی گوشش مي پيچند. بابا گريه مي کند. دارد مي گويد چرا من! گريه مي کند، شانه اش مي لرزد. نبايد مي ديده بابا دارد گريه مي کند چون مرد نبايد… صدايش را هيچکس نمي شنود. مي گويد بابا.

طعم مو را توی دهانش مزه مي کند؛ قيء مي کند. دارد حالش به هم مي خورد، بلند مي شود: دهانش را نزديک گوشش مي برد، داد مي زند توی جام: ببين، اين منم: تعميم جراحت و استمناء!

گريه مي کند، جيغ مي زند: بابا! بابا! – چرا هيچوقت هيچکس ديگر را صدا نکرد؟ - بابا داشته مي لرزيده. مي خواهد بنشيند روی پاهايش، تاريک است، نمي تواند پيدايش کند. هيچي نمي تواند پيدا کند، زمين دست مي کشد، گرم است کسي نيست! مي ترسد. صداها قطع مي شوند مي خواهد داد بزند بابا! هيچکس نمي تواند بشنود. بالا را نگاه مي کند، آنجا روی بلندترين جای ديوار حفره مي بيند: نور.

آآه… آآآه…. آآآآه…. آآآوآآآه…. آآآآه… آه… آوه… آآآآآآآآه….. آآآآآوآآآآآآآآآآه…………… آآآه آوه….. آآآآآوه…. آوووه… هاو…
رد دستهايش روی کفلهايش مي ماند. گوش مي کند، توی صدايش گم مي شود. خون را مي بيند کف مي ريزد از دهانش يا. هيچ صدای ديگری نيست. مي بيند صورتش کبود شده، نتوانسته بیيشتر تقلا کرده باشد و لااقل توی انزال خفه مرده. دستش را مي کوبد روی سينه اش: نه اين صدا مال من نيست.

2003-11-14T08:10:00.000-12:00

انزال: يا من يحول بين المرء و قلبه

2003-11-12T09:26:00.000-12:00

مي خواهم بگويم خاتونم، اينها کوهند خاطره ی هستن بي زمان، سنگ. و اين صداهای باد است که مي پيچد از سخت در تنگ، شدن را رسيده اند اينها از حرکت به اينک تماشايي من که سکوتم يعني تو.
يا نه!
اينجا هيچ حتي هيچ درين...
راستي کهر بود اسب بود که آمده بود ايستاده آن بالای بالا که هميشه مي شود هست، بود با آن چشمهای قطره ای دريا بود که بال هم داشت، بود؟ تک شاخ مهرباني من با يال سرخت سوخته! اين دندان بر جگر... جگر... جگر.... خاطره بي زمان مي شود چي؟ شايد داری مي خواهي بخوابي توی گوری که از لحظه و من خودم دارم؟
نه.
تا او... او.... او..... او...... او...... از من در تو. مي گويم خاتونم!

« استحاله»

(3)
گور خالي

صدا مي پيچد در هرمي که همه ی شهر را پوشانده. بو نيست اصلن بوی کافور نيست. پشتم دارد مي گيرد سرم و پشتم صداها مي پيچد توی هرم از بوی کافور نه، نيست. فکر کردم چشمم سياهي برود چون حالا وقتش رسيده تا من هم زمين را بخورم با صورت که آسفالت اين شهر دارد بوی کافور نه، نيست با خون دور ابروهايم با خون روی پيشاني ام با خون توی رگم که بريد؛ نه نيست.
بعد چرا همه جايم هيچ پوشيده نيست؟! اينجا هنوز مگر شهر نيست! انگار سبک ترم حالا که خون از رگم که هنوز داشته مي رود هميشه تا هميشه دارد مي رود، سبکترم و بالاپوش کهنه ام روی دوشم نيست که خون دارد مي رود از رگم تا هميشه دارد مي رود که دارد و پاهايم رگهايش ديگر حالا نيستند بنفش بودن ننگي که بودم. زير پايم خاليست؟، نفسم شنيدني نيست پس چرا سرم گيجه ها و دارد مي ترکد و لبهايم مي سوزند چون آنجا منم روی مرمر سفيد با رگم که دارد خونش مي رود وقتي پشتم مي گيرد و نگاه نمي توانم برگردانم توی پشت آن شيشه ها... شيشه ها.... که چقدر يادم مي آورند کسي را که دستهايش دارد سفيدی گچ را مي شويند و خون را نمي توانند ببينند که دارد هنوز از رگي مي رود که بريد يا دستهايش به کجاهای آنها مي خورد، چشمش و لابد کور است که مي خواهد بخواند آدم را، دست مي کشد به کجاهای آدم گچي. دارم داد مي زنم: منم، ببين؛ لختم! سردم مي شود زير آفتاب.

مرداد بود. گفته بود دارد تمامش مي کند. همه را جمع کرد توی صورتشان تف کرد و کسي اعتنا نکرده بود که دارد تمامش مي کند. نگفته بود اين به خاطر اين است که دوستتان دارم! بعد به هرکس نزديک شد، دهانش را جمع کرد که انگار حالا مي خواهد باز تف کند توی صورتشان چون دوستشان داشت و خنديد، پق، خنديد! لبهايش را باز کرد زبانش را بيرون آورد روی جای تف قبلي را ليسيد که يعني دوستت دارم و دارم تمامش مي کنم. اما نه باز برای همه بليسد جاهای تف قبلي را چون برای بعضيها دوباره تف کرد توی صورتشان و اين هي تف کردن، ليسيدن صورتشان ادامه داشت تا فقط يک نفر مانده بود که هفت بار توی صورتش تف کرده بود و تف کرده بود و تف کرده بود چون خيلي دوستش داشت؟ نمي فهميدند. توی حال خودشان نبودند. و بعد هم اصلا صورت آخری را با زبانش پاک نکرد، نليسيد و رفت. آخری روی زانو افتاد، صورتش را لای دستش گرفت و گريه کرد، اشک و آب دهان با هم قاطي شدند، شره کردند روی چانه اش، گردن اش و از آنجا همانطور پايين رفتند، پايين رفتند، پايين رفتند.
از همان وقتي که برگشته بود اينطور شده بود. نه حرف مي زد، نه به آدم خيره مي شد، نه چيزی مي ديد، نه مي خورد. گاهي مي خنديد، بيشتر گريه مي کرد با خنده و معلوم نمي شد دارد گريه مي کند يا مي خندد چون شانه اش تکان مي خورد و از اول اينطوری نبود. مي گفتند دارد بهتر مي شود. هيچکس نمي خواست بگويد که دارد تمام مي شود. نمي خواستند بگويند که باور کنند. لبهايش روی صورتش جمع مي شدند يا صورتش روی لبهايش. جای کبودی ای که قبلن نبود حالا هميشه روی کنار شقيقه اش آمده بود؛ از کجا؟! و زياد مي شد، کبودي زياد مي شد، تمام گونه اش را مي گرفت. داشت بهتر مي شد چون همه ی صورتش داشت کبود مي شد و اصلن نمي شد گفت قبل ترش چطور ديگری بوده وقتي داشت بهتر مي شد و وقتي همه چيز دارد به سمتي مي رود که بماند، ثابت بماند، پس دارد بهتر مي شود. هرکس مي دانست دارد تمام مي شود اما هرکس فکر نمي کرد که شايد دارد تمامش مي کند با اينکه آنطور شده بود از وقتي برگشته بود و شايد کسي توانسته بود ازش بپرسد که اين پنج ماه را کجا بوده و او خيره به هوا نگاه نکرده باشد و نگفته باشد که " سايه ها سراب اند، آب بود، سراب بود" برای اينکه برگشته بود هم، اول همين را گفته بود و انگار هيچکس را نشناخت، توی چشمهايشان نگاه کرد و گفت سايه ها سراب اند، آب بود، سراب بود! و نگذاشت هيچکس در آغوشش بگيرد چون سايه ها سراب اند و آب بود، سراب بود؛ يا کسي ببوسدش!
يک پايش روی زمين کشيده مي شد بعد از پنج ماه و هيچکس نمي دانست کجا رفته بوده برای همين نپرسيدند پايت چي شده. غذا نمي خورد، به آب نگاه مي کرد و نگاه مي کرد. صدای باران را که قبل از رفتن ضبط کرده بود، هي گوش مي داد، غذا نمي خورد.
بعد از پنج ماه برگشته بود و صدايش عين کسي بالای دار که چطوری مي شود صدايش، شده بود و مرداد بود. گفته بود وقتي داشت مي رفت مي رود جايي! نگفته بود کجا، به هيچکس نگفته بود؛ حتي به آنکه هفتبار توی صورتش تف مي خواست بکند، چون بعدن فهميد او را بيشتر از همه دوست دارد: همان وقتي که توی صورتش، هربار که مي خواست رد بشود، فقط توانسته بود تف بياندازد!
عصر آنروز پيدا شد، عصر يکروز مرداد که خيلي گرم بود. لخت کف بالکن افتاده بود و خون از لای نرده شره مي کرد روی ديوار. از همين سرخي بود که همسايه ها فکر کردند چقدر ديوار قشنگ خوني شده!

سرم گرم مي شود بعد گرمم مي شود از خون که لختم، چه خوب است که هيچي پيدا نمي کنند بپوشانندم. گيج مي شوم، مي افتم روی باربکيو. يادم مي آيد بوی کباب و سيخ سرخ و چقدر گرمم است از خون دارد مي رود لای موهايم که چقدر مشکيست. دردم خنده مي شود از رگم روی لبم. پشتم هيچي نيست، اينجا شهر نيست با بوی کافور پيچيده توی آسفالتش و زمين خوردنم که زير پايم خاليست چطور که خون دلمه شده، شده. نه، نيست.
بر مي گردم، پشتم را نمي بينم که دارد مي شويدم و سفيد، انگار نه انگار چيزی تنم هست! آنطرف صدای هيچي نيست جز آب. اصلن صدای هيچي نيست جز آب! يکهو ترسم مي گيرد که دهانم را باز کنم و نفس نتوانم بکشم چون زير آبم انگار، وقتي هيچ صدايي نيست جز اين صدا و خفه بشوم. ولي همه شان را دارم مي بينم هنوز هنوز که دارند فکر مي کنند نگاه مي کنند به من که گچيست و دستهای هرزه ی کوری دارد کجاهايم را آب مي کشد، مي شويد يعني خفه مي شوم؟، گريه مي کنند و توی چشمهايشان راحت اند از آب و اين خفه گي.
تندتر دورتر مي شوم از پشتم که دارند... نه، بوی کافور نيست... که اينجا زير اين هرم چقدر آب هست که هيچ صدايي نيست اگر اولش بود ولي حالا و صداهای ريز بچه خنده مي شنوم. دورتر مي شوم تندتر. مي رسم به رديف رزهای از خاک مرگ در آمده چقدر سرخ بي حالند و بيشترشان صورتي و صداهای بچه خنده ها بلندتر مي شود، شادتر مي شود. نگاهم را بالا مي آورم از رزها و آنجا چقدر، اوه!، بچه هست نشسته مي خندند بازي مي کنند دارند. يادم مي آيد چقدر اينجا آمده ام توی آن پنج ماه و قبلش و فکر مي کردم به اين رنگهای خاکستری سنگهای کوچک. مي بينم دارند مي خندند و هيچ جا هيچ سنگ خاکستری کوچکي روی زمين نيست. يعني اينها هرگز بزرگ نشده اند اين همه وقت اينجا بوده، مانده اند؟! دردم مي گيرد پشتم و صدای آب و صدای بچه خنده قاطي مي شود. روی تابلو را مي خوانم: قطعه ی کودکان.
از خنده ها دور مي شوم، از بازي. مي گيرم سرم را که گيجه مي رود توی دستم که دارم سياهي مي بينم توی همه جا با اين چشمهايم که سياه مي شوند و مي ترسم باز زمين بخورم و آب فقط صدايش توی گوش من باشد که خفه ام دارد مي کند و خون فواره بزند توی آسفالت اينجا شهر هرم که نه، بوی کافور نيست.
از خنده ها دور مي شوم و به کاجها مي رسم و سردم مي شود. مي گويم شايد - اينجا شهر است و هيچکس مي شود نباشد؟ - بازهم کسي باشد که لب داشته باشد و از دهانش صدای آب نيايد يا صدای خنده بچه. مي رسم به برهوت مه! مي بينم سايه ی محو هيبت مردی هم قواره های خودم که دارد دنبال چيزی مي خواند زمين را، سنگ را، سياه را. نگاه مي کنم روی هيچي نيست زمين که نه سياه است، نه سنگ است. يادم مي آيد اينجا چقدر مي آمده ام توی آن پنج ماه دنبال قبر خودم مي گشته ام که يادم نمي آيد کي اعدامم کرده اند توی آن سالها و آورده اندم اينجا زير خاک معلوم نيست کجا، گورم کرده اند برای مي خواستم خودم باشم فقط و گريه مي کردم همه چيز مه مي شد. تابلو را مي خوانم؛ ننوشته قطعه ی خوارج! مي بينم هيبت مرد را که نزديک مي شود، دارد: مي شناسم اش، خودم را قبل از رگ زدن.

آبان هشتاد و دو.

2003-11-11T10:14:00.000-12:00

اما من دوزخي را مي شناسم که مي توان تحمل کرد و دوزخي که تحمل سوز است. من، اگر مردی گناهکار باشم ترجيح مي دهم به دوزخي که دوست دارم بروم: دوزخ سرد!

- نادر ابراهيمي -

2003-11-10T10:28:00.000-12:00

بعد پنجم: شميم

سرم را پايين مي اندازم که مرا ببخش يعني به خاطر اين همه محو و آسمان خاکستريست اگر چهارشنبه نيست که نباشد چون باران مي آيد يا مي خواهد بيايد با بوی آبان و عطر سرگشتگي و بگذار کثافت ها نفسشان ديگر به صورت من نخورد که چه صورتي دارم که حالا با موهای تو و دستهايت چقدر... مي گويم چشمهايت افق که رويش يوزپلنگي تيرخورده تويش که خون از پيشاني اش که ردِ، مي چکد.
بگذار بخندند مترسگ ها و کلاغ ها بترسند از مي خندند و نمي خواهم اين بند دور پاهايت، دستت توی صدايت، لحنت... نمي گذارم بتوانند بايستند تماشايي فواران گدازه های وجودت را حتي اگر خودت مي گذاری وقتي کلمات دارند اينطور برايم گم مي شوند که انگار خفه مي شوم تا ديگر بس است که بگويم چون مي شود نگاه کرد که تويش دريا باشد يا لا اقل باشد...

2003-11-09T05:41:00.000-12:00

تهوع: إذا الشَمسُ کُوِّرَت

تکرار مدام اين تصويرها از درون مچاله ام مي کند... : هر روز.... : هر روز......

2003-11-07T11:00:00.000-12:00

تهوع: لا يمکن الفرار من حکومتک.

2003-11-05T10:49:00.000-12:00

«استحاله »

(2)
آن خطاط

آقای نويسنده!
مي دانستم آن کار را مي کنيد، از عهده ی هيچکس ديگر بر نمي آمد. برای همين آنجا مي نشستم تا شب چون بايد با موشها همخوابگي مي کردم و بوی لاشه ی گربه ای که خونش از دندان آنها مي چکيد برای انتظارم خوب بود با صدای آب؛ آب و مني و گل.
مثل کثافت، مثل بالا آوردن بعد از عرق و بافور، چيزی که آنجا بود من بودم و صدای پايي که از خيلي دور مي آمد، از يکجايي آنطرف انقلاب، آن طرف کارگر. حتي خودم هم نمي توانستم و چشمهایشان مي سپوخت رشته های نه تار نه پودم را!؛ نه نمي توانستم و گرنه که روی زمين توی آن کنج که آن همه نمي توانستم بنشينم، بمانم و از سرما بلرزم چون مي دانستم داريد مي آييد و موشها مي خنديدند.
فکر مي کنيد وقتي گلشيری مرد، چه شد؟ يک شب ديدم دو تاشان دارند مرداری را مي برند و وقت بردن پاهايش را مي جويدند، باد کرده بود. نوبت شما هم مي شود آقا! انگار با چشمهايشان که سياه بود - که آنقدر سياه بود - داشتند مي گفتند.
من نشسته بودم. فکر مي کنيد بيشترين چيزی که مي ديدم چي بود وقتي نشسته بودم؟ لمبرهای لرزان. و بيشترين بو؟ گندبوی حيض و عطر و افترشيوهايي که بيشترش همان هاييست که از آن طرف مي آيد، از آن طرف که خيلي وقت است نرفته ام، چون من هرچي مي روم آن صدای پاها هم مي آيد و بلندتر مي شود و باز هم هيچي پيدا نيست؛ چون من هرچه مي روم هنوز به نيمه راه هم نرسيده ام و آن صداهای پاهای او – تو؟ - هنوز همانقدر دورند که آنطرف کارگر، آنطرف انقلاب!
آقای عزيز! من تعداد بارهای پلک زدنهای يک دوره گرد را در يک دقيقه، مي دانم و اين چيزی را عوض نمي کند وقتي فقط شما مي توانستيد آن کار را بکنيد چون من پستان های قهوه ای سوخته کبره بسته و چروکيده ی زنهای پابرهنه ی پاکستاني را هم آنطورکه کنارم مي نشستند، بچه شير مي دادند و بوی ماندگي از همه جايشان بلند بود، ديده ام و صدای نفسهای تمنای دخترکي را که مي خواست ياد بگيرد تنفروشي کند را هم شنيده ام و شما باز هم همان کار را مي کرديد که کرده بوديد. صدای موش از صدای ماهي زيرتر نيست، اما من جان کندن ماهي يادم مي آمد با صدای موش دارد جويده مي شود و آن آب عقيم بود.
مي دانيد، اگر ورق زده بوديد، همه ی اينها ريز به ريز آنجا بود و شما مي توانستيد همان کار را بکنيد، نه آن کاری را که من برايتان پيشبيني کرده بودم؛ نه! منظورم دقيقا آن کار نيست. شايد بهتر باشد دوباره برگردم پيش موش هايم اگر نمي توانيد بفهميد از چي حرف مي زنم، چون موش مرده گوشتش گران است برای همه ی آنهايي که من ديده ام: نمي شناسم؛ اما توی عفونت مي خوابند، توی عفونت مي خورند، توی عفونت همبستر مي شوند، مي زايند و توی عفونت مي ميرند.
من پنج سال است گم شده ام. دو سال هست که اينجا نشسته ام و هيچکس نتوانسته به جا بياوردم و حتي کسي نپرسيده اين همه کاغذ برای چيست! موهايم سفيد شده توی اينساله گي و دستهايم مي لرزند، شما لرزش دستهايم را هم نمي توانستيد ببينيد چون فکر مي کرديد من هم مال همين چهارراهم اما دهان من که بوی تجزيه ی مرده ی موش نمي دهد از توی معده ام ولي شايد هم من دارم پاهای شما را مي جوم وقتي نشسته ام!
بلند مي خنديدند، با هم مي خنديدند، زير پل مي ايستادند مي خنديدند، صدای نشست ساختمان تئاتر شهر را مي خنديدند، آن زن را که مي آمد پشتش را مي کرد به من چادرش را مي انداخت طوری روی من که بروم زير چادرش مي خنديدند، نفسم از فشار عقب زن بالا نمي آمد مي خنديدند، خبر مي آوردند از روی صحنه که فلانکسک بازی اش دارد بهتر مي شود مي خنديدند و صدای پاها از دور تا دور، نزديک مي شد. شما تنها اميد من بوديد، موشها هم حاضر نبودند آن ورقها را چون کاهي بود بجوند وقتي مي توانستند بروند بهترين اش را پيدا کنند و با آن ماتحتشان را پاک کنند، برای همين اينجا همه چيز بوی روشن فکری مي دهد، بوی عرق بازيگرها که با روزهای خاکستری قاطي مي شوند و مي خنديدند با بوی قهوه ی فرانسه ی تقلبي از آن طرف حافظ، فردوسي.
متاسفم که نخواستم کاری کنم که اين برگ هم لای آن برگها باشد که ريختيد برای موشها، توی جوی. نمي توانستم بگذارم ندانيد که موشها اينها را هزاربار خوانده اند و روی صحنه هم ديده اند. نمي توانيد تصور کنيد حتي که هر روز چندتايشان چرق، مي ترکند زير لاستيک و غلتک مي شوند روی آسفالت توی خونشان! چون نشسته بودم، فقط چون مي توانستم نشسته بوده باشم، آنجا در آن کنج، دستم به جيبتان رسيد و اين يک ورق را چپاندم آنجا. من امشب مي روم زير غلتک، برای همين اصلن دنبال پيدا کردنم نگرديد. اين يکي را هم بدهيد به آنها تا مگر پايم را نجوند وقتي مي دانم داريد مي آييد از صدای دور آن طرف پا از انقلاب، کارگر...

2003-11-03T07:15:00.000-12:00

تهوع: و يبقي وجه ربک ذوالجلال و الاکرام

کثافت

2003-11-02T03:10:00.000-12:00

تهوع: سيب

صدايت خفه ات مي کند.
ديگر باران بريده
صدايت که خفه ات مي کند.
چادر از سرت مي افتد
و صدايت دارد خفه ات مي کند.
موهايت را پريشان که مي کني
صدايت که دارد خفه ات مي کند.
رد ماتيکت روی شلوار من مانده
و صدايـت که خفه ات مي کند.
روی سينه ام جای سرمه ای که از اشکهای تو خيسم با صدايت که خفه ات مي کند.
سيگار که گيرانده بودی خاکسترش توی چشم من
و صدايي که خفه مي کندت.
شايد برای آخرين ديدار خيلي زود است
و صدايت که خفه ات مي کند.
يا از اشکهای خودم که صدايت خفه ات مي کند
و بازخواني متني که مالش لحظه ايست که دارد صدايت خفه ات مي کند با صدايت که خفه ات مي کند آينه ی دق!

گفتم برقص عروس کوچک؛
به خاطر فرياد،
بدون آهنگ چشمان من
به خاطر دارد صدايت که خفه ات مي کند.

هي صدايـت خفه ات مي کند!
مرز جنون و باکره گي به اندازه ی درديست در صدايي که خفه ات مي کند.
آآه عروس کوچک به خاطر فرياد که صدايت خفه مي کندت!
اينجا خنجرهاست در صدايـت که خفه ات مي کند.

آبان هشتاد و دو

2003-10-29T10:59:00.000-12:00

«استحاله »

(1)
تابوت سوخته

برگشت، انگشت اشاره اش را تکان داد که انگار دارد مي گويد نه، گفت نه.
امروز هم ديده ام اش، هميشه همان دور و برهاست و چشمهای خاکستريش مثل انعکاس ابر است توی غار آينه با ترديد فروريختن. دستهايش مي لرزند و چقدر ياد خودم مي اندازندم مثل دندانهای سفيد مصنوعي اش. روی نيمکت مي نشينم نگاهش مي کنم و لرزم مي شود.
چهار بار ديده بودم اش و حالا روز پنجم بود. مي گفت آقاجون بلند شو! گريه مي کرد. دست پيرمرد را مي کشيد اما حتي نگاهش هم از آن محوی در نمي آمد پيری با آن چشمهای خيره گي مبهوم. گفته بودم چه کارش داري؟ درمانده نگاهم کرد، گفت سه هفته پيش رفته و حالا اينجاست. گريه مي کرد. باد مي آمد و موهايش تکان مي خورد: سفيد سفيد نبود، مثل برف هم نبود، نقره ای هم نمي زد، يعني يکطوری بود که انگار اگر دستش بزني مي ريزد مثل بال پروانه ی خشک شده. دستش را مي کشيد هنوز که بلند شود بروند؛ مي گفت شبها يعني کجا مي خوابيده؟ چه فرقي مي کرد! نگاهش کردم و هنوز هوا ابر بود توی چشمهای پيرش با آن جلای نم. يعني گم شده بوده و حالاکه پيدايش کرده اي... گفتم و رنگ استخواني اش با ديوار پشتش که نشسته بود، تکيه داده بود، يکي داشت مي شد.
از همان اول يک چيزی توی پيشاني اش بود وقتي من روبرويش، روی نيمکت، نشسته بودم و بوی پياز داغ مي زد توی دماغم از پنجره ی بالای سرش؛ دستهايش که مي لرزيد: مشت مي کرد باز و صورت چلانده اش. چهار روز، هر روز. با اينکه مسير هر روز با هر روز فرق داشته بود و من به اين تقارن ها اهميت نمي دادم اما چرا نگاه خيره اش همانقدر که به هيچ جا نبود، توی ژرفای آدم مي زد؟! و اينکه هرکس که از آنجا رد مي شده بوده يعني مي ديده بوده اش يا فقط من، چون چطور مي شود که هر روز توی هر مسيری که مي شود رد بشوم ديده ام اش و آنروز، روز پنجم بود.
لباسهايش هيبت ژنده پوشي داشت که زير اين کثافت دارد چيزی را پنهان مي کند که شايد خودش باشد. گفتم بمانم اينقدر بنشينم روی سرمای بي مکاني اين نيمکت تا ببينم که حتي هيچکس ديگر هم مي بيندش يا هرکه مي بيندش هم اينطور هست که هر روز ببيندش آن هم از هر راهي که مي رود! تا آن دختر آمد که معلوم نبود چقدريست؛ مي گفت آقاجون و گريه مي کرد! گفتم چه کارش داری؟ مي گفت خيلي لاغر شدی آقاجوني، که گريه مي کرد. و اينکه پيری انگار نمي خواست بشنود يا چشمهايش داشت کجا را نگاه مي کرد که هيچي نمي ديد!
بلند نشد، از جايش تکاني هم نخورد. دختر – که معلوم نبود چه قدريست – مي گريست؛ مي گفت آقاجون بيا برگرديم. يک حالتي ته های چهره اش که بود مي شد فهميد از يکجا آمده اند: از کجا؟ عق زدنم گرفته بود از همه ی بوی پياز داغ که انگار با تن ام مي آميخت: با عرقم که سردم بود.
قبلن هم يک زن را ديده بودم که رد شده بود با قد بلندش و کفشهای پاشنه دارش که از آنهايي بود که صدايش روی هرچه، مثل روی پارکت مي ماند توی جمجمه ی آدم: هميشه گي مي ماند. کيفش را باز مي کرد و سکه پرت مي کرد جلوتر از پيرمرد؛ سکه های زرد که نمي فهميدم چيست. مثل برای سگ که استخوان پرت مي کنند و سگ بسته باشد و تقلا کند هي و خون از زير قلاده اش جاری شود، چون نمي تواند رها شود. پيری تکان نمي خورد اما چشمهايش خاکستری مات مي شد با رد محو سرخي در عمق بي نهايتي که نمي شود ديد و احساس مي کردم که چه قدر منقبض مي شود و تقلا مي کند، رها نمي شود. به زن نگاه نمي کرد و من هم تا مي خواستم ببينم کو زن، رفته بود. و آن روز هم که دختر گريه مي کرد، که نمي شد فهميد چقدريست، زن آمد، سکه ای انداخت و پيری مي سوخت؛ دخترک اما هيچ چي نديد چون هنوز داشت به ديشب فکر مي کرد که کجا خوابيده بودی آقاجونم. و حتي خود من هم نمي توانستم هرچه قدر مي خواستم بروم ببينم که سياهي يک زن است يا چيست و صدای پاشنه اش ميخ بود روی سنگ، توی گوش من، چون انگار داشت پاهايش را مي کشيد، بلند نمي کرد و يا بفهمم آن سکه چيست که شبيه هيچي که من ديده بوده بودم، نمي بود. و گردنم دورش مي سوخت انگار جای زخمي بود که هميشه بود، دستم را مي بردم طرف گردنم داغ که شده بود ولي هيچ چي شره نمي کرد از هيچ جاش. اما پيری دستهايش را تکان نمي داد، لبهايش را تکان نمي داد، خطوط چهره اش را حتا، اما نور خاکستری چشمش کم مي شد، مات مي شد، محو مي شد: نم مي شد.
گفتم من اينجا پيش اش مي مانم. نگاهم نکرد! مطمئن نبودم صدايم را مي شنود يا اصلن صدايم شنيدني بود يا هست! مي خواستم بگويم خانوم! که تق تق پاشنه سوهان شد توی سرم. مي دانستم دارم دستهايم را مي گذارم روی صورتم ولي چشمهايش خاکستری که بود، بود، مي ديدم حتا. گفتم خانوم! مي توانستم داد زده بوده باشم اما نشنيده بود! گفتم يکراهي بايد باشد که صدايم را بشنود يا مگر کر بود؟ روز پنجم بود. بلند بايد مي شدم و دستم را به شانه ی دختر مي رساندم، که نمي شد فهميد چه قدريست، نمي توانستم و چشمهايش غور مي کرد.

ادامه دارد...

2003-10-28T10:46:00.000-12:00

خورزاد: چگونه جلاد او باشم يا شکنجه گرش!
عجمي: < به هر يک پيشبند چرمين سرخي مي دهد > آيا نديده ای مجلس شهادت ماني؟! که مومنان شهادت وی در مي آورند و وی هربار بدان زنده مي شود؟
ماهک: بيا او را زنده کنيم!
...
- شب هزار يکم / دو – بهرام بيضايي -

تهوع: …hey you

از خواب جراحت بر مي خيزد و لزج و سرد از دهانش – والذين هم لفروجهم لحافظون! – مي تراود بر گونه اش – رد خنجر؟ - سرخ و سياه با بوی ماندگي و تغليظ سگيت با انبساط شهواني ماده گي در هيات رهبانيت فاحشه ای فاخته.
مي گويد پنجره و دستهايش را آويزان مي کند، بعد پاهايش را مي آويزد ولي هيچوقت همه اش نيست: آويزان، و عرق مي کند يعني آويخته از پرده و پرده ای نيست! از آنجا هرکدام کسي از پشت مي آيد اما معلق که نيست و مي ترسد: عرق مي کند و سينه اش مي لرزد که دارند داد مي زنند از انزال معکوس.
مي گويد های! اگر مادرانتان را نسپوزيده بودند که حالا کجا بوديد؟ و مگر شماها زاييده ی مکثها نيستيد، نبوده ايد؟ و آنها نمي فهمند که نه، دارد با خودش حرف مي زند و اين از همان حرکت جوهری مي آمده: خون دلمه با کلماتي که تجسدشان را از دست داده مي شوند هي.
مي شنود دنباله ی زنبوری ماری چنبره زده را و لب مي گشايد به خنده: دندان کبره بسته اش نمايان مي شود و مار از زهر مي ترسد، از خون و ريخته شدن، از لزج و سرد و ريخته شدن، از پيچيدن و آويختن و شرم و ريخته شدن، از رسوايي دلمه شدن، از آينه. مي خواهد برود که پا مي گذارد روی سياهي درمانده گي اش و مي خندد: دندان سرخش نمايان مي شود و مار از چشم مي ترسد، از رنگ و سبزی که نمي تواند ببيند و از ماجرای آن چند شنبه؟.

سردم مي شود و خفه مي گريم از اين بي کرانه گي – اين المفر؟ - و حقارت در رگهايم توحد مي گيرد: تکثير تجريدی غربت تا ق و باز هي از سقوط و مدار و کدام " يک" کانون که اگر همه اش در چرخيدن است مدام پس دارد از يکجا هميشه شروع مي شود که همانجا تمام مي شود و شروع مي شود و باز و پس مگر همانجا خودش عامل به زايش است به يک يعني کانون: من؟ يا.
قفسه های سينه ات را مي شکستم که، شانه هايت را خرد مي کردم که، جمجمه ات را هم له که، کرمها از آن جراحت بر مي آمدند: از آن شکاف و تکانهای ممتد لگنت از حل استخواني ات در خاک منعکس بود، مي ديدم و لبهايم را مماستر مي کردم: وارونه ی خواستن، تمرين نفير. حالا بخوان تا اجابت و ابرها مي پراکنده شده از خاکستر و بارداره گي باران و ستاره های توی جام.

امروز اينجا پنج شنبه بود...

2003-10-23T09:42:00.000-12:00

به آب

باران ميان آدمها فرق نمي گذارد. در يک زمان بر سر همه مي بارد و وقتي شروع به بارش مي کند همه با هم برابر مي شوند، نه کسي از ديگری بهتر است نه بدتر. همه با هم برابر و يکسان اند.
- پل استر -

« يادداشتهايي که پيدا کردم»

فردا، پنج و سي دقيقه ی عصر - روبروی پارک

سبیل مصنوعي نگذاشته، موهايش را کوتاه هم نکرده: بلند و سياه، ولي اصلا نمي شود فهميد زن است، با سينه هايش چه کرده؟! دستهايش را نتوانستم ببينم، هوا دارد تاريک مي شود. من با ها کردن دستهايم سردم بود. دارم برمي گردم پشت ديوار.
شايد پنجمين فرداست و درخت تاريک است، چنار. ديشب خواب ديدم که آمده است و کلمه ها را مي زند توی صورتم؛ سينه اش را مي کند توی دهانم و مزه ی کاغذ کاهي و چوب نمي دهد ولي چندش آور است: بالا مي آورم. چشمهايم را باز مي کنم و بالش واقعا زرد است؛ نه، ديشب نخوابيدم: تا صبح اين پهلو آن پهلو شدم. صدای نفسها، صدای آن همه نفسها نمي گذارد بخوابم. اما نخوابيده خواب ديدم. برای همين آمدم. از در که بيرون آمد دنبالش بودم اما ديگر سرد است و دستهايم را ها مي کنم چون بايد برگردم پشت ديوار تا در بسته نشده.
به نظر نمي رسد فهميده باشد پنج تا فردا شده و مي پايم اش. زمان زيادی نمانده و خيس عرق شدم و تماس تنهای ليز و خيس هم بوی خودش را دارد: من بي حال مي افتم، او مي ميرد.

فردا، شش صبح – روی پل بالا

صبح ها موهايش رنگي مي شود، حالا بلوطيست. از روی پل رد شدم ديدم اش، داشت به آن طرف رودخانه نگاه مي کرد.
گفته بودم مي روم بدوم و از پنجره ديگر لازم نبود نگاه کنم يا بترسم. پس چرا کسي نگفت تو که نمي تواني بدوی؟! همه شان مي خواهند يکي کمتر. شايد فرقي نمي کند که چه کار مي کنم برای اينکه فقط بايد نباشم و ديوار رنگش اخرايي ست و چنار تاريک است.
باز هم ديدم که سينه هايش نيست! نمي شود فهميد چند ساله است. چشمهايش مثل... يک کلمه ايست که يک شب – کدام ديشب؟ - بالا آوردم يا زد توی صورتم يا چپاند توی دهانم و شرم بود: سياه بود، مزه ی عرق گوجه مي داد با اينکه.
بعد کجا رفت؟ توانستم من را ببينم که دارد از روی پل رد مي شود. صدای آب را شنيدم، هم من شنيد و هم شنيدم. توی دلم خالي شد وقتي به آب نگاه کردم که سبز بود و آبي بود و سايه های چنار، آن همه چنار، تويش افتاده بود و هردوتايمان لرزيديم، اما من بيشتر. سايه ی من هم توی آب بود. آن طرف پل که رسيدم ديگر آنجا نايستاده بود، موهايش را توی عکس ديدم: عکس پنجره ی اتوبوسي که هر روز صبح از آنجا مي گذشت و عکس دور مي شد و من گنگ مي شد که مي ديدم و منگ مي شدم و بالش هر صبح بوی تعفن مي داد: بوی دهان من.

پس ف، دوازده و نيم ظهر – پشت ديوار

بيرون نمي روم. حالا خيلي هوا غم دارد، خاکستريست. مي خواهم بمانم و قلبم همينقدر درد بگيرد و بهشان بفهمانم که هنوز مي شود ماند و اگر قرار بر رفتن است کسي که بايد برود ماها نيستيم، مگر شماها هم مثل ماها نيستيد؟ بعد گفتم ماها از بچه گي پشت ديوار بوده ايم و مي رويم بيرون ولي شماها از حالا بزرگي تان - که فکر مي کنيد - آمده ايد پشت ديوار و انتظار مي کشيد برويد بيرون يا بيرونمان کنيد. اينجا خانه ی من است حتي اگر معلوم نيست پدرم کدام نامردی بوده يا مادرم – کاش مرده باشد – اگر پيدايش کنم مي گويم حتي اگر هرکاره هم بودی بهتر بود ازين که بگذاري ام پشت ديوار و بروی و من هميشه سر راهي باشم، بمانم.
حالا داری از عکس اتوبوس پياده مي شوی و موهايت را مي دهي به باد و سينه هايت را نمي توانم ببينم؛ من را از همين پشت ديوار مي بينم و سردش است. رنگ لبانش قهوه ای ترشيده است و صدايش خيلي زير است که تنگ ماهي مي شکند و من گوشهايش را مي گيرد و فکر مي کند حالا پرده ی گوشش پاره مي شود و خون مي ريزد از گوشش و درد توی جمجمه ام مي پيچد و خون از گوشم فواره مي زند و بالش خونيست.

پس ف، دو ساعت بعد – روبروی برج شماره ی هزار و سي و چهار

توی طبقه ی چهل و هشتم، جمجمه ی اوراق شده ی بيست و چند ساله ايست که قبلن ها، با ما، پشت ديوار بود و من هر روز مي ديدم اش و موهای طلايي اش حالا کجاست؟
تو نيم طبقه پايينتری و لباسهايت را در آورده ای و چشمهای جمجمه خيره است. من را مي بينم معلق پشت شيشه که دارد مي پايدت و رد لبهايش روی شيشه مي ماند: سيب پلاسيده ی سرخ.
چه بلايي سر سينه ات آمده؟ گريه مي کنم و من خيره - منگ شده. جای خالي شان خيلي خاليست و فکر مي کنم مزه ی خون و گوشت و کاغذ کاهي لای دندانهايم مانده از آن کدام شب و دردم مي گيرد از درد تو.
من را مي بينم که معلق است و برج را مي بينم که کوتاه مي شود و دارم سقوط که مي کنم متلاشي مي شوم و بعد من توی سياهي و باز سياهي و باز سياهي و... بالش خيس است و جای ناخن کشيدن روی ديوار مانده و ناخنهايم شکسته و بالش سرخ است: جای چنگ ناخن.

پس پ ف، سه ساعت بعد از – باغ انار

نفهميدم چرا آن فکر را کرده بودم که ممکن است ديگر نخواهي زن باشي چون از کجا مي دانستم؟ شکوفه ها مي ريزند، بوها دانه مي شوند و خون سرخ است هنوز مزه اش لای دندان من. باد موهايت را مي پاشد توی صورت من و رنگت رنگ سفيد محويست که دستم سردست، ها مي کنم و صورتت.
لبت را مي مکم و دندانم سرخ مي شود و ترش است. موهايـت لای دستم سبز مي شوند و تنم را سوراخ مي کند. از انار بدم مي آيد. از شاخه مي ترسم. از قهوه ای پلاسيده متنفرم و عکس بر مي گردد، از عکس حالم به هم مي خورد، از معکوس. افتاده ام کف و صورتم زخم شده و بالش روی تخت مانده بي لک!

... ، ... - ...

دستش مي لرزد چون وقتي مي خوانم مي بينم دستم لرزيده و شايد بايد اصلن چپ دست بوده باشم و نيستم و دست او مي لرزد وقتي باز مي کند پنجه هايش را مي کشد و از کتف هم و مي لرزد و من مي بيند. پس دستم لرزيده نوشته ام و پنجمين فرداست.
ديوار تمام مي شود و ماها. من را روی پل ديدم و آب و عرق کردم، سردم شد، ها کردم و به ديوار نگاه کردم. آب سرد بود و عکس اتوبوس ديگر وقتش بود بگذرد. موهايش از توی عکس مي رفتند و مزه ی کاغذ کاهي و انار توی دهانم گس مي شود. ديشب خواب ديدم آمده است و کلمه ها را مي زند توی گوشم. دارم بر مي گردم ولي نمي دانم کدام طرف پشت ديوار است و اينجا همه همين اند: پشت ديوار.

دوم آبان هشتاد و دو.

2003-10-20T01:39:00.000-12:00

يکي گفت که عاشق مي بايد که ذليل باشد و خوار باشد و حمول... و ازين اوصاف برمي شمرد.
فرمود که عاشق اينچنين مي بايد وقتي که معشوق خواهد يا نه؟ اگر بي مراد معشوق باشد پس او عاشق نباشد، پيرو مراد خود باشد. و اگر به مراد معشوق باشد، چون معشوق او را نخواهد که ذليل و خوار باشد، او ذليل و خوار چون باشد؟ پس معلوم شد که معلوم نيست احوال عاشق، الا تا معشوق او را چه خواهد.
- مولانا -

تهوع: ترک من خراب شبگرد مبتلا کن

شما نمي توانستيد ببينيد ولي آن دورها، آن دو تا چشم که توی روشنايي چهره تان خيره ی ابديت بود، تيله های چشمان دريده ی من بود که آنطور بي پروا – بي حتي که به عروسکهای روی شانه های چپ و راستش بيانديشد – مي خواست که قداست را از ابوهت جاودانه ی رخساره تان برکت برده باشد، من بودم که شما نمي توانستيد ببينيد.
کاش در وصف درمي گنجيد چطور رعشه ی خضوع که بر تار و پود وجودم افکنيده شده بود – که شما نمي توانستيد ببينيد - از پر هيب خطوط بي پيرايگي چندين هزارساله برگونه تان که اگر مي توانسته بوده باشم که به تناسخ، هم از آن قسم که انسان در انسان ديگر باز حلول مي کند، معتقد بوده باشم که گزاف نبايد باشد اگر قياس بگيرم حالت معنويت پيشاني بلندتان را و سينه ی فراخ صبوری تان را با پانزدهمين که عصاره ی رسالت و عصمت به يقين هيچ ديگری نمي تواند بوده باشد يا خواهد باشد حتي اگر هيچ کجای کتاب و سنت هم نيامده باشد حرفي از معصوم پانزدهم که حکمن آن هم از بدسگالي حاملان بوده و ناقلان وگرنه کو آن تنابنده که ترديد آورده باشد در؛ که نمي توانستيد ببينيد.
و آنگاه قلمها شکستند در طوفان ارادت و آنگاه استخوان ها، در حلاوت از خود بي خودی و آنگاه پيشانيها ساييدند در حرمت ملکوتي و چقدر ندانستند که آنچه مي کنند شکرانه ی هيچ نيست وقتي ملکوت شما واژه نيست که آنها بفهمند و مي گريستم چقدر در اين خيابانهای غربتتان که چقدر خوارجي و منافق در کنار و گوشه ها و در زير لوای حق هميشه بوده اند و چاه ها را هم که پر کرده اند پس بمرده باشم به، که نبينم که هيچکجا برای عنقريب دلسوختگي تان ازين گران تولي بر روی شانه های آنطور نحيفتان از سپس چقدر رکوع ها و سجودها و وای بر من که اين رنج بر شما مي رود و اين اندوه و هنوز مي توانم باشم و به صيحه ای بنمرديده باشم از اجلال کرامتتان؛ نه شما نمي توانستيد ببينيد وگرنه صيحه که بود و من خود مرده بودم خيلي قبلتر اگر فقط مي توانستيد ببينيد.

پدر که نور بوديد از نواره ی آدم نه، که از انوار باری حقتعالي!
بر اين من ها و ماها ببخشاييد هرچقدر اين همه نمي توانيم درک منزلت کرده باشيم از سخافت انديشه مان و پستي بي ريشه مان و آستانبوس نبوده ايم حتي ازين بيشترک، که آن هم از ناخوداگاه حب ذات بشريت از دست رفته مان بوده که نتوانسته ايم سر بر قدمگاهتان به دشنه بسپاريم که خون در مقدمتان ريخته شده باشد مايه ی کوری چشم بدخواهان و تنگنظران. و بر من ها و اين ماها بزرگواری شما متصل يقين آمده که مگر نه اينکه خواجه بنده پروری داند و امثال اين من ها کجا و خواستاری خاکساری! و فقط اگر مي توانستيد ببينيد کاش که چقدر ماها و من ها بوديم و نمي توانستيد ببينيد که دير و دور نباشد آن گاه ديگر هرگز نمي توانيد ببينيد چون حتم در آن قلمرو خود همانا ديدن ضلالت است و نقيصه بر حضرت شما.

2003-10-18T11:47:00.000-12:00

..ادامه...

« دفترهای شسته - سياهه های بور »

منتها وقتي زير پل تنه اش به من خورد هيچ حرفي نزد جز صدا کردنم و من خيلي ترسيده بودم(؟). و مگر از بعدش کسي خبر دارد که من بدانم ممکن است اينطور باشد که او واقعا خود من نبود و فقط يکي از انواع من بوده که شانه اش چقدر دردم آورد؟
مي گويد برای آنکه تنفروشي نکند مجبور بوده کار کند برای همين کارش اين شده بوده که تن فروشي کند. مي گويد دلم برای مادرم خيلي تنگ شده و گريه اش نمي گيرد. بچه هم مرده دنيا آمد و من کورتاژ نکرده بودم اما نه ماه... نه ماه... فکر کردم اگر بيايد بگويم بچه ات مرده؟ بگويم چي؟ اما اگر اين همه خوب بودم که اينها را بگويم اصلا مي رفت؟ مي گويد به اين بوی گندها هم مي شود خو گرفت و بوی گربه ی مرده با بوی مني.
هيچوقت اينقدرها حالم بد نشده بود و اين بخاطر اين درد است توی شکمم و برای آنقدر سوزش و سياه و خون؟ هرجا نگاه مي کنم مرد هست و پل و پنجره، شکسته. مي گويم مي گفت سارا... سارا... ؟ چطور مي دانست من... يا خودش را صدا مي کرد که من شنيدم هم و چقدر که شبيه من بود چشمهاش، موهاش و آآآی.
مي گويد ديگر اين بوها آنقدر مانده مي شوند که نمي فهمي و اين دردها کهنه. هرچه قدر مي خواستم ديگر فردا نشود باز مي شد و وقتي مي شد ديگر به اش نمي شد گفت فردا و اين معني اش اين هم نبود که فردا نشده بود و باز کاش فردا نيايد؛ يا نشود؟
اول سخت بود که يادم ببرم که ديشب کجا بوده ام يا چه تصوری از امشبم داشته باشم و دلم مي خواست پودر استخوان پدرم لااقل باشد که گريه کنم و نبود مثل رفته بود او که نبود هم از اول چون وگرنه آن بچه اش که نمي مرد. مي گويد خنديدم هميشه آنبار که ناخودآگاه گفتم مادر به مادر؛ اگر زنده مانده بود چه تقدسي داشت که جز مگر نبود اين که از باره گي من آمده بود و بي پدر و آن همه. مي گويد مي گويم چرا من؟ و گريه کردم وقتي داشت از تو مي گريست که من داشت دردم مي گرفت از سياه و زرد و خون و اين بو هم مي شود آنقدر بمانده شود که نشود فهميد و آدم از خودش بدش نيايد وقتي.
بعد از آنجا دور شدم و بعد از آنجا هم دور شدم و بعد دورتر شدم و آنقدر دورتر شدم تا ديگر نشنيدم کسي صدايم کند و ديگر نفهميدم بگويد اگر سارا... سارا... هنوز داشت مي گفت. گفتم کاش مي رفتم روی پل و آنجا کسي تنه ای مي زد که من بود و اينقدر شبيه من نمي بود و مي گفت چقدر آسمان هم آبيست، مگر نه سارا؟ و مي گفت امروز روز قشنگيست، مگر نه سارا؟ و مي گفت پسرم را از مدرسه بروم بياورم، با من نمي آيي سارا؟ و از روی پل نمي افتاد: نمي افتادم و زير آن همه ماشين و اين بو مي شود که فهميده نشود از آنقدر ماندگي و عادت و عادت و عادت و عادت و عادت و عادت و عادت و ... عادت.

مهر هشتاد و دو.

شايد سکون چيزهای پيرامون ما از آنجا مي آيد که مطمئنيم آنها همانهايي اند که هستند و نه چيزهای ديگری و از آن سکون انديشه ی ما در برابر آنها.
- مارسل پروست -

2003-10-16T10:26:00.000-12:00

تهوع: سلاخي مي گريست، به قناری کوچکي دل باخته بود

از آواز گذشتم
لاجورد و طلا به هم مي آميخت
لرزه ی دستي در رگهايم: قصد تزوير بود؟ -
خاکستری، دهانش بوی تصعيد مي داد
سبز را بوسيده بودم
چشمهای درشت بي قرينه گي وحش اش
حالت بي لحني ام را تشديد مي کرد
ميخ توی سرم
ملات تقدير و ناگزير را مي شکافت

آبي از سکوت محو بود
تنم از گذشتن مي لرزيد
گفتم: آنجا ميان غربت آن سايه های کدر که بودم
آيا شما نبوديد با تکثير افترايتان؟،
حالا کجاست آن خنده های حلبي، از پشت عکس پيرسگان که بوديد؟

لختي ميان درفش و پوزه
لختي ميان خاک
معجون انزال و معکوس را بالا آوردم
گفتند
- آبي و خاکستری و سبز گفتند -
ديدی سبک شدی.

آری بهار بهانه بود
آنها هرگز مرا آنجا نديده بودند
آنها فقط خنديده بودند
از پشت دندانهای مصنوعي شان لنديده بودند.

2003-10-12T10:24:00.000-12:00

تهوع: تجليل

نه دکتر!
منتي اگر هست بر ماش نيست. آذوقه ی کلاممان همان بود و استطاعت بيان در همان اختتاميه های شکوهمند تا و از. اينک اينت دستار آن دستمال نيست که چقدرها به خاطر چه و چه کجاهايت را ماليده اندش: طنابيست مستتر در کلاميست که آويز گردنت باشد برای ششهاي فراخت به سان، که بر ابديت ات بياويزد از.

2003-10-11T22:23:00.000-12:00

..ادامه...

« دفترهای شسته - سياهه های بور »

آيا نمی شود از خودت بپرسي چطور اينها را مي نويسي که نه مي شود خواند يا فهميد و گاهي خودت هم حتي؟
مي توانم بگويم همزمان به چند شکل از آنچه پيش مي توانسته آمده باشد، فکر کرده ام. اينطورکه بايد بشود از دل هر قصه، قصه ها در آورد يعني شايد اين درست تر باشد که در بطن هر کلمه هزار حرف نهفته که شايد از کنار هم قرارشان دادن هيچ معنايي تداعي نشود يا به ذهن متبادر، اما همينها با همه ی اين غقريبگي = قغريبگي همه ی همان روزمرگي همه مان را ساخته و اينجاست که مي شود گفت چقدر همه چيز راحت گاهي از برابرمان مي گذرند بدون اينکه به چشم بيايند و اغلب مثل همان کلمات و حرفها به تنهايي که خوانده مي شوند از در کنار هم گذاشتنشان فقط گيج مي شويم. من هم فکر مي کنم بايد اين مقوله را اينطور ديده باشم که در همانوقت که من فکر مي کرده ام اينطور ادامه پيدا مي کرده يا داشته اينطور پس مي رفته يا پيش؟، اينطور هم بوده که هزار گونه ی ديگر هم اتفاق شده حتي فقط در من و بعد که خواسته شدم از هر گونه که پيش آمده - به قسمي هر کدام - بنويسم، فکر کرده بودم که آيا اينطور قرار گرفته که من بنگارم در گاه موقع شدن يا بيگاه از مقام مشاهده بر آمده ام؟ و حالا اينها را اينطور که من مي نويسم اول پيش آمد کرده بعد، يا در جوف اين هنگام نگاشته شدن؟
و بعد از حالا:

سياهه هاي بور.
گاهي يکيشان مال من است از چهار تا که پهن می شود روی زمين يا می افتد روی ديوار: سايه. مي خواستم خيلي مي خواستم که بروم بيرون اما کدام طرف را می رفتم که ته اش باشد بعد يک سبز بي انتها باشد يا آبي و همه شان يک اندازه باشند، اندازه ی من نه کوچکتر نه تا ترس من بزرگتر و حالا آدم از سايه ی خودش مي ترسد يا هميشه هم. پوتين پايم را مي زند، چرا شلوار جين نپوشم؟ موهايم را از پشت دم اسبي نمي بندم تا راستي محاسن بي محاسن که چي ريش بگذارم!، چون موی بلند صداقت ويرانگر تباهي سياه را موج مي زند و مانده تا دوباره بور بشود موهايم: طلا.
بعد از ظهر بود، سه روز آب نبود، خيلي شنيدم آب... آب... دلم چزانده بود با. آفتاب از، کوره مي ساخت. از پنجاه نفرمان سي و هفت نفر يا تلف شده بودند يا سوراخ سوراخ؛ چهار نفر هم پلاک شده بودند يا پلاک مانده. مغزم بخار مي شد بعد چقدر زخمی... زخمی... گفتم خفه! داد زدم همه تان با همه تان ام... سايه ی چهارم هميشه ام بلندتر از ترسم، تاريکتر. مدام پتک می خورد توی جمجمه ام: آب... آب... سه روز بود تشنگي و هنوز صدايشان هم بود حتي مرده شان هم تشنه مي رسيد عطش صدا در بي نهايت تاريک بلند چهارمين سايه ی هميشه و نمرده بودند؟ رهايشان کرده بوديم: زخمي ها را، جنازه ها را و پلاکها را هم نياورديم: نمي خواستيم بفهمند اگر هنوز نفس داشتند که داريم مي رويم و نمي بريمشان چون آب... آب... فکری بودم خون هم آدم را تشنه تر مي کند؟: لبم خوني بود. مي خواستم، خيلي مي خواستم بروم اما کجا؟ شب عقربها و سايه های خفته و مرگ سکوت و خيلي حماقت کردم از بقيه جدا شدم؟!.
بعد هفده سال گذشته و هر روز عباس صدايش بلند مي شود توی جمجمه ام: آب... آب... و هر روز آن همه آب مي خورم تا ديگر تشنه نباشد. سومينشان استسقا گرفته هي چاقتر مي شود تا عصر و بعد مي ترکد و گاهي من شبيه همانم. مي دانم يکروز از کنارت رد شدم و نشناختي ام چون من نمي توانستم نگاهت کنم و موهايم جوگندمي شده ولي توی آن شرايط فقط به پودر آدم فکر مي کردم و گرگها که بي استخوان سير نمي شوند. و هر روز مي ترکم. و عباس همه شان اند؛ مي توانستم بروم کجا؟ مي خواستم برگردم ولي يک هفته گم شدم و مگر همه شان تشنه نبودند؟ من هم هر روز تشنه تر مي شوم: پيرتر.
دهانت طعم خاکستر ميدهد: طعم خرمای سوخته. به چشمهايت فکر مي کنم و اينکه شبيه کداممان مي شود يا چرا فکر کنم مال من بوده باشد وقتي شايد تو با... بوی عنقريب و موی سوخته: نمي توانستم بخواهم بمانم وقتي يادم مي آمد و پدر تو ...همه شان خوابيده باشي و من برای پدر شدن چقدر زودم. يعني همه ی اينها از من روی ديوار افتاده و کوتاه و بلند و سياه و کدامشانم؟
مي خواستم برايت بنويسم ديگر فکر نکن مي آيم اگر هيچوقت فکر کرده ای؛ نه تو زن من بوده ای نه من مال اين حرفها و بنويسم چطور کجايم ترکش خورده که از اول هم مرد نبودم چون آن بچه مال من نيست... نه نيست و حتما مال آن خيلي های ديگر است که مي دانم نبوده اند اگر، ولي من مي توانم فکر کرده بوده باشم که بوده اند تا بتوانم بروم و مرد نباشم بمانم که تو تنها نباشي توی غريبه گي ات با يک شهر و کثافت. و همه ی اينها را هر روز نشخوار مي کنم من؛ و سياهتر مي شود: بلندتر و شبها با نور کم هم که هست يا مي آيد يا مثل هميشه، هميشه هست و مي ترساندم از خودم (؟).
گاهی می دانم که هر چهارتايشان من ام و مثل زنجير دستهايشان را دور گردنم حس می کنم که دارم خفه می شوم. چرا بايد احساس تنهايي کنم وقتی هميشه هستند دستهايشان هم و چون همه اش با هرچه فکر می کردم فرق داشت و فرق دارد و زبونی من بگو به بچه که اگر حتی من هم نيستم پدرش بگو چقدر ترسو بود رفت، نماند که برود کشته بشود شايد که نماند و بگو خودت را که آنقدر بزرگ بودی که می توانسته ای تحقير بشوی تا بشود. اما تقصير من نبود که آنطور شد و شده بود و بوی سوخته و.
حالا هميشه يکيشان تشنه ست و آن که مي خواهد برسد به تو بلندتر مي شود و آن دوتای ديگر از همه جايم بالا مي روند تا اما از کدام طرف؟

ادامه دارد...

2003-10-09T11:26:00.000-12:00

تهوع:مغازلات

حالا که عشق را در کوچه ها تلکه مي کنند، بگذار من توی همين کلمات غلنبه سلنبه بپوسم و تو بروی توی خيابان تا تلکه ات کنند.
من پاسخ تمام پرسشهایم را پیدا کرده ام: هيچ پاسخي در ميان نيست. رنگهای ديوار با عبوسي دودوزدنهای چشمهای ام به هيچ کجا راهي برده: به تشنگي شهواني آلتي زنگارگرفته که سودای عروسکي را مي پرورانده هميشه آويزان با پاهای گشوده و زنانگي کوچه و بازار. يا من به نوعي تجاوز فکر مي کرده ام که متجاوز عارفانه دلباخته ست يا تو به متجاوزی دل سپرده بودی که اخته اش کنی و ديگر آسمان خاکستری نمي شود وقتي.
چقدر دلم مي خواهد لکاته بياورم بخوابانم زير مردانگي اسطوره اي ام تا بخندم؟ بخندم به خيلي چيزها که هميشه فکرشان را مي کرده ام ولي حالا کجايند که بيايند نگذارند بخندم يا نايستند فقط تماشا بيايند با من: با هم بخنديم تا يکي از جنس همين جيم ها و جاجيم ها بيايد برايم بنويسد بخند و فکر نکند به که ها و چه ها که چقدر خنديده ام و خودم يا خودش.
يادت مي آورانم: ... و صدای ناباورانه ای که بيدريغ زجرم مي دهد به خاطر آن همه ترحم که سزاوارش هست و چه کسي - حتي من - چطور مي تواند بشنود و بگذرد؟

لحظه هايي هستند که نه تو و نه تمامي آنها که در تو جمعشان کرده ای نمي توانند از ديوارهای فولادی، از آن ديوارهای فولادی بگذرند و چهره های پوشالي شان و دستهای مردد مهربان دروغين شان خشک مي شود: مي ريزد و بوی لاشه ی خوک...

آه مهربان من که امشبت را به من مي دهي برای پنجاه ها هزار کاغذهايي که سبز است و سبز است؟ بگذار کمي خشمگين تر سينه ات را يا... بگذار داغ اين شب زنده داری برای پنجاه ها هزار سال بر کجاهايت بماند به ياد پدرهايت که شايد يکي از مادرانت را همين طور آبستن سبز کرده بوده اند و پنجاه ها هزارها.
مي روم که امامزاده صالح، بروی جردن تا من برای عافيتت آمين بدرقه مي کنم تو آهه های حيراني: بازيهای کودکانه گي و خاله بازيهامان را يادت مي آيد؟ چطور از آن معصوميت به اين معصويت چهارميخ شديم؟، بکشي و من بيشتر برايت غفران طلب مي کنم اما يادت نرود هر پنجشنبه شب ات را برايم خالي نگه داری؛ مي داني به چشمهايت به دستهايت به لبهايت به ناکجاها و کجاهايت نياز دارم تا بتوانم بخندم و بخندم و بخندم غزال چشم تيله ی من.
آنقدر مي دهي تا ياد بگيری تلکه هم مي شود کرد و از آن وقت بگذری که، مي رسي به همه ی قبلن ترهايت را بگذاری به حساب آموخته شدن که بسوزد پدر تجربه. آينه هم در همان تصوير چند ده سال پيش ات تباني کرده و مي مانده مي ماند تا دريدگي ها را دريدن بي انگاری.
حالا ديگر حتي تلکه هم نمي کنندش.

2003-10-07T09:15:00.001-12:00

«رخنه ي جاويد صمغ در مادگي حيات: ن »

علي.پ نويسنده ي نمايشنامه ي هويت محتوم (تنديس)، در پاسخ به درخواست ما در توضيح دلايل اجرا نشدن اثر، با وجود هفته ها تمرين و آماده شدن نمايش براي اجرا، نامه اي را برايمان ارسال كردند كه با تشكر از همراهي ايشان عين نامه را در اين شماره مي آوريم.

چرا نمايش هويت محتوم (تنديس) اجرا نشد

ن: كدام روح؟ از پالايش…
درست همانقدر كه مي خواستم كه باشي: انزواي قرنيه هايت زير هاله ي محو نمي از بهت و انكار.

گفته بودم اصلا اهميتي ندارد، اصراري بر اجرا نيست. من اين همه صبر نكرده ام كه تو بيايي يا هركس بخواهد تغييرش دهد؛ مي شود صبور بماني تا من كه بميرم، مي داني كه نمي مانم بيشتر از كمي ديگر و آنوقت هرطور مي خواهي عوض اش كن؛ اگر اين همه مشتاقي. ولي از هيچكس ديگر جز تو بر نمي آيد:‌ از تو و من.

حالا دستهايت را كه بالا مي آوري وقتي با سبعيت لبهايت قاطي مي شود تكرار منظوم همان ايقاني مي شود كه چقدر صداي طبل مي دهد يا ترديد.
ن: … از پالايش چيزي حرف مي زني كه متقاعدم مي كني نيست؟ كه هيچوقت نبوده؟ همان دستمايه ي ارمغان استضعاف و استثمار همه ي تاريخ با بودنش يا با نبودنش؛ با ردش يا با اثباتش كه نتيجه ي هردو يكيست يا… مگر اينها را كي به خورد من داده؟

خنديد، بلندبلند: تلخ؛ پر از استهزا؟ مي گفت چرا خودت نه؟ حالت گناهكاري را داري كه مي خواهد پيش از ارتكاب،‌ كه يقين دارد حتميست، شريكي پيدا كند! گو اينكه از تمايل من خبر داري. خنديده بودم، مي خواستم بگويم خوب؟! گفت لابد فكر همه جايش را هم كرده اي؟ گفتم من فقط يكنفر را دارم و همه چيز را هم مي خواهم بسپارم به تو.
اولش مي گفت از ن نه مي شود شخصيت ساخت و نه هيچ تصويري. حتي نمي شود مجسم اش كرد؛ مي شود هر شكلي باشد هر جنسي داشته باشد: فرد باشد يا جمع. مونث باشد يا هردو. حتي مي تواند جاندار نباشد، شيء باشد يا… يا… ولي چيزي به خاطرش نيامد! مي گفت حتي مطمئن نيست به كسي نياز داشته باشيم يعني با هر ن اي مي شود كار كرد. مي گفت مثلا به جايش نفتالين بگذاريم و يك صداي دوتايي كه هم زن باشد هم مرد يا با صداي يك جمع كه همه شان دارند يكچيز را مي گويند اما درهم، نامفهوم كه به يكصدايي پيش مي رود. نمي فهميدم دارد مسخره مي كند يا جديست. گفتم چطور معلوم نيست زنده ست، حيات دارد؟ مي گفت مگر من گفتم ندارد؟!! منظورم از جاندار شايد فقط جانور بود آن هم از نوع دوپايش.
– شايد؟
خنديده بود، خنديده بود،‌ خنديده بود.
مي دانستم به همه چيزش فكر كرده، هر ديالوگ را بلند بلند گفته و هربار توي يك فضاي جديد. و دستش را برده سمت صورتش سبيلش را تاب داده. مي توانستم همه ي اينها را ببينم. برايش نگفته بودم همه ي نمايش تكگوييست، همه ي ديالوگها معلوم بود كه از ن است اما معلوم نبود كه همه ي ن ها يكيست – آيا بود؟ – تنها مواجهه ي نوشته شده كلمات بودند و بس. نه نمايي از فضا نه طرحي از جنسيت يا شخصيت. نه شمايي از چهره يا حالتي. حس حتي در كلمات ديالوگ نبود: شايد با خلاء هم مواجه نمي كرد حتي.

ن: ديروز آتش آب را خاموش مي كرد و امروز همه چيز بخار شده.
صدايت يكهو همه چيز را كه مي بلعد مثل گرداب، تخديرم مي كند. شايد مي خواستم وقتي مي نوشتم يك…

راستش اول اصلا قصدم سناريو نبود ولي بعد ديگر دست من نبود. شايد هم به يك نوا فكر مي كردم و يك نقش مثلا كسي باشد در پوسته ي ن كه ديگر فقط يك حرف نباشد خودش كلمه باشد، جمله باشد، متن باشد، شعر باشد، قصه باشد يا هيچكدام اينها هم نباشد وقتي كه بود. و بازيگر هيچ صدايي از خودش نداشته باشد، از نوار صدايش بيايد و حتي يك صدا هم نباشد: آب باشد، برگ باشد، كوچه باشد و… نمي خواستم ديالوگها معني داشته باشند، حالا اگر هم داشتند يك جريان ذهني نوع دوم بود؛ كلمات تنها نماينده ي حياتي بودند كه اينطور باشد كه ما با چيزي غير از يك حرف روبرو هستيم كه به شكل هميشه اش (ن) از برابرمان مي گذرد و مي دانستم كه اين را هم در همانوفت كه مي خواهم، نمي خواهم.
من به كار حبيب ايمان داشتم و تيزبيني اش. حاضر نبودم كار را به كس ديگري بدهم يا با كس ديگري كار كنم و مي دانستم خودش هم مي خواهد بسازيم اش، با هم. خيلي قبلتر كليت خام طرح را كه به ذهنم آمده بود برايش گفته بودم و او سر تكان داده بود. بعد كه پذيرفت بدون دست بردن در سناريو شروع كنيم، به اش گفتم هرجا را كه فكر مي كني بهتر است عوض كني، عوض كنيم. خنديد. مي دانستيم عملا سناريويي نوشته نشده تنها با يك تم روبرو بوديم و چندين صفحه ديالوگ. ديالوگهايي كه روند خطي نداشتد،‌ جهتشان عوض مي شد و حتي نوع بيانشان تغيير مي كرد در عين اينكه به نظر مي آمد همه اش از زبان ن ايست كه دارد با خودش حرف مي زند ولي انگار چند شخصيت وجود داشت و گاهي انتظار مي رفت كه اختتاميه ي شكوهمندي در شرف وقوع باشد كه اينطور نمي شد و اين اصلا ضعف نبود، ضعف خودآگاهانه تشديد قدرت اثر هنريست.

ن: شايد مصداقش همينجا باشد ولي آنطور كه تو مي گويي اصلا شاعرانه نيست، نه آنتروپي نه عدم قطعيت. و به نظر خودم هم اين نمي تواند درست باشد چون خيلي شاعرانه ست كه از بي نظمي مي شود نظم در آورد و تو زاييده ي همين نظمي حتي خود من هم…
مي توانستم مطمئن باشم كه زير پايت چيزي را داري له مي كني. گفتم شايد. خودم هم نمي توانستم بدانم كه دارم اينها را كه مي نويسم از زبانت اول مي شنوم بعد مي نويسم يا اول مي نويسم بعد مي شنوم ولي توي فضا همين چشمهاي تو بود كه برق مي زد مي نوشتمشان و سكوت تو بود كه دستهايم را يخ مي كرد. من از ن تو را مي سازم يا تو خودت؟

پرسيد كي؟
– ب.ج راد.
نمي دانم چرا اما حس كرده بودم هميشه توي واژه ها جريان دارد مثل الهه ي محضور - و محصور؟ - فكر كه مي كند حبيب، چشمهايش تاريك مي شوند؛ گفت نه تا بازيگر چطور است؟
– خوب…
گفت ني، نه تا ني چطور است؟
- …
گفت ني ها ناله كه مي كنند هم باد كه هر طرف بوزد سر آنطرف خم مي كنند. گفت مي شود ب.ج راد نقش اصلي را داشته باشد و باقي… هوم! حركات موزون. هوهوي باد. آتش هم مي شود باشد. و غور كرد و چشمهايش تاريكتر شد و من فكر كردم اينها به ذهن من هم رسيده بود؟ به ن فكر كردم و به ب.ج و صداها…
همه چيز خوب بود. به بازي نورها هم فكر كرديم. ني ها ايده ي جالبي بود كه به اجرا مي شد نزديكش كرد. حبيب سرحال بود و مي خنديد و گاهي چشمهايش،‌ صورتش تاريك مي شد. يكشب بعد از تمرين با هم رفته بوديم خانه اش.

ادامه دارد...

2003-10-06T06:09:00.000-12:00

- حرف بزنيد آقا،‌ گريه براي چيست؟

- نادر ابراهيمي -

2003-10-04T11:26:00.000-12:00

«دفترهاي شسته – سياهه هاي بور»

دفترهاي شسته .

دلم مي خواهد روي زمين بخوابم نه روي ساعت. قلبم چلانده مي شود كه عرق شره مي كند روي پستان چپم مي سرد تا. سردم است لعنتي، كجايي؟

زير پل ديده بودم اش. داشت دور آن ساختمان متروكه دنبال چي مي گردي؟ تنه اش خورد به، گفت سارا؟ شانه ام درديد. نگاهم را خشم گرفتم آوردم توي صورتش دستش را گذاشته بود روي لبهايش يا جز چشمهاش چيزي پيدا نبود. ديده بودم شانه اش مي لرزد سرش را انداخت پايين شانه اش مي لرزيد، لنديد سارا؟
چقدر شبيه من بود! درد شانه ام پيچيد توي استخوان، شايد كسي رد شده بود تنه زده بود: سرم گيج مي خورد. چادر سرش بود، گفته بود سارا! گفتم خواهش مي كنم. ترسيدم نگاهم كند، ببينم اش. رفتم، صدايش توي سرم بود، سرم تابه مي خورد: سارا؟… سارا… برگشتم، ببينم اش؟، نبود؛ زني سياه پيچيده نبود، صدا بود: سارا… سارا… نفسم را حبس كردم. هوا خاكستري بود. درد توي شكمم مي پيچيد، منتظر بودم: داغ و سرخ و مي سوزد، مي سوزم و سياه و سرخ. به خاطر همينها بايد باشد و چقدر بدم مي آيد از. عذري نخواسته بود كه!

سرت را كجا مي گذاري روي؟ تف مي كنم توي صورتت كه بماند يا دور لبهايت؟ تقصير من نيست كه ديوارها بلندند و بوي شاش و عنقريب نمي رود. نمي گفتي گفتي از حالا مرده ام، كاش. نگفته بودم،‌ چرا يادم نمي خواهد بيايد نگفته ام؟ اين پنجره ها و چسبهاي اسكاچ با از پشت شيشه دوباره كه مي روي قاطي مي شود. لختم مي كنم روي روبروي آينه مي نشينم ناخنم را مي كنم توي پستان چپم، اشكم مي شرد روي با خون جاري مي شود و مي سوزم و داغ و سرخ. كاش برگردم. برگردم همان رعب حالا مي آيند و بوي دود و پالايشگاه و صداهاي مي تركند بمبها و شقيقه. و دستهاي مي آيند و تجاوز كه خونهاي باكره ريخته شدند؛ از چي مي ترسيده بودم؟ تو هم داري مي روي از توي چسب اسكاچ و شيشه و خون پاشيده روي آينه و هنوز گريه هاي من اگر ديگر نيايي.

دستم را مي گذارم روي دردم. مي دانم رنگم رفته؛ مي ترسم سرم را بردارم نگاه ويران مي كندي بيافتد كه مي فهمد يا مي گويد سارا؟ برگشتم ببينم اش، نبود. آسمان را نگاه نكردم كه خاكستري بود و بوي لاستيك سوخته مي آمد. از پاهايي كه رد مي شد وقتي نمي توانستم روبرو را ببينم جز كف، مي فهميدم كي دارد نگاهم نمي كند رد مي شود و هيچكس نگاه نمي كند رد مي شود، وقتي از كنار آن ساختمان از موقعي كه يادم مي آيد خالي، رد مي شوم و چقدر خالي. دردم جابجا مي شود. كسي كه از كنارم رد شد چادر سرش بود، سرم را بالا مي خواهم بياورم: اگر كسي رد نشده باشد؟ اگر همه شان از پنجره هاي شكسته… شكسته… با رد چسبهاي اسكاچ ده سانتي كرم رويشان سر بيرون آورده باشند بخواهند بخندند يا گريه مي كرد:‌ شانه اش مي لرزيد؟، و توي شريعتي هيچكس نباشد و روي آسفالت هيچي نباشد و شيشه هاي شكسته… شكسته… يا اگر چادر سرش نبوده باشد؟ چقدر شبيه من بود؟ گفت سارا؟ من را مي شناخت!!! چقدر هم شبيه من بود دستهايش، چشمهاش. چقدر بود صدايم نكرده بودم، نمي توانستم؛ نمي خواستم؟ مي سوزد: چقدر اگر بالا بياورم بهتر است. نكند اين پنجره هاي اصلن نشكسته ايست كه فقط باز مانده؟ و صداهاي مويه هاي گربه هاي توي وحشت تنهايي شب هم ازينجا مي رسد به چقدر دور اتاق من كه نمي توانم بخوابم؟ حالم بد است، خيلي حالم بد شده. و سارا… سارا…

من اگر نيامده بودم خانه ات، اگر نبرده بودي ام خانه ات آنوقت پودر شده بودم پيش بابا حالا مجبور نبودم بمانم تا بگويي مي آيي و بمانم و بمانم و بمانم. ساعت شني و درد توي كمرم و بابا داشته مي سوخته يا قبلش پودر شده بوده؟ از خانه چي مانده بود جز ديوارهاي سياه و پاهاي عروسكهاي من و من پاهايم و ساعت شني: لكنت ماه و خورشيد و عقربه ها و پاندول و مادرم كه ديگر نديدم اش: خانوم آقاي مهندس وفايي سرمهندس قسمت كوفت پالايشگاه… كو؟ تو خودت را تلنبار مي كردي توي من كه دردآهه مي كشيدم از محو كه شده بودم و بابا داشته پودر مي شده يكباره گي. برويم تهران. حالا تهران را كه نمي تواني تحمل كني و بايد عقد كنيم چون اين درد و تهران را اگر نتواني تحمل كني و بايد كاري پيدا كني و جايي داشته باشيم و چشمهايت كه مي گويد مي ترسي و اين درد كي عقد كنيم؟ برويم تهران بعد؟ شناسنامه ام هم سوخته: پودر شده همه چيز انگار از اول نبوده و من اگر بمانم و اگر دارند مي آيند بشود و من زير دستشان… اين درد و برويم تهران تا ديگر نگويي ديدي يا شنيدي يا به درك من نمي توانم تحمل كنم تهران را كه چطور با نعشها ور مي رفتند يا خودشان را خالي مي كردند كاش پيش اش مي ماندم: پودر مي شدم مثل اينكه از اول نبوده ام و براي اين بچه ات هم المثني بگير اگر مي شود به همين سادگيها سوزاند و بايد زودتر برويم تهران، عقد كنيم چون بابا مرده از كي اجازه بگيريم چون همه شان هم مردند كي بيايد شاهدمان باشد و عاقد پودر شده و پاهاي عروسكهاي من… و اين درد… درد… بوي جلز مي آيد از توي ابرها و جمجمه ي تركيده سوخته با خودش مي آورد بويش را باد از آن طرف كه مي آيد كه تو هم برمي گردي آنجا و من با سينه هايم كه دارند پر مي شوند از شير وقتي ساعت شني… ساعت شني…

ادامه دارد...

2003-09-30T22:29:00.000-12:00

بي آنكه اتفاق غريبي افتاده باشد، از خواب مي پرم
و در استخر / وارونه مي دوم / اما كدام استخر؟
گويا هنوز در خواب مي دوم.
- رضا براهني -

«طاووس شكسته»

پاهايش را ديد فكر كرد نبايد سر داشته باشد. دالان تاريك درازي بود كه ته اش نور بود. دو طرف گلدانهايي بود با گلهايي كه نمي شناخت كه لابد همانقدر نور بسشان است از انتهاي.
چندمين بار بود؟
از كنار در اول سمت چپ رد كه مي شد هيچ صدايي نيامد بعد در اول سمت راست بود كه از تويش هميشه هيچ صدايي نمي آمد، حالا هم هيچ صدايي نيامد، فكر مي كرد آنجا كتابخانه است ولي چرا روبروي در كتابخانه آينه ي قدي باشد آن هم توي آن تاريكي؟! بعد در دوم سمت چپ باز بود، هميشه باز بود و هميشه تويش را نگاه نمي كرد، مي ترسيد: پاها را ديده بود و فكر كرده بود نبايد سر داشته باشد. در دوم سمت راست از تويش صداي غلتيدن خورده شيشه روي هم مي آمد؛ فكر كرده بود، قبلاها، اگر در را باز كند حتما خورده شيشه ها مي ريزند بيرون اگر اصلا بشود در را باز كرد كه چرخش لولايش به سمت بيرون باشد نه درون چون شايد حتما آنجا پر از گلوله هاي خورد شيشه بود تا بالاي در، لااقل اينطور كه فكر مي كرد پس. طرحش اين بود: يكروز لخت برود توي آن اتاق توي شيشه خورده ها شيرجه بزند و شنا كند. مي خواست ببيند خون قاطي آن همه تراشه هاي شيشه و نور – فكر مر كرده بود طرف ديگر آنجا پنجره هاي بزرگ قدي باشد – چطور مي شود با درد زخم تيز شيشه ها؟ به اينجا كه هروقت رسيده بود ديگر به صداها يا بقيه اتاقها فكر نمي كرد داشت به پاهايي كه ديده بود فكر مي كرد و اينكه نبايد سر داشته باشد: مي ترسيد.
هميشه بعد از آن راهرو يكباره نور مي زد توي چشمش، هيچوقت نتوانسته بود اولين گاه ورودش را ثبت كند كه با چي مواجه مي شده جز نور و چشمهايش سياه مي شده. نمي فهميد آن همه نور از كجا مي آيند البته سقف شيشه بود و دور تا دور هم و يك دايره ي بزرگ توي كف هم كه آينه كاري بود و نور كه پخش مي شد مي رفت دور تا دور هم جاهايي روي ديوار كه آينه كار شده بود مي چرخيد توي سرسراي دايره اي و بعد او مي آمد از پله ها و نور محوش كرده بود، با گامهاي مطمئن و ضربآهنگ افسون كننده. هميشه پاها يادش مي آمد و فكر مي كرد سر نمي تواند داشته باشد. گاهي وحشت سراپايش را مي گرفت شروع مي كرد لرزيدن بعد دستي روي شانه اش بود و آرام مي شد و دست سفيد بود با رگهاي بيرون زده با انگشتها و ناخنهاي كشيده. دلش مي خواست هميشه بلرزد تا آن دست روي شانه اش باشد. گاهي پر از خلاء بود و صداهاي خودش را مي شنيد كه مي آمد و صداهاي ديروز با صداهاي پيرارترها قاطي مي شد و صدا صداي خودش بود گنگ مي شد توي هم محو و هنوز صداي خودش بود كه داشت همه چيز را مي گفت و صداهاي خودش يكي كه مي شدند چرا ديگر شبيه صداي خودش نبود؟ و او روبرويش ايستاده بود و پاهاي بلندش را داشت مي ديد و يادش مي آمد اگر سر داشته باشد؟
يكبار، يادش آمد، در سوم سمت چپ را باز كرد رفت تو، دورتادور ميز بود و روي ديوار هم قابهايي تويش پر از پروانه هاي رنگي كه چقدر قشنگ بودند و چقدر غمگين بودند و قابها شيشه داشتند پس پروانه ها؟ و ديده بود سوزن توي سرشان فرو كرده اند و روي ميزها حبابهايي بودند با اندازه هاي متفاوت بعدا فهميد كه مثل تيله توپرند و فهميد تويشان جانوراني هست و بعضي هايشان جانداران دريايي بودند و توي بعضيها سوسكها و حشرات ديگري كه نمي شناخت و توي بعضيها عقرب بود و رتيل بود. يك توپ خيلي بزرگ هم از سقف آويزان بود تويش مار بود، نشسته؛ چرا اول آن را نديده بود كه از سقف آويزان است و آن همه بزرگ است؟ گفته بود همه را از افريقا آورده و مي گفت سوسكها و عقربها حبابهايشان از جنس شيشه نيست، پليمريست و از ماداگاسكار آورده و چقدر هنرمندند كه. ولي آن موجودات دريايي حبابهاشان شيشه است و از اقيانوسيه آورده بودشان آنطور كه يادش مي آمد و آن مار را نمي توانست به خاطر بياورد چون اصلا فكر مي كرد نيست و مال قبلهاست و چطور اينها آنجا بودند و او اصلا نمي رفت توي آن اتاقها، اتاقهاي خانه ي خودش؟! و پروانه ها را هم از هرجايي كه مي شده و يادش نمي آمد چرا همه ي آنها را جمع كرده. اينها را همان روز از پله ها كه مي آمد پايين گفته بود حتي قبل از اينكه چيزي بپرسد. و بعد از آنروز هيچوقت چيزي نگفته بود و او فقط حرف زده بوده.

نه. نمي توانم بگويم آنها دوتا بودند كه يكيشان هميشه در آن خانه بوده و از پاهايش اينطور بر مي آمده كه سر نداشته و يكي هم بوده كه هميشه به او سر مي زده و چرا؟ حتي نمي توانم بگويم كه آن پاها مال همانيست كه از پله هاي سرسرا پايين مي آيد و اصلا كدام اينها منم و شايد آن مار، آن مار… مجسم هم نمي كنم، هرچه دارم مي بينم را مي نويسم يا مي گويم؟

اولها فكر مي كرد فقط خودش حرف مي زند و او چيزي نمي گويد بجز آنبار كه برايش گفته بود حبابها را. صدايش را يادش نمي آمد و هميشه به صداي خودش شك نداشت ولي يكروز فهميد نمي تواند تشخيص بدهد صداي كيست كه حرف مي زند همين بود كه فكر مي كرد نبايد سر داشته باشد انگار پاها اينطور القا مي كرد و فكر كرد پاها كه آنقدر زيبايند با آن خطوط و انحناهاي كشاله و رانش و ساقش كه چه تراشي خورده بود و چقدر قشنگ و غمگين اند چطور مي توانند سنگيني سري را روي تنه اش تحمل كنند؟ و مي ديد صدا صداي خودش نيست انگار قاطي اش چيزي بود و چقدر هميشه آنجا پر از نور بود. نمي توانست يادش بياورد از چي حرف مي زدند؛ نمي توانست خودش را تصور كند كه آن همه حرف مي زند.

نه. نمي توانم كمكي كرده باشم. هرچه ديده بودم را گفته ام؛ يا نوشته ام؟ حالا بايد صبر كنم تا باز اين تصويرها ادامه پيدا كنند يا فقط تكرار مي شوند؟ حتي نمي دانم چرا! اما اگر سر نداشت؟ كدامشان سر نداشت؟ شايد داشته يادم مي آمده يا از كدام طرف نگاه مي كنم؟ نمي دانم از كجا داشته ام مي ديده ام يا شايد آن مار… آن مار… و سوزنهاي توي سر پروانه ها و استخر يا اتاق (؟) تراشه هاي شيشه با خون؟ و اين نورها... نورها... شايد ديگر يادم نيايد،‌ هيچوقت.

2003-09-29T20:56:00.000-12:00

رنگها چقدر تازه مي شوند وقت مردن. بوها... و بوي بابونه مي آيد هنوز... کسي با من مي آيد که برويم بفهميم آن تپه چرا برق مي زند؟ و آفتاب سرماي زمستان را در خونمان گرم مي کند و دور مي شويم چون صداي تو رنگ دارد... رنگ آبي ماوراء بهار... و آواي پنهان در جامي بلور را دارد و صدايت مي شکند اگر صداي ديگري به آن بخورد و من مي خواهم آنجا به صداي تو گوش دهم. در سکوت آن تپه ي درخشان شايد تو بفهمي همه ي آنچه نمي توانم بگويم...

- در تکرار هم مي شود چيزي تازه پيدا کرد مثل اندوه يک ستاره ي بزرگ دور که ديده نمي شود.

- شهريار مندني پور -